جستجوی پیشرفته
بازدید
55
آخرین بروزرسانی: 1399/10/23
خلاصه پرسش
ابن شنبوذ که بود؟
پرسش
ابن شنبوذ که بود و علت برخورد با وی چه بود؟
پاسخ اجمالی

محمد بن احمد بن ایوب بن صلت[1] بن شنبوذ،[2] ابوالحسن مقری، معروف به ابن شنبوذ،[3] یکی از صاحب‌نظران در زمینه‌ی قرائت قرآن بود.[4] وی از اهالی بغداد بود،[5] و در قرائت قرآن از ابومسلم کجی، بشر بن موسی،[6] عبداللّه بن مسعود و أبیّ بن کعب،[7]‏ روایت نقل کرد و کتاب‌هایی؛ مانند «اختلاف القراء» و «شواذ القراءات» را نگاشت.[8] البته برخی از اندیشمندان  در نوشته‌های خود نظراتش را رد کردند.[9]

در اختلاف قراءات، نظر ابن شنبوذ آن بود که هر قرائتی که سندش صحیح باشد را می‌توان تلاوت نمود، اگرچه مخالف قرائت و رسم الخط مشهور باشد[10] که این نظر وی مورد مخالفت برخی قاریان عصرش قرار گرفت.[11]

بعد از آن‌که نظرات شاذ وی در قرائت قرآن به ابی علی بن مقله رسید، او را به زندان انداخت[12] و تازیانه زد تا از ادعای خود دست بردارد.[13] ابن مقله همچنین جلسه‌ای را برای توبه دادن ابن شنبوذ تشکیل داد و او را وادار به توبه کرد.[14] سرانجام ابن شنبوذ توبه کرد و با خط خود نوشت از آنچه که به آن اعتقاد داشت برگشت،[15] و پس از آن به مدائن،[16] بصره، یا اهواز[17] تبعید شد.

برخی در شرح حال او گفتند: قرائت او بر خلاف قراءت عبدالله بن مسعود و أبیّ بن کعب و دیگران بود.

برخی قرائات خلاف مشهور او چنین است:

  1. «... (فامضوا) الی ذکر اللّه».[18]
  2. «و تجعلون (شکرکم) انکم تکذبون».[19]
  3. «تبت یدا ابی لهب و (قد) تب».[20]
  4. « و تکون الجبال کالصوف المنفوش».[21]، [22]

اختلاف قرائت‌هایی که از آن یاد شد، البته تفاوت‌های قابل ملاحظه‌ای را در معنا و مفهوم روایات ایجاد نمی‌کند.

ابن شنبوذ در روز دوشنبه، سه روز آخر ماه صفر سال 328 هجری[23] در بغداد از دنیا رفت.[24]

 


[1]. ابن کثیر دمشقی‏، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، ج 11، ص 194، بیروت، دار الفکر، 1407ق.

[2]. ابن العماد شهاب الدین ابو الفلاح عبد الحی بن احمد العکری الحنبلی الدمشقی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، تحقیق، أرناؤوط، ج 4، ص 148، دمشق، بیروت، دار ابن کثیر، چاپ اول، 1406ق.

[3]. البدایة و النهایة، ج 11، ص 194.

[4]. ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، تحقیق، تدمری، عمر عبد السلام، ج 24، ص 29، بیروت، دار الکتاب العربی، چاپ دوم، 1409ق؛ زرکلی، خیر الدین، الاعلام، ج 5، ص 309، بیروت، دار العلم للملایین، چاپ هشتم، 1989م.

[5]. الاعلام، ج 5، ص 309.

[6]. البدایة و النهایة، ج 11، ص 194.

[7]. ابوشامه مقدسى‏، المرشد الوجیز إلى علوم تتعلق بالکتاب العزیز، ص 143، بیروت، دارالکتب العلمیة، 1424ق.

[8]. الاعلام، ج 5، ص 309.

[9]. البدایة و النهایة، ج 11، ص 194.

[10]. محمد الحبش‏، القراءات المتواترة و أثرها فی الرسم القرآنی و الأحکام الشرعیة، ص 69، دمشق، دار الفکر، 1419ق.

[11]. البدایة و النهایة، ج 11، ص 195.

[12]. شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج ‏4، ص 148.

[13]. البدایة و النهایة، ج 11، ص 194.

[14]. المرشد الوجیز، ص 143.

[15]. البدایة و النهایة، ج 11، ص 181.

[16]. الاعلام، ج 5، ص 309.

[17]. تاریخ الاسلام، ج ‏24، ص 29.

[18]. به جای «فَاسْعَوْا إِلى‏ ذِکْرِ اللَّهِ»، جمعه، 9.

[19]. به جای «وَ تَجْعَلُونَ رِزْقَکُمْ أَنَّکُمْ تُکَذِّبُونَ»، واقعه، 82.

[20]. به جای «تَبَّتْ یَدا أَبی‏ لَهَبٍ وَ تَبَّ»، مسد،1.

[21]. به جای «کَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ»، قارعه، 5.

[22]. محمد بن احمد بن عثمان الذهبى‏، معرفة القراء الکبار على الطبقات و الأعصار، ج 2، ص 550، استانبول‏، مرکز البحوث الاسلامیة، 1416ق.

[23]. ابن جوزی، عبد الرحمن بن علی‏، المنتظم،‏ محقق، عطا، محمد عبد القادر، عطا، مصطفی عبد القادر، ج 13، ص 393، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1412ق.

[24]. الاعلام، ج 5، ص 309.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    632191 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    465805 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    461292 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    412239 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    392823 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    390177 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    349332 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    335351 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    319450 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    309182 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...