جستجوی پیشرفته
بازدید
2325
آخرین بروزرسانی: 1395/09/11
خلاصه پرسش
علاء الدوله سمنانی که بود؟
پرسش
علاء الدوله سمنانی که بود؟ آیا او صوفی سنی مذهب یا شیعه مذهب بود؟
پاسخ اجمالی
«علاء الدوله احمد بن محمد بن احمد بیابانکی سمنانی» از بزرگان تصوف ایرانی و از شاعران و نویسندگان سده‌های هفتم و هشتم هجری قمری بود.[1] برخی از مورّخان گفته‌اند او شیعه بوده است.[2]
وی در ماه ذیحجه سال 659 ق در روستای بیابانک که در دوازده کیلومتری جنوب غربی شهر سمنان واقع است، متولد شد.[3] و در شب جمعه 22 رجب 736 ق درگذشت.[4]
خاندان او از بزرگان و رجال سیاسى عصر بودند. عمویش مقام وزارت داشت و پدرش در دوران قدرت ارغون خان، حاکم بغداد و سراسر عراق بود، به همین مناسبت توانست از سن پانزده سالگى به شغل‌هاى دیوانى روى آورد.[5] وى مدتی در خدمت ارغون باقى بود، سپس به سمنان آمد و به عالم عرفان روى آورد.[6] او در حالی‌که عازم بغداد بود، مأمورین ارغون، او را دستگیر کردند، ولى وى پس از چندى از حبس گریخت و به سمنان رفت و شیخ نورالدین عبدالرحمن اسفراینى خرقه خویش را از بغداد براى او فرستاد.[7]
ظاهراً پس از برکنار شدن پدرش از مقامات دولتى و کشته‌شدن عمویش، علاقه او به امور دیوانى کمتر و توجهش به عالم تصوف بیشتر شد و به خدمت اسفراینى مرشد خویش رفت و به خلوت نشست؛ سپس راه حج و زیارت مکه در پیش گرفت و (در محرم 689 ق) به بغداد بازآمد و بار دیگر به کار ریاضت و خلوت پرداخت.
به‌طوری‌که از گزارش احوال او برمی‌آید در سال 683ق، هنگامى که در یکى از جنگ‌ها در رکاب ارغون خان می‌رفت، ناگهان انقلابى درونى به وى دست می‌دهد، و در سلک صوفیان و درویشان درمی‌آید و چون وابسته به طبقات متنعم جامعه بود، از جمله مشایخ بزرگ و متنفذ ایران گردید.[8]
علاء الدوله بیابانکی سمنانی املاک زیادى را بر صوفیانى که در طریقه او بودند وقف کرد.[9] از وى دیوان اشعار و تألیفات متعددى که جملگى روح عرفانى دارد به فارسى و عربى برجاى مانده است. او در مدت شانزده سال، 140 اربعین برآورد.[10]
شماره آثار او را به عربى و فارسى تا 300 نوشته‌اند؛ از آن جمله است: آداب الخلوة، رسالة موضح مقاصد المخلصین و مفضح عقائد المدعین‏، و کتاب الفلاح‏.[11]
مهم‌ترین اثر او کتاب مکاشفات است. شرح حال و افکار و نظریاتش را اقبال سیستانى زیر عنوان 40 مجلس یا ملفوظات شیخ علاء الدوله سمنانى نگاشته است. وى معاصر کمال الدین عبدالرزاق کاشانى بود و با او در خصوص مسئله وحدت وجود مباحثاتى داشته است و در رساله العروه نظریات محیى الدین ابن العربى را که عبدالرزاق کاشانى طرفدار او بود، رد کرده است.[12]
 

[1]. جامى، عبد الرحمن، نفحات الأنس، ص 441، تهران، اطلاعات، چاپ سوم، 1375ش؛ حاجى خلیفه، مصطفى بن عبدالله، کشف الظنون عن أسامی الکتب و الفنون، ج ‏2، ص 1266، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ اول، بی‌تا؛ امین، محسن، أعیان الشیعة،  ج ‏3، ص 87، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، چاپ اول، 1403ق.
[2]. أعیان الشیعة، ج ‏3، ص 87.
[3]. صفدى، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج ‏7، ص 356، بیروت، دارالنشر فرانز شتاینر، چاپ دوم، 1401ق.
[4]. الوافی بالوفیات، ج ‏7، ص  357؛ أعیان الشیعة، ج ‏3، ص 87.
[5]. راوندى‏، مرتضى، تاریخ اجتماعى ایران، بخش 1، ج ‏8، ص 592، تهران، نگاه‏، چاپ دوم‏، 1382ش؛ نیز ر. ک: الوافی بالوفیات، ج 7، ص 356؛‏ کربلائى تبریزى، حافظ حسین، روضات الجنان و جنات الجنان، ج ‏2، ص 283، تبریز، ستوده، چاپ اول، 1383ش.
[6]. نفحات الأنس‏، ص 441؛ روضات الجنان و جنات الجنان، ج ‏2، ص 283؛ تاریخ اجتماعى ایران، بخش 1، ج ‏8، ص 592.
[7].  تاریخ اجتماعى ایران، بخش 1، ج ‏8، ص 592؛ روضات الجنان و جنات الجنان، ج ‏2، ص 286.
[8].  تاریخ اجتماعى ایران، بخش 1، ج ‏8، ص 593.
[9].  الوافی بالوفیات، ج ‏7، ص  357.
[10].  نفحات الأنس‏، ص 441؛
[11]. أعیان الشیعة، ج‏3، ص: 88.
[12]. تاریخ اجتماعى ایران، بخش 1، ج ‏8، ص 593.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    663899 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    475347 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    474276 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    432394 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    398478 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    397585 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    356619 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    350492 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    340521 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    312595 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...