جستجوی پیشرفته
بازدید
8296
تاریخ بروزرسانی 1391/09/21
خلاصه پرسش
آیا این جریان حقیقت دارد که نضر بن حارث توسط امام علی(ع) کشته شد؟
پرسش
با سلام؛ می‌خواستم بدانم دلیل بریدن سر نضر بن حارث توسط امام علی(ع) به دستور پیامبر(ص) چیست؟ آیا این جریان حقیقت دارد یا خیر؟
پاسخ اجمالی

 

در برخی از منابع تاریخی از کشته شدن نضر بن حارث به دست حضرت علی(ع) پس از اسارتش در جنگ بدر سخن به میان آمده است. گفته شده است این شخص که از سرسخت‌ترین معاندان و دشمنان قریشی پیامبر اسلام(ص) به شمار می‌آمد. پس از جنگ بدر در منطقه اثیل یا صفراء به دست حضرت علی کشته شده است. اما از طرفی دیگر گزارش‌هایی نیز یافت می‌شوند که تنها فرد کشته شده بعد از اسارت در جنگ بدر را عقبة بن ابی معیط می­دانند. بدین جهت و به اضافه شواهد و قراین دیگر باید در گزارش­های کشته شدن نضر پس از اسارت تردید نمود. اما آنچه مسلم است آن است که این شخص که از مهم‌ترین عناصر شعله افروز جنگ بدر و تحریک کنندگان سایر قرشیان است، در این واقعه جان خود را چه در صحنه جنگ و چه بعد از اسارت از دست داده است و به مجازات اعمال مجرمانه­ای که نسبت به پیامبر(ص) و مسلمانان داشت رسید؛ لذا از این پس در منابع تاریخی هیچ نامی از وی پس از واقعه بدر دیده نمی­شود.

پاسخ تفصیلی

 

گفتنی است که منابع تاریخی در مورد افرادی که پس از اسارت در جنگ بدر به دست مسلمانان، کشته شده‌اند آمار یک‌سانی ارائه ننموده‌اند. در بیشتر گزارش‌ها نام دو نفر که عقبة بن ابی‌معیط[1] و نضر بن حارث می‌باشند آمده است.[2] برخی منابع شخص دیگری را به نام مطعم بن عدی به آنان افزوده­اند،[3] و برخی دیگر نیز نقل نموده‌اند که تنها عقبة بن ابی معیط بعد از اسارت کشته شده است.[4]

بنابر این، باید گفت که بحث کنونی می‌تواند بر دو محور اساسی استوار باشد؛ نخست، پذیرش گزارش‌های کشته شدن نضر بن حارث پس از اسارت و دلیل کشته شدن او است، دوم؛ تردید در واقعه و نقد گزارش‌های یاد شده است.

الف. بررسی و تحلیل کشته شدن نضر بن حارث پس از اسارت

 منابعی که کشته شدن نضر را پس از اسارتش در بدر گزارش نموده‌ند، عنوان می‌نمایند که نضر بن حارث در جنگ بدر به اسارت مقداد بن اسود درآمده است. پیامبر اکرم(ص) در مسیر بازگشت مسلمانان از جنگ بدر به مدینه، در منطقه اثیل[5] و یا در صفراء [6] دستور کشتن او را می‌دهد. اما مقداد با عنوان نمودن این‌که او اسیر من است مانع از کشتن او می‌شود. گویا مقداد با مطرح کردن این سخن قصد فدیه گرفتن جهت آزادی او را داشت، اما در نهایت پیامبر اسلام(ص) کشتن نضر را به حضرت علی(ع) سپرده و آن‌حضرت دستور ایشان را به اجرا درآورد.[7]

حال با پذیرش این دسته از گزارش‌ها باید دید به چه دلیل نضر بن حارث می‌بایست پس از اسارت برخلاف سایر اسرا کشته شود. پاسخ به این پرسش منوط به بررسی شخصیت و عملکرد نضر بن حارث که در سرانجام او تأثیرگذار بود، می‌باشد.

کارنامه نضر بن حارث و علت کشته شدنش

نضر بن الحارث بن علقمة بن کلدة بن عبد مناف، از شیاطین قریش، مردى ظالم، فتنه‌انگیز و از شدیدترین افراد قریش در دشمنی و تکذیب پیامبر اکرم(ص) و از زنادقه قریش به شمار می‌رفت. او همواره قریش را بر عداوت پیامبر(ص) تحریک و تحریض می‌نمود تا از آزار ایشان غافل نشوند. خود او نیز پیوسته پیامبر(ص) را رنجانیده و با آن‌حضرت دشمنی می‌کرد.  نضر، صاحب نظر و اطلاع از حکایات فارسیان بوده و با مسیحیان و یهودیان نیز ارتباط داشت. در معارضه و مخالفت او با پیامبر آمده است که هر گاه پیامبر(ص)، تبلیغ رسالت می‌نمود و کلام خدا را بر مردم می‌خواند، او نیز در مقابله با ایشان قصّه رستم و اسفندیار و داستان‌ها و حکایات پادشاهان عجم را ‏بازگو می‌کرد.[8]  

