جستجوی پیشرفته
بازدید
398
آخرین بروزرسانی: 1398/12/20
خلاصه پرسش
امام علی(ع) در کجا و در چه حالتی به شهادت رسیدند؟ آیا شهادت ایشان در محراب و هنگام نماز، مورد تأیید تمام مورخان است؟
پرسش
اگر حضرت علی(ع)، در محراب مسجد کوفه و در حال نماز ضربت خوردند، پس چرا در روایاتی از منابع و راویان معتبر، این اتفاق به گونه‌ای دیگر بیان شده است؟
پاسخ اجمالی

در مورد محل شهادت امام على(ع) گزارش‌های متفاوت وجود دارد:

1. برخی گزارش‌ها جایگاه شهادت حضرتشان را در بخش ورودی مسجد معرفی می‌کنند:[1]

ابن ملجم به همراه شبیب بن نجده و مجاشع بن وردان بن علقمه‏ شمشیرهای خود را گرفته و در مقابل آن دری از مسجد که امام(ع) از آن‌جا وارد می‌شدند، به کمین نشستند. زمانی که امام(ع) مردم را برای نماز بیدار می‌کرد، ابن ملجم و یارانش به امام حمله کردند. ضربه ابن ملجم به فرق سر امام(ع) برخورد کرد، اما ضربه شبیب به درب مسجد برخورد کرد و مجاشع نیز فرار کرد.[2]

  1. برخی از گزارش‌ها شهادت آن حضرت(ع) را داخل مسجد معرفی می‌کنند:

شهادت امام علی(ع) توسط ابن ملجم داخل مسجد کوفه بود. این حادثه وقتی بود که آن‌حضرت(ع) در شب نوزدهم ماه رمضان از خانه بیرون آمد تا مردم را برای نماز صبح بیدار کند. ابن ملجم از ابتدای شب چشم به راه بود، آن‌گاه که امام(ع) در مسجد بر او گذر کرد، در حالی‌که وی خود را به خواب زده بود، به امام(ع) حمله کرد و با شمشیرش بر سر آن‌حضرت(ع) زد.[3]

3. برخی از گزارش‌ها مکان ضربت خوردن امام(ع) را در محراب عبادت بیان می‌کنند:

ابن ملجم مرادی به همراه شبیب بن بحیره(بجره) و وردان بن مجالد در مسجد خوابیده بودند.[4] زمانی که امام(ع) اذان گفت، از مأذنه پایین آمد و از روی کرم کسانی را که در مسجد خوابیده بودند بیدار نمودند. هم‌چنین ابن ملجم را بیدار نمود و به او فرمود «تَکادُ السَّماواتُ یتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ وَ تَخِرُّ الْجِبالُ هَدًّا»؛[5] چیزى نمانده است که آسمان‌ها از این [سخن‏] بشکافند و زمین شکافته شود و کوه‌ها به شدت فرو ریزند.

سپس فرمود اگر می‌خواستی آن‌چیزی که در زیر لباس خود مخفی کردی را به تو می‌گفتم. سپس به محراب رفت و شروع به خواندن نماز نمود، اما ابن ملجم در رکعت اول و در بین دو سجده با شمشیر خود بر سر آن‌حضرت(ع) زد.[6]

مؤید این نظر روایت پیامبر(ص) است که به امام علی(ع) فرمود: «چگونه در زمانى که موى سر و صورت تو با خون سرت رنگین مى‏شود، صبر می‌کنى، در حالی‌که در محراب عبادت به نماز ایستاده‌‏اى؟ امام(ع) در جواب گفت: در چنین موقعیتى مقام شکر و سپاس است، نه مقام صبر».[7] لذا برخی از بزرگان این قول را قوی دانستند.[8]

البته در برخی از گزارش‌ها ضربت خوردن امام(ع) را در حالت سجده نماز می‌دانند که امام(ع) ندای «فُزْتَ‏ وَ رَبِ‏ الْکعْبَة» را بیان نمودند.[9]

به هر حال، ضربت خوردن امام علی(ع) در مسجد مورد اتفاق نظر تمام مورخان است، اما تمام آنان معتقد نیستند که لزوماً این رخداد در محراب و هنگام نماز اتفاق افتاده باشد.[10]

 


[1]. طبری، أبو جعفر محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک(تاریخ طبری)، تحقیق، ابراهیم، محمد أبو الفضل، ج 5، ص 145، بیروت، دار التراث، چاپ دوم، 1387ق.

[2]. مسعودی، ابو الحسن علی بن الحسین، مروج الذهب و معادن الجوهر، تحقیق، داغر، اسعد، ج 2، ص 412 – 413، قم، دار الهجرة، چاپ دوم، 1409ق.

[3]. شیخ مفید، الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج 1، ص 9 – 10، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، 1413ق.

[4]. در بعضی از کتاب‌های تاریخی آمده است که ابن ملجم مرادی در منزل قطام بنت اضبع خوابیده بود و وقتی قطام صدای اذان امام(ع) را شنید، ابن ملجم را بیدار نمود. ر. ک: ابن اعثم کوفی، احمد بن اعثم، الفتوح، تحقیق، شیری، علی، ج 4، ص 278، بیروت، دار الاضواء، 1411ق.

[5]. مریم، 90.

[6]. الفتوح، ج ‏4، ص 278؛ مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 42، ص 280 – 282، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.

[7]. جزائری، نعمت الله، النور المبین فی قصص الأنبیاء و المرسلین، ص 352، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، چاپ اول، 1404ق.

[8]. بحار الانوار، ج 42، ص 280.

[9]. صدر الدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، شرح اصول الکافی، محقق، مصحح، خواجوی، محمد، ج 1، ص 96، تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، چاپ اول، 1383ش.

[10]. «ضربت خوردن و شهادت علی(ع) به نقل از منابع اهل‌سنت»، 99168؛ «حضور امام حسن و امام حسین (ع) هنگام ضربت خوردن امام علی (ع)»، 10037؛ «ترک خوردن دیوار مسجد کوفه در شب ضربت خوردن حضرت علی(ع)»، 42028.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    925960 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    616687 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    548430 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    452290 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    439676 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    388124 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    385013 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    376427 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    338549 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    326980 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...