جستجوی پیشرفته
بازدید
6267
تاریخ بروزرسانی 1390/05/22
خلاصه پرسش
اگر یک مناسبت مقتضی شادی با مناسبتی که اقتضای عزا دارد در یک روز واقع شوند، چگونه باید بین این دو جمع کرد؟
پرسش
برخی از روزهای هفته مصادف می شود با چند مناسبت؛ مثلاً روز هفتم ماه صفرالمظفر مصادف است با شهادت امام حسن مجتبی (ع) و ولادت امام موسی کاظم (ع)، چگونه می شود بین این دو مناسبت جمع کرد؟
پاسخ اجمالی

گفتنی است؛ مناسبت های قطعی دینی ای که اثری متفاوت از حیث شادی و غم داشته باشند و در یک روز واقع شده باشند، وجود خارجی ندارند. اما به صورت کلی و در تمام مناسبت های دینی، اجتماعی و ملی، اگر چنین تقارنی رخ داد، باید سنجید که کدام یک از این مناسبت ها مهم تر از دیگری است. در این صورت باید به اقتضای مناسبت مهم تر عمل شود، و در غیر این صورت می توان عزاداری را بر شادی کردن برتری داد، به شرط این که در عزاداری اعتدال رعایت شود و در حد وسیع و گسترده برگزار نشود، تا بی احترامی به مناسبت دیگر را موجب شود؛ زیرا معمولاً با وجود موضوعی غم بار، شادی کردن لغو می شود و عقلا در زمانی که دو موضوع شاد و غم انگیز به یک اندازه دارند، نمی توانند به شادی بپردازند.

پاسخ تفصیلی

گفتنی است؛ مناسبت های قطعی دینی ای که اثری متفاوت از حیث شادی و غم داشته باشند و در یک روز واقع شده باشند، وجود خارجی ندارند، مگر این که به اقوال ضعیف در باب ولادت و شهادت ائمه اطهار (ع) استناد کنیم. موردی نیز که در متن سؤال به آن اشاره شده، از همین باب است؛ زیرا هفتم صفر مصادف است با ولادت امام موسی کاظم (ع) و شهادت امام حسن مجتبی (ع) در 28 ماه صفر بوده و تداخلی این چنینی در این روز به وجود نمی آید.

اما به صورت کلی و در تمام مناسبت های دینی، اجتماعی و ملی، اگر چنین تقارنی رخ داد، باید سنجید که کدام یک از این مناسبت ها مهم تر از دیگری است. به نظر می رسد در این گونه موارد:

1. باید بین دو یا چند مناسبتی که واقع شده اند، مقایسه ای انجام داد و اهمیت هر یک را با دیگری مقایسه کرد، سپس دید که کدام یک از اینها در مقابل دیگری از اهمیت کمتری برخوردار است. به عنوان مثال اگر یک واقعه مهم دینی؛ مانند ایام عاشورا در زمان یک آیین شاد ملی؛ مانند عید نوروز قرار بگیرد، چه باید کرد؟ در موارد این چنینی وقتی یک واقعه مهم تر فرض شد، طبیعی است که از حیث شادی یا غم نیز مقدم بر مناسبت دیگر است. البته این به معنای بی احترامی به مناسبت دیگر نیست.

2. اما اگر نشود یکی از دو رخ داد را بر دیگری مقدم داشت، به نظر می رسد در هر دو طرف باید اعتدال را مراعات کرد و از انجام با صلابت آن خودداری نمود؛ زیرا انجام هر یک به صورت مفصل و با تدارکات بسیار، دیگری را متضرر می کند و موجب بی احترامی به مناسبت دیگر می شود.

3. در شرایط یکسان و اهمیتی برابر و بدون اجرای برنامه مفصل، کدام یک از این دو بر دیگری مقدم است؟ در این مورد می توان به حدیثی از پیامبر اکرم استناد کرد:

"شخصی از پیامبر (ص) پرسید که اگر به ولیمه و تشییع جنازه دعوت شدیم، کدام یک برتری بر دیگری دارد و به کدام یک جواب مثبت دهیم. پیامبر فرمودند: درخواست تشییع جنازه را اجابت کنید. تشییع جنازه شما را به یاد آخرت می اندازد و درخواست حضور در مجلس ولیمه را رها کنید؛ زیرا آن شما به یاد دنیا می اندازد."[1]

این حدیث اگر چه موضوعیتی کلی ندارد، اما می تواند شاهدی بر مقدم داشتن عزاداری باشد.

این حکم مورد تأیید عقل نیز می باشد. عقل حکم می کند، اگر دو مناسبت با یک دیگر مساوی بوده باشند و نتوان راه جمع بین آن دو را یافت و یکی را مقدم بر دیگری دانست، عزاداری مقدم بر شادی کردن است؛ زیرا شادی کردن حتی به در حد کم، بی احترامی به عزاداری است. از این باب مشاهده می شود، اگر در خانواده ای برنامه شادی همچون عروسی وجود داشته باشد و مصادف شود با فوت یکی از اعضای خانواده، مجلس جشن منتفی شده و به زمانی دیگر منتقل می شود، هر چند این عروسی اهمیتی یکسان داشته باشد؛ زیرا که یک نوع بی احترامی را نسبت به عزاداری به همراه دارد که در نقطه مقابل آن این بی احترامی یافت نمی شود. همچنین موقعیت های عزاداری بیشتر مورد توجه می باشند و در میان عامه این مناسبت ها از برتری بیشتری برخوردار هستند.



[1]. شیخ طوسی، تهذیب، ج 1، ص 462، دار الکتب الإسلامیة، تهران، 1365 هـ ش.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    847389 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    515485 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    393737 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    386777 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    356390 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    310805 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    297569 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    295984 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    291662 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    278490 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

8239  نفر