جستجوی پیشرفته
بازدید
4938
تاریخ بروزرسانی 1386/06/18
خلاصه پرسش
چرا حضرت علی(ع) در مقابل اهانت به حضرت فاطمه(س) سکوت کردند؟
پرسش
شیعه می گوید: فاطمه پاره ی تن حضرت محمد (ص) در زمان خلافت ابوبکر مورد اهانت قرار گرفته است، و پهلوی او را شکستند، و خواستند خانه اش را آتش بزنند، و او را زدند که بر اثر آن فرزندی که در شکمش بود و اسمش محسن بود، سقط شد! سؤال این است که علی کجا بود؟! چرا حق فاطمه را نگرفت در صورتی که او شجاع و دلیر بود؟!
پاسخ اجمالی

مورد ظلم و اهانت قرار گرفتن حضرت زهرا (س) هیچ گونه منافاتی با شجاعت و حضور حضرت علی (ع)  در آن صحنه ندارد زیرا در این موقعیت علی (ع) یا می بایست دست به شمشیر برد و در مقابل پایمال شدن حقوق خود و اهل بیت پیامبر(ص) جبهه گیری نماید یا سکوت کند و در حد توان به تقویت اسلام از جنبه های دیگر بپردازد و چون برداشتن پرچم مخالفت مساوی بود با تفرقه در میان مسلمین، تضعیف جامعه نو پای اسلامی و در نتیجه بیشتر شدن خطر حمله رومیان و سرکشی مرتدین و مدعیان نبوت، حضرت برای از بین نرفتن زحمات پیامبر (ص) و پایمال نشدن خون شهدا، حاضر به فدا شدن همسر و فرزندش در مقابل حفظ اسلام شد.

پاسخ تفصیلی

در زمانی که عده ای از نزدیکان پیامبر(ص) در اعتراض به تصمیمات سقیفه در خانه امیر المومنین علی (ع) جمع شده بودند و با ابوبکر بیعت نمی کردند، عمر از طرف ابوبکر مامور گرفتن بیعت از این جمع، مخصوصا علی (ع) شد متون تاریخی ثبت کرده اند که در طی انجام تصمیم ابوبکر و عمر حوادثی صورت گرفت که برای اطلاع از آنها می توانید به منابع معتبر مراجعه کنید.[1]

با توجه به نقل های متفاوت و معتبر تاریخی که حتی در منابع اهل سنت آمده است متاسفانه اصل چنین رخ دادی مسلم است[2].

اما این که چرا امیر المومنین با وجود شجاعت و دلیری منحصر به فردشان در مقابل این گونه اعمال سکوت کردند و دست به شمشیر نشدند باید گفت:

امیر المومنین علی (ع) در مقابل دو راه قرار داشت یا با کمک دوستان واقعی خود که حکومت جدید را مشروع نمی دانستند به پا می خاست و با توسل به قدرت، خلافت و حکومت غصب شده را از آنان باز پس می گرفت؛ یا آن که وضع پیش آمده را تحمل می کرد و در حدّ امکان نسبت به حلّ مشکلات مسلمانان و انجام وظایف خود، اقدام می کرد.

از آن جا که رهبران الهی، قدرت و مقام را هدف نمی دانند، بلکه هدف را چیزی بالاتر از حفظ موقعیّت خود می دانند، أمیرالمؤمنین(ع) با ارزیابی اوضاع سیاسی و اجتماعی جامعه اسلامی به این نتیجه رسید که اگر با اصرار به حق خود در مقابل ظلم به همسرش فاطمه (ع) می ایستاد، وضعی پیش می آید که زحمات پیامبر اسلام(ص) و خون‏های پاک شهیدان به هدر می رفت، و لذا ترجیح داد که وضع پیش آمده را بپذیرد و به طور غیر مستقیم از کیان اسلام حراست نماید[3].

اگر حضرت دست به شمشیر می برد و با دستگاه حاکم مقابله می کرد یا به عبارت دیگر شجاعت و دلیری خود را نمایش می داد قطعا کسانی که خود را خلیفه می دانستند آرام نمی نشستند و لذا جنگی داخلی بین مسلمانان صورت می گرفت و حوادث ناگوار تری اتفاق می افتاد، مثلا:

1- علی(ع) بسیاری از کسانی را که بر عهد خود با پیامبر(ص) ثابت مانده بودند و از جان و دل علی (ع) را دوست می داشتند، از دست می داد.

2- تفرقه شدیدی در میان امت اسلام به وجود می آمد و تعداد زیادی از صحابه پیامبر(ص)، که قدرت بزرگی در برابر دشمنان اسلام به شمار می آمدند از بین می رفتند یا با از بین رفتن اتحاد، جامعه اسلامی ضعیف می شد.

