جستجوی پیشرفته
بازدید
6607
تاریخ بروزرسانی 1390/05/22
خلاصه پرسش
اگر یک مناسبت مقتضی شادی با مناسبتی که اقتضای عزا دارد در یک روز واقع شوند، چگونه باید بین این دو جمع کرد؟
پرسش
برخی از روزهای هفته مصادف می شود با چند مناسبت؛ مثلاً روز هفتم ماه صفرالمظفر مصادف است با شهادت امام حسن مجتبی (ع) و ولادت امام موسی کاظم (ع)، چگونه می شود بین این دو مناسبت جمع کرد؟
پاسخ اجمالی

گفتنی است؛ مناسبت های قطعی دینی ای که اثری متفاوت از حیث شادی و غم داشته باشند و در یک روز واقع شده باشند، وجود خارجی ندارند. اما به صورت کلی و در تمام مناسبت های دینی، اجتماعی و ملی، اگر چنین تقارنی رخ داد، باید سنجید که کدام یک از این مناسبت ها مهم تر از دیگری است. در این صورت باید به اقتضای مناسبت مهم تر عمل شود، و در غیر این صورت می توان عزاداری را بر شادی کردن برتری داد، به شرط این که در عزاداری اعتدال رعایت شود و در حد وسیع و گسترده برگزار نشود، تا بی احترامی به مناسبت دیگر را موجب شود؛ زیرا معمولاً با وجود موضوعی غم بار، شادی کردن لغو می شود و عقلا در زمانی که دو موضوع شاد و غم انگیز به یک اندازه دارند، نمی توانند به شادی بپردازند.

پاسخ تفصیلی

گفتنی است؛ مناسبت های قطعی دینی ای که اثری متفاوت از حیث شادی و غم داشته باشند و در یک روز واقع شده باشند، وجود خارجی ندارند، مگر این که به اقوال ضعیف در باب ولادت و شهادت ائمه اطهار (ع) استناد کنیم. موردی نیز که در متن سؤال به آن اشاره شده، از همین باب است؛ زیرا هفتم صفر مصادف است با ولادت امام موسی کاظم (ع) و شهادت امام حسن مجتبی (ع) در 28 ماه صفر بوده و تداخلی این چنینی در این روز به وجود نمی آید.

اما به صورت کلی و در تمام مناسبت های دینی، اجتماعی و ملی، اگر چنین تقارنی رخ داد، باید سنجید که کدام یک از این مناسبت ها مهم تر از دیگری است. به نظر می رسد در این گونه موارد:

1. باید بین دو یا چند مناسبتی که واقع شده اند، مقایسه ای انجام داد و اهمیت هر یک را با دیگری مقایسه کرد، سپس دید که کدام یک از اینها در مقابل دیگری از اهمیت کمتری برخوردار است. به عنوان مثال اگر یک واقعه مهم دینی؛ مانند ایام عاشورا در زمان یک آیین شاد ملی؛ مانند عید نوروز قرار بگیرد، چه باید کرد؟ در موارد این چنینی وقتی یک واقعه مهم تر فرض شد، طبیعی است که از حیث شادی یا غم نیز مقدم بر مناسبت دیگر است. البته این به معنای بی احترامی به مناسبت دیگر نیست.

2. اما اگر نشود یکی از دو رخ داد را بر دیگری مقدم داشت، به نظر می رسد در هر دو طرف باید اعتدال را مراعات کرد و از انجام با صلابت آن خودداری نمود؛ زیرا انجام هر یک به صورت مفصل و با تدارکات بسیار، دیگری را متضرر می کند و موجب بی احترامی به مناسبت دیگر می شود.

3. در شرایط یکسان و اهمیتی برابر و بدون اجرای برنامه مفصل، کدام یک از این دو بر دیگری مقدم است؟ در این مورد می توان به حدیثی از پیامبر اکرم استناد کرد:

"شخصی از پیامبر (ص) پرسید که اگر به ولیمه و تشییع جنازه دعوت شدیم، کدام یک برتری بر دیگری دارد و به کدام یک جواب مثبت دهیم. پیامبر فرمودند: درخواست تشییع جنازه را اجابت کنید. تشییع جنازه شما را به یاد آخرت می اندازد و درخواست حضور در مجلس ولیمه را رها کنید؛ زیرا آن شما به یاد دنیا می اندازد."[1]

این حدیث اگر چه موضوعیتی کلی ندارد، اما می تواند شاهدی بر مقدم داشتن عزاداری باشد.

این حکم مورد تأیید عقل نیز می باشد. عقل حکم می کند، اگر دو مناسبت با یک دیگر مساوی بوده باشند و نتوان راه جمع بین آن دو را یافت و یکی را مقدم بر دیگری دانست، عزاداری مقدم بر شادی کردن است؛ زیرا شادی کردن حتی به در حد کم، بی احترامی به عزاداری است. از این باب مشاهده می شود، اگر در خانواده ای برنامه شادی همچون عروسی وجود داشته باشد و مصادف شود با فوت یکی از اعضای خانواده، مجلس جشن منتفی شده و به زمانی دیگر منتقل می شود، هر چند این عروسی اهمیتی یکسان داشته باشد؛ زیرا که یک نوع بی احترامی را نسبت به عزاداری به همراه دارد که در نقطه مقابل آن این بی احترامی یافت نمی شود. همچنین موقعیت های عزاداری بیشتر مورد توجه می باشند و در میان عامه این مناسبت ها از برتری بیشتری برخوردار هستند.



