جستجوی پیشرفته
بازدید
223
آخرین بروزرسانی: 1399/01/19
خلاصه پرسش
معنای «عقیده» از نظر لغوی و ریشه چیست؟ و فرق آن با واژه اعتقاد در چیست؟ آیا احادیثی در مورد ماهیت عقیده در منابع شیعی وجود دارد؟
پرسش
معنای «عقیده» از نظر لغوی و ریشه چیست؟ آیا احادیثی در مورد ماهیت آن در منابع شیعی وجود دارد؟
پاسخ اجمالی

واژه‌ی «عقیده» از ریشه «عقد»[1] در لغت به معنای دینی است که انسان به آن اعتقاد دارد[2] و یا آن‌چیزی که انسان در دل قرار می‌دهد.[3]

اما واژه‌ی اعتقاد به معنای حکم قطعی(جازم) ذهنی که تشکیک‌پذیر است، اعتقاد به این معنا در مقابل علم قرار دارد و یا به حکم ذهنی قطعی(جازم) و یا راجح گفته می‌شود که شامل علم و ظن می‌شود، اما شامل موارد تشکیک پذیر نیست.[4]

عقیده اگرچه ریشه در لغت عربی دارد، اما این واژه به معنای ایمان در منابع گذشته وجود ندارد و اصطلاحی جدید است و عبارت «إنما الحیاة عقیدة و جهاد» به امام حسین(ع) نسبت داده می‌شود، در منابع روایی معتبر وجود ندارد.

بر این اساس، اگرچه می‌توان با توجه به معنای لغوی به ایمان نیز عقیده گفت، اما نباید به دنبال تبیین ماهیت آن از میان روایات بود.

 

 


[1]. فیومى، احمد بن محمد، المصباح المنیر فى غریب الشرح الکبیر للرافعى‏، ص 421، قم، موسسه دار الهجرة، چاپ دوم، 1414ق‏.

[2]. حمیرى، نشوان بن سعید، شمس العلوم‏، محقق، مصحح، اریانى، مطهر بن على، عبدالله، یوسف محمد، عمرى، حسین بن عبدالله‏، ج 7، ص 4662، دمشق، دار الفکر، چاپ اول، 1420ق.

[3]. زمخشرى، محمود بن عمر، مقدمة الأدب‏، ص 234، تهران، موسسه مطالعات اسلامی دانشگاه تهران‏، چاپ اول، 1386ش.

[4]. تهانوى، محمدعلى بن على‏، کشاف اصطلاحات الفنون‏، محقق، مصحح، دحروج، على‏، ج 1، ص 230، بیروت، مکتبة لبنان ناشرون‏، چاپ اول، 1996م‏.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    922544 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    610921 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    544627 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    450284 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    434099 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    385730 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    383373 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    372052 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    337400 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    325090 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...