نضر بن حارث تلاش‌های بی‌وقفه‌ای را به همراه تعدادی از قریشیان مانند عقبة بن ابی‌معیط در ممانعت از تبلیغ رسالت پیامبر(ص) انجام می‌داد. از جمله این تلاش‌ها یاری جستن آنان از یهودیان مدینه بود. یهودیان پیشنهاد طرح سؤالاتی از پیامبر را به آنان دادند. انتظار پیامبر برای دریافت وحی در خصوص پاسخ به پرسش آنان شیوع حرف‌هاى توهین‌ آمیز مردم قریش و بی‌اعتمادی برخی به پیامبر(ص) گردید که موجبات رنجش ایشان را فراهم نمود.[9]

او با تحریک افرادی از قریش چون أبو أحیحة سعید بن العاص بن أمیة که از سران صاحب نفوذ قریش بوده و از تعرّض به پیامبر(ص) نهی می‌نمود، موجب تغییر موضع این شخص گردیده، او را در ردیف دشمنان پیامبر(ص) قرار داد. نتیجه عملکرد نضر بن حارث نیرومندتر شدن جبهه‌ی قریش علیه پیامبر اکرم(ص) بود.[10]

نضر نه تنها برخی از یاران پیامبر را در مکه شکنجه و آزار می‌داد،[11] بلکه از اقدام عملی علیه پیامبر(ص) نیز دریغ نمی‌کرد. گزارش شده است که نضر بن حارث در جریانی قصد جان پیامبر(ص) را کرده بود، اما با عنایت پروردگار، ترس و وحشت بر او مستولی گشته و نتوانست نیّت پلید خود را به اجرا درآورد.[12]                

نضر بن حارث از جمله طراحان و هم‌پیمانان نقشه‌ی قتل پیامبر اکرم(ص) در دار الندوة شناخته شده است. این توطئه با آگاه شدن پیامبر(ص) و خوابیدن حضرت علی(ع) در بستر ایشان با ناکامی مواجه گردید.[13]                        

گفته شده است در جریان محاصره مسلمانان و بنی هاشم در شعب ابی طالب نویسنده‌ی پیمان نامه، نضر بن حارث بوده است که پیامبر(ص) به همین دلیل او را نفرین نموده و در نتیجه دست او از کار افتاد.[14]

 در نهایت باید گفت؛ او از آتش افروزان جنگ بدر به شمار می‌آید. او به همراه عقبه و ابو جهل با نسبت ترس دادن به  افرادی؛ چون حارث بن عامر، حکیم بن حزام، و أبا البختری، و على بن أمیة بن خلف‏ که از حضور در جنگ بدر اکراه داشتند، آنان را ناگزیر به شرکت در این جنگ نمودند.[15]

 نضر بن حارث در جنگ بدر نه تنها از برپاکنندگان این فتنه و خشونت بود، بلکه اسناد تاریخى او را یکى از کسانى دانسته‌اند که عهده‌دار اطعام قشون مشرکان و یکی از پرچمداران قریش در این جنگ بود.[16]

در عداوت و کینه‌جویی او نسبت به پیامبر اکرم(ص) همین بس که ابن عباس می‌گوید: هشت آیه از آیات سوره‌ی قلم درباره‌ی او نازل شده است، به ویژه این آیه که می‌فرماید: «إِذا تُتْلى‏ عَلَیْهِ آیاتُنا قال أَساطِیرُ الْأَوَّلِینَ»؛[17] چون آیات ما بر او خوانده می‌شود، می‌گوید اسطوره‌هاى نخستین است. و همه‌ی آیاتى که در آنها این لفظ آمده است.[18]

بنابر آنچه گفته شد، نضر بن حارث کارنامه‌ای سرشار از دشمنی با پیامبر(ص) و اسلام داشت. او به دلیل ایجاد مانع در مسیر تبلیغ رسالت، تحریک افرادی از قریش برای جنگ با پیامبر(ص) و آتش‌افروزی و حتی تلاش برای کشتن پیامبر ...، عنصری خطرناک برای اسلام و مسلمان و مانعی جدی برای تبلیغ دین بود. در شرایطی که اسلام هنوز همچون نهالی ­نورس و در حال رشد و گسترش بود، و مسلمانان هنوز آسیب‌پذیر بودند، ضرورت داشت تا دشمنان معاند و توطئه‌گر که تهدیدی جدّی برای جان پیامبر و مسلمانان بودند و مانعی در مسیر تبلیغ دین به شمار می‌آمدند، از میان برداشته شوند. شاید بتوان گفت از عوامل سرسخت و جدّی در مقابله با پیامبر، اسلام و مسلمان نضر بن حارث و عقبة بن ابی‌معیط بودند که بنابر این گزارش‌ها هر دو نیز پس از اسارت از میان تمام اسیران اعدام گردیدند.  