[1]. شیخ طوسی، تهذیب، ج 1، ص 462، دار الکتب الإسلامیة، تهران، 1365 هـ ش.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • آیا از نظر اسلام سجده تعظیم - مانند سجده برادران یوسف بر او - جایز است؟
    17864 بیشتر بدانیم 1386/09/15
    از نظر اسلام و مکتب اهل بیت سجده کامل ترین و زیباترین شکل عبادت است که مخصوص پروردگار متعال است و برای غیر خدا ممنوع است. اما سجده بر حضرت یوسف، سجده ی عبادت نبود، بلکه در واقع عبادت خدا بود. چنان که ما به طرف کعبه نماز ...
  • جایگاه و منزلت زن در روایات چگونه است؟
    7414 حدیث 1393/03/26
    پیش از بیان روایات باید گفت؛ قرآن بارها اعلام کرده که زن و مرد با یکدیگر در برابر خداوند از جایگاه مساوی برخوردار بوده و ملاک ارزش افراد تقوای آنان است: «خداوند، درخواست آنها را پذیرفت؛ [و فرمود:] من عمل هیچ عمل‌کننده‌اى از شما را، زن باشد یا ...
  • آیا امام علی(ع) در زمان حکومتشان نص صریحی را در برداشتن محدودیت متعه فرمودند؟
    7488 رفتار امام علی ع 1388/06/08
    مردمی که بدعت‌ها را به عنوان دین انجام می‌دادند حاضر نبودند به هیچ قیمتی آن‌را از دست بدهند. به عنوان نمونه؛ در حدیث آمده است: اهل کوفه از حضرت علی(ع) خواستند براى آنها امامى برگزیند که نافله ماه رمضان (نماز تراویح) را به جماعت بر پا دارند - ...
  • صفات و ویژگی‌های امامان معصوم(ع) چیست؟
    26692 علم 1392/11/08
    در روایات برای امامان معصوم(ع) صفات و ویژگی‌هایی بیان شده است؛ مانند این‌که امام معصوم(ع) داناترین، پرهیزکارترین، حلیم‌ترین، شجاع‌ترین، سخاوت‌مندترین و عابدترین مردم است. ...
  • بیت الحمد چیست و در کجا قرار دارد؟
    756 حدیث 1397/07/01
    در روایات، واژه «بیت الحمد» در دو مورد استفاده شده است. 1. هر مؤمنی که فرزندش بمیرد و او سپاس‌گزار خدا باشد. پیامبر(ص) فرمودند: «وقتى فرزند بنده‏‌اى از بندگان خدا بمیرد، خداوند به فرشتگان می‌گوید: فرزند بنده مرا قبض روح کردید؟! می‌گویند: بله! خدا می‌گوید: بنده‌ام چه گفت؟! ...
  • اگر در موبایل و فضای مجازی، عکس مخاطبین را در کنار نامشان بگذاریم چه حکمی دارد؟
    4704 سؤالات متفرقه 1393/07/05
    استفاده از عکس مخاطبین به خودی خود اشکالی ندارد مگر در تصاویر بدون حجاب نامحرمان و یا مفسده‌ای دیگر مانند تصویر نامناسبی که موجب تمسخر می‌شود. ضمائم: پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[1] حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله ...
  • آیا متوکل عباسی برای تفریح، شیعیان را داخل قفس شیرها می‌انداخت؟!
    548 حدیث 1397/07/29
    در میان خلفای عباسی، متوکل به هرزگی و انجام کارهای عبث و بیهوده شهرت داشت، و با وجود این‌که دیگر فرمانروایان عباسى، این‌گونه مجالس خوش‌گذرانی را علنی نکرده و در برابر مردم، ظاهر را رعایت می‌کردند، اما متوکل‏ در این زمینه پیشتاز شد؛ برخی رسوم عیاشی را پدید ...
  • آیا خواندن تورات و سایر کتب ادیان آسمانی برای یک مسلمان اشکالی دارد؟
    6300 نگهداری کتابهای گمراه کننده 1393/12/05
    برای کسانی که مطالب حق و باطل آن‌را تشخیص می‌دهند، اشکالی ندارد. در غیر این صورت، اگر احتمال انحراف عقیده داشته باشد، جایز نیست. ضمائم: پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[1] حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی): برای ...
  • ﺍﮔﺮ کسی ﺑﺎ ﺑﺬﺭ غصبی کشاورزی کند، محصول بدست آمده متعلق به کیست؟
    1224 حقوق مادی 1395/07/29
    نظر مراجع تقلید در این زمینه متفاوت است؛ برخی تمام محصول را متلعق به مالک بذر دانسته[1] و برخی آن را متعلق به کسی می‌دانند که آن را کاشته است، ولی او باید قیمت بذر را به نرخ روز به مالکش بدهد.
  • آیا حضرت علی(ع) از یهودیان پول قرض می‌کرد؟
    1358 حدیث 1397/03/07
    ابتدا باید گفت که بیشتر انواع معاملات با شهروندان اهل‌کتاب که در سرزمین اسلامی زندگی می‌کنند، دارای مشکلی نیست؛ از این‌رو اگر در شرایط ضروری - بویژه اگر مسلمان ثروت‌مندی در دسترس نباشد - ایرادی ندارد که قرضی از آنان گرفته شود و این نیز به معنای ذلت و خواری ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    874296 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    537273 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    417698 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    403542 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    365102 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    326674 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    308832 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    305462 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    302076 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    297193 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

3854  نفر