3- تعداد بسیاری از کسانی که در سال‏های آخر عمر پیامبر(ص) مسلمان شده بودند، پس از رحلت آن حضرت، به ارتداد روی آورده و در برابر حکومت اسلامی موضع‏گیری کردند، در این حالت بحرانی اگر حضرت أمیر(ع) پرچم مخالفت به دست می گرفت جامعه اسلامی در خطر جدی قرار می گرفت.

4- خطر مدعیان نبوت همانند "مسیلمه و سجاح، را هم نباید از نظر دور داشت که با ایجاد اختلاف، بعید نبود ضربات جبران ناپذیری را به پیکر اسلام وارد سازد.

5- خطر رومیان که در پی فرصتی مناسب بودند تا به مرکز اسلام حمله کنند نیز جامعه اسلامی را تهدید می کرد و در این موقعیت اگر حضرت علی(ع) دست به قیام می زد به یقین جبهه مسلمانان تضعیف می شد و مخالفان اسلام بهتر می توانستند به اهداف خود نایل شوند.

آنچه که بیان شد، خلاصه‏ای از عواملی بود که امام(ع) به خاطر آن‏ها صبر را بر قیام ترجیح داد و با این ابتکار و تدبیر توانست جامعه اسلامی را از خطرهای بزرگ برهاند و این تصمیم، چیزی جز حفظ اصل اسلام و علاقه به اتحاد مسلمانان و انجام وظیفه نبود.[4]

امام(ع) در بیانی آکنده از حزن و درد، رمز سکوت خود را به بیانی دیگر در خطبه شقشقیه[5] نهج البلاغه بیان کرده اند و فرموده اند :

دراین اندیشه بودم که آیا با دست تنها به پا خیزم (و حق خود و مردم را بگیرم) و یا در این محیط پرخفقان و ظلمانی که پدید آمده صبر کنم؟ محیطی که پیران را فرسوده و جوانان را پیر و مردان با ایمان را تا واپسین دم زندگی به رنج وا می دارد، سرانجام دیدم صبر کردن به عقل و خرد نزدیک‏تر است و لذا صبر پیشه کردم ولی به کسی می ماندم که خاشاک چشمش را پر کرده و استخوان راه گلویش را گرفته، با چشم خود می دیدم، میراثم را به غارت می برند[6].

در جای دیگر در جواب شخصی از بستگان حضرت علی (ع) که در همان روزهای سقیفه فضائل حضرت را می ستود و از مردم بخاطر رها کردن او انتقاد می کرد فرمودند:

سالم ماندن دین [از اختلافات و دودستگیها] برای ما بهتر از هر چیز دیگر است[7].

این عبارات نشان می دهد که آنچه حضرت امیر را وادار به سکوت کرده بود چیزی با ارزش تر از اتفاقات ناگوار رخ داده یعنی همان حفظ نهال نو پای جامعه اسلامی بود که حضرت حاضر بود خود، همسر و فرزندانش را در این مسیر فدا کند. 

روشنترین بیانی که در آن علی (ع) در آن علت سکوتشان را بیان نمودند به این عبارت در نهج البلاغة آمده است:

و چیزى مرا نگران نکرد و به شگفتم نیاورد، جز شتافتن مردم بر فلان از هر سو و بیعت کردن با او. پس دست خود بازکشیدم، تا آنکه دیدم گروهى در دین خود نماندند، و از اسلام روى برگرداندند و مردم را به نابود ساختن دین‏ محمد (ص) خواندند. پس ترسیدم که اگر اسلام و مسلمانان را یارى نکنم، رخنه‏اى در آن بینم یا ویرانیى، که مصیبت آن بر من سخت‏تر از- محروم ماندن از خلافت- است و از دست شدن حکومت شما، که روزهایى چند است که چون سرابى نهان شود، یا چون ابر که فراهم نشده پراکنده گردد. پس در میان آن آشوب و غوغا برخاستم تا جمع باطل بپراکنید و محو و نابود گردید، و دین استوار شد و بر جاى بیارمید.[8]



