جستجوی پیشرفته
بازدید
2846
آخرین بروزرسانی: 1395/07/04
خلاصه پرسش
مختصری از زندگی‌نامه «جعفر بن محمد بن قولویه» را ارائه نمایید؟
پرسش
جعفر بن محمد بن قولویه که بود؟
پاسخ اجمالی
جعفر بن محمد بن قولویه[1] قمی[2] با کنیه أبو‌القاسم‏؛[3] یکی از برجسته‌ترین علمای قرن چهارم هجرى‏ بود که در نقل و ترویج احادیث و پرورش شاگرد، نقش فراوان داشته است.
ایشان در نزد عموم علمای پس از خود، مورد قبول بوده و توصیفات خوبی از ایشان شده است؛ شیخ بهائی از او تحت عنوان شیخ افضل یاد می‌کند.‏[4] نجاشی او را از ثقه اصحاب و بزرگان در حدیث و فقه، می‌داند[5] و او را چنین می‌ستاید: «هر چیزی را که بخواهی با آن، مردم را وصف کنی؛ از زیبایى و اطمینان و فقاهت، جعفر بن محمد بن قولویه برتر از آن‌را دارد».[6]
ابن قولویه، شاگرد مرحوم کلینی و استاد شیخ مفید بوده است.[7]
ایشان احادیث بسیاری را نقل کرده است و شیوخ او در این نقل‌ها؛ پدرش محمد بن قولویه، کلینی(ره) و بسیاری از علمای دیگر بوده‌‌اند. همچنین شیخ مفید و ابن غضائری نیز از او بسیار حدیث نقل کرده‌اند.[8]
مهم‌ترین کتاب ابن قولویه؛ «کامل الزیارات» است. از این کتاب با عناوین «الزیارات»‏[9] و «جامع الزیارات»‏[10] نیز یاد شده است، اما مؤلف در مقدمه همین کتاب، نام آن‌را چنین می‌گوید: «کامل الزیارات و فضلها و ثواب ذلک».[11]
این کتاب در یکصد و هشت باب،‌ پی‌ریزی شده که عموم آنها مربوط به امام حسین(ع) است. همچنین این زیارات،‌ محدود به معصومین نبوده است، بلکه برخی باب‌های دیگر؛ مانند زیارة قبر أبا‌الفضل العباس بن علی(ع)، وداع قبور الشهداء،‌ زیارة قبر فاطمة دختر موسى بن جعفر(ع)، زیارة عبدالعظیم بن عبدالله الحسنی در ری و فضیلت زیارتشان و... نیز در آن گنجانده شده است.
در کتاب کامل الزیارات، تنها و تنها از احادیث اهل‌بیت استفاده شده است و مؤلف، خود را بی‌نیاز از حدیث دیگران دیده است.[12]
در مقدمه این کتاب؛ ابن قولویه می‌گوید: «آنچه ما آوردیم، از طریق اصحاب ثقه و مورد اعتماد بوده است و حدیثی را از افراد نادر و غریب نقل نکرده‌ام...».[13] از این تعبیر به روشنی به دست می‌آید که مؤلف، تمام راویان احادیث خود را ثقه می‌داند[14] و به نوعی توثیق عام برای راویان کتاب خود قائل است.
ابن قولویه علاوه بر کامل الزیارات، کتاب‌های دیگری نیز دارد؛ مانند: بیان حل الحیوان من محرمه‏، الأضاحی، مداواة الجسد، الصلاة، الجمعة و الجماعة، قیام اللیل، الرضا(ع)، الصداق، الصرف الوطء بملک الیمین، العدد فی شهر رمضان، الحج و ... .[15]
سرانجام ابن قولویه در سال 368 هجری قمری درگذشت.[16]
 

[1]. طوسى، محمد بن حسن‏، فهرست کتب الشیعة و أصولهم و أسماء المصنفین و أصحاب الأصول، محقق، طباطبائى، عبدالعزیز، ص 109، قم‏، مکتبة المحقق الطباطبائی‏، چاپ اول‏، 1420ق‏.
[2]. ابن شهرآشوب مازندرانى‏، محمد بن على، معالم العلماء، ص 30، نجف اشرف‏، منشورات المطبعة الحیدریة، 1380ق.
[3]. امین‏، سید محسن،‌ أعیان الشیعة، ج 4، ص 156، بیروت،  دارالتعارف للمطبوعات‏، 1406ق.‏
[4]. شیخ بهائى‏، مشرق الشمسین و إکسیر السعادتین مع تعلیقات الخواجوئی‏، ص 104، مشهد، آستان قدس‏، چاپ اول‏، 1414ق‏.
[5]. نجاشی، احمد بن علی، فهرست أسماء مصنفی الشیعة(رجال نجاشی)، ص 123، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ ششم، 1365ش.
[6]. همان.
[7]. أعیان ‏الشیعة، ج ‏4، ص 155.
[8]. سبحانى،‏ جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، ج 4، ص 123، قم، ‌مؤسسه امام صادق(ع)، 1418ق.
[9]. فهرست أسماء مصنفی الشیعة(رجال نجاشی)، ص 124.
[10]. فهرست کتب الشیعة و أصولهم و أسماء المصنفین و أصحاب الأصول، ص 109.
[11]. ابن قولویه، جعفر بن محمد، کامل الزیارات، محقق، امینی، عبدالحسین، ص 4،‌ نجف اشرف، دارالمرتضویة، چاپ اول، 1356ش.
[12]. همان.
[13]. همان.
[14]. خویى‏، ابوالقاسم، معجم رجال الحدیث‏، ج 1، ص 50، قم، مرکز نشر آثار شیعه، 1410ق.
[15]. رجال ‏النجاشی، ص 123 – 124.
[16]. همان.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    635076 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    466458 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    462578 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    415331 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    393261 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    390891 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    350003 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    335992 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    321133 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    309360 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...