[1] تاریخ طبری، ج‏3، ص 202، چاپ دایرة المعارف. عبارت طبری چنین است :اتی عمر بن خطاب منزل علی(ع)  فقال : لاحرقن علیکم او لتخرجن الی البیعة. ابن ابی الحدید در شرح خود (ج ‏2، ص ‏56) این جمله را از کتاب سقیفه جوهری نیز نقل کرده است؛ الامامة و السیاسة، ج ‏2، ص 12؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج ‏1، ص 134؛ اعلام النساء، ج ‏3، ص 1205. ابن عبد ربه اندلسی، متوفای سال 495 هجری. عبارت وی چنین است: بعث الیهم ابوبکر عمر بن خطاب لیخرجهم من بیت فاطمة و قال له ان ابوا فقاتلهم. فاقبل بقبس من النار علی ان یضرم علیهم الدار. فلقیته فاطمة فقالت‏ یابن الخطاب ا جئت لتحرق دارنا؟ قال:نعم او تدخلوا فیما دخلت فیه الامة؛ عقد الفرید، ج ‏4، ص 260. هم چنین ر.ک. تاریخ ابی الفداء، ج ‏1، ص ‏156 و اعلام النساء، ج ‏3، ص ‏1207[1]اثبات الوصیة، المسعودی، ص 124: عبارت چنین است: فهجموا علیه و احرقوا بابه و استخرجه منه کرها و ضغطوا سیدة النساء بالباب حتی اسقطت محسنا. (محنة فاطمه، ص60 ) .ملل و نحل ج 2 ص 95 ؛ تلخیص الشافی، ج ‏3، ص ‏76؛ فروغ ولایت 186.

[2] برای آگاهی بیشتر نک: 1. کتاب (پاسخ به افسانه شهادت) تالیف سید جواد حسینی طباطبایی. 2. سایت در گاه پاسخگویی به سوالات دینی. 3. سایت بلاغ.

 [3] مهدی پیشوایی سیره پیشوایان، ص 65.

[4]  همان، ص71.

[5]  نهج البلاغه خطبه سوم.

[6]  نهج البلاغه صبحی صالح خطبه سوم ، خطبه شقشقیه.

[7]  ر.ک شرح نهج البلاغه ج 6 ص 23- 45.

[8] نهج البلاغة، ترجمه شهیدى، متن، ص 347، نامه حضرت به مردم مصر، شماره 62.

 

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • چگونه خداوند علم به عمل انسان ها قبل از انجام آن دارد؟
    1759 کلام قدیم 1387/11/13
    آنچه سبب شده است که چنین سؤالی برای ما به وجود آید، این است که فهم درستی از رابطه خدا با زمان نداشته‌ایم. خداوند سرمدی است و زمان‌بردار نیست؛ یعنی خدا محیط بر زمان است، نه محدود به آن. اساسا این درست نیست که بگوییم چگونه خدا از گذشته درباره ...
  • حکم وقف فضولی چیست؟
    291 وقف 1392/11/16
    اگر شخصی مالی را بدون اجازه مالک آن وقف کند، وقف فضولی گفته می‌شود و به تنهایی هیچ تأثیری ندارد. البته برخی مراجع – تنها در صورت اجازه مالک – آن را نافذ می‌دانند. ضمائم: پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[1] حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی): اگر مالک ...
  • علی (ع) در شب 19 رمضان چه اذکاری می گفتند؟
    2513 معصومین 1386/12/28
    اذکاری که در شب 19 ماه مبارک رمضان، زیاد بر لبان مبارک امام علی (ع) جاری بود، به قرار زیر است:1. ذکر استرجاع "انّا لله و إنّا إلیه راجعون".2. ذکر حوقله: "لا حول و لا قوّة الّا بالله العلی العظیم".3. ذکر استغفار: "أستغفر الله ربی و أتوب إلیه".4. ذکر صلوات: ...
  • حکم گرفتن شیرینی از هنرجو ها که در آزمون قبول می شوند چیست؟
    1241 حقوق و احکام 1389/05/20
    اگر با رضایت خود شیرینی می خرد و یا پول پرداخت می کند، خوردن شیرینی یا گرفتن پول اشکالی ندارد.اما اگر با این در خواست او را شرمنده کرده و در محذور قرار دهند به صورتی که مجبور شود علی رغم میل باطنی و رضایت خود شیرینی بخرد یا پولی ...
  • 1. آیا در هنگام عقد ازدواج تعیین مهر لازم است؟ 2. اگر مرد، مهریه را به زن داده باشد، آیا در وقت طلاق باید مهریه را دوباره بدهد؟ 3. آیا تجدید عقد ازدواج مستحب است؟
    2338 مهریه 1391/10/05
    1. بیان مَهر در صحت عقد دائم شرط نیست، پس اگر زنى را عقد کند و اصلًا مَهرى برایش ذکر نکند، عقد صحیح است و مهر المثل برای زن ثابت می شود. یعنی مهریه چنین زنی، معادل مهریه یک زن مشابه او در همان شرایط خواهد بود. 2. مهر را فقط ...
  • آیا با فرض استفاده از وسائل پیشگیری، زن می تواند بلا فاصله بعد از طلاق (بدون عده نگه داشتن) ازدواج کند؟
    2671 حقوق و احکام 1387/09/20
    عِدّه در اصطلاح فقها عبارت از تـربـّص (حـالت انـتـظـار) شـرعـى اسـت کـه زن بـعـد از طـلاق و زوال نـکـاح و یـا وفـات لازم اسـت مـدّتـى درنـگ کـرده، سـپـس شـوهـر دیـگـر اخـتـیـار کند. همه مراجع معظم تقلید در پاسخ به این سؤال که آیا با توجه به پیشرفت های علمی، استفاده از ...
  • حیازت به چه معنا است؟
    3888 حقوق و احکام 1390/08/17
    حیازت در لغت به معنای ضمیمه کردن است، گویا کسی که مکانی را حیازت می کند، آن را تملک کرده و به دارائی هایش ضمیمه می کند. اما در اصطلاح فقهی، حیازت یکی از اسباب ملکیت است و مقصود از آن تسلط بر چیزی است که آن چیز قبلاً، مالکی ...
  • آیا می‌توان در مسائلی که مرجع خودمان احتیاط واجب می‌داند، به مرجع متوفی رجوع کرد؟
    981 تقلید در برخی احکام 1392/03/08
    اگر مرجع تقلید به عللی در مسئله‏ای فتوا (نظر صریح فقهی) نداشت و احتیاط کرد به این احتیاط؛ احتیاط واجب می‌گویند، که البته در این صورت، مقلد نمی‏تواند (به استناد احتیاطی بودن نظر مرجع خود) آن را ترک کند؛ بلکه یا باید به احتیاط واجب مرجع خویش عمل کند و ...
  • چگونه باید با استمناء و احتلام مبارزه کنم؟
    4826 درمان رذائل اخلاقی 1387/04/08
    استمنا یکی از گناهان بزرگ است که از نظر شرع مقدس اسلام حرام است، اما محتلم شدن یک واکنش طبیعی بدن است که هرگز دلیل بر خبث شخص نیست و هیچ گناهی هم بر آن مترتب نیست عواملی بر احتلام تأثیر گذار است که با تنظیم بعضی از آن ها ...
  • اگر غسل، واجب یا مستحب باشد چگونه باید نیت کرد؟
    2797 حقوق و احکام 1390/02/25
    ابتدا به این مسئله توضیح المسائل توجه فرمایید:لازم نیست شخص در وقت غسل، نیت کند که غسل واجب یا مستحبّ مى‏کنم و اگر فقط به قصد قربت، یعنى: براى انجام فرمان خداوند عالم غسل کند کافى است.[1]بنابراین در هیچ غسلی لازم نیست نیت وجوب یا استحباب بکنید، بلکه اگر انجام ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    162677 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب های آنها کدام اند؟ چرا اولوالعزم نامیده شده اند و چرا زرتشت و داوود (ع) اولوالعزم نیستند؟
    71151 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است:1. داشتن دعوت جهان شمول2. داشتن شریعت و دین3. داشتن کتاب الهیبه ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    60860 حقوق و احکام 1387/12/04
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: [1] حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): اگر ناخن کاشته شده قابل برداشتن نبوده یا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقّت باشد و با وجود ناخن ها قدرت بر رساندن رطوبت به پوست دست نباشد، ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    60771 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    60285 کلام قدیم 1386/02/01
    این سؤال پاسخ اجمالی ندارد. گزینه پاسخ تفصیلی را بزنید. ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    44916 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید؟
    43696 کلام قدیم 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی ...
  • فلسفه ی حرمت ازدواج هم زمان با دو خواهر چیست؟
    42911 فقه 1385/12/03
    درشرع مقدس اسلام ازدواج، هم زمان با دو خواهر جایز نیست. لازم به ذکر است اگر ازدواج با دو خواهر یا بیشتر به صورت جمع؛ یعنی دریک زمان نباشد، اشکال ندارد. به بیانی دیگر هرگاه مردی زنی را برای خود عقد کند، تا وقتی که زن در عقد اوست، نمی‏تواند ...
  • خلاصه ای از زندگی نامه جابر بن حیان
    41197 تاريخ بزرگان 1387/05/30
    این سؤال، پاسخ اجمالی ندارد. گزینه پاسخ تفصیلی را بزنید. ...
  • چرا قرآن به زبان عربی است؟
    36021 علوم قرآنی 1386/09/14
    زبان، مهم ترین وسیله برای برقراری ارتباط بین انسان هاست. خداوند این توانایی بر تکلّم و صحبت کردن را از نعمت های بزرگ خود برمی شمارد که در ابتدای سوره ی الرحمن به آن اشاره می کند. پیامبرانی را که خداوند برای هدایت انسان ها مبعوث می فرمود باید برای ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

3302  نفر