ب. تردید در کشته شدن نضر بن حارث پس از اسارت

حال پس از ارائه این گزارش‌ها باید گفت؛ اساساً حادثه‌ی کشته شدن این شخص بعد از اسارت به دست حضرت امام علی(ع) به دلایل مختلفی مورد تردید است. از جمله این دلایل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

1. همان‌گونه که قبلاً اشاره شد، برخی از تاریخ‌نگاران معتقدند که به جز عقبة بن ابی‌معیط کسی دیگر بعد از اسارت در جنگ بدر، کشته نشده است.[19] و حتی برخی نیز ادعا کرده‌اند که نضر نه تنها کشته نشد، بلکه اسلام آورده است.[20] که البته این ادعا به دلایلی مردود است؛ مانند تشابه اسمی نضر با برادر دیگرش که در فتح مکه اسلام آورده است.[21]

2. مکان کشته شدن او تردیدها را بیشتر می‌کند. برخی مکان کشته شدن او را در صفرا[22] و برخی در اثیل (جایی بین بدر و صفرا)[23] گفته‌اند، و این دو منطقه، قبل از عِرق الظبیة است که عقبة بن ابی‌معیط در آن کشته شد.[24]

واقدى در «مغازى‏» مى‏نویسد: «چون پیامبر از بدر بیرون آمد و به محل أثیل رسید. اسیران را پیش آن‌حضرت آوردند ... مقداد گفت این اسیر من است. پیامبر فرمود: گردنش را بزن! و آن‌گاه گفت: خدایا! مقداد را به فضل خودت بی‌نیاز گردان! على بن ابیطالب نضر را در أثیل با شمشیر کشت».[25]

اگر این سند تاریخى را تجزیه کنیم. پى مى‏بریم که نضر اسیر مقداد بوده، و آن‌گاه در أثیل ‏کشته شده است. اثیل از نظر جغرافیایى قبل از عرق الظبیة قرار دارد که عقبة بن ابی‌معیط در آن کشته شده است. در صورتی که پیامبر آن محل را ترک کرد و به عرق الظبیه رسیده و بنای کشتن عقبه را داشت، عقبه نباید در اعتراض به قصد پیامبر چنین بگوید: «و از میان همه اسیران من باید کشته شوم»؟![26] چرا که نضر قبل از او در اثیل باید کشته شده باشد و همچنین باید به او پاسخ داده می­شد که قبل از تو نضر هم کشته شده است که چنین چیزی گزارش نشده است. 

3. گفته شده است بعد از کشته شدن او؛ دختر یا خواهرش اشعاری سروده است و در آن نامی از محل کشته شدن او برده شده است که پیامبر پس از شنیدن آنها متأثّر گشته و عنوان نموده است، اگر این اشعار را قبلاً شنیده بودم او را می‌بخشیدم.[27]

اولاً: زبیری به ساختگی بودن ابیات منسوب به دختر نضر بن حارث اشاره می­نماید.[28] ثانیاً: در ابیات مذکور مضامینى وجود دارد که نه با تاریخ زندگى نضر مطابقت دارد و نه با روح مسلمانى آن دوران؛ زیرا در این اشعار نضر به «قهرمانى بزرگوار و کریم» ستوده شده که لااقل در ارتباط با مخالفت‌هاى او با محمد(ص) برخلاف اسناد تاریخى است.

ثالثاً: نضر را از میان همه کسانى که کشته شدند به پیامبر نزدیک‌تر خوانده و براى آزادى شایسته‌تر که اصلاً با توجه به شناختى که ما از شرکت‏کنندگان بدر داریم مطابقت نمى‏کند، و عکس آن هم مشهود است.

رابعاً: او شدیداً از کسانى که او را کشتند، ابراز ناراحتی مى‏کند که چرا ارحام و پیوند را بریدید؟ و این در واقع به صراحت محکومیت حضرت محمد(ص) و على بن ابیطالب(ع) است؛ لذا چطور ممکن است با این فرازها پیامبر را به گریه وادارد و اظهار تأثر کند؟![29]

4. تمرد مقداد از دستور پیامبر (ص) مبنی بر کشتن او و یا تسلیمش برای کشتن با عنوان نمودن این‌که او اسیر من است قابل تأمل می­باشد.

در هر صورت جای هیچ تردیدی نیست که نضر بن حارث از مهم‌ترین افراد قریش در عداوت با پیامبر(ص) و اسلام بوده و یکی از شعله­ور کنندگان جنگ بدر است که به صورت فعالانه در آن شرکت داشت. اما این‌که او در این جنگ در میدان نبرد و یا پس از اسارت به دست حضرت علی(ع) کشته است، جای تأمل است. به هر حال آنچه مسلم به نظر می­آید مرگ او در این واقعه است؛ زیرا با تفحص و جست‌وجو در منابع تاریخی اثر و نامی از این شخص پس از این تاریخ یعنی جنگ بدر، در وقایع و اتفاقات آینده دیده نمی­شود.



[2]. مقدسی، مطهر بن طاهر، البدء و التاریخ، ج ‏4، ص 192، مکتبة الثقافة الدینیة، قاهره، چاپ اول، بی‌تا؛ ابن حزم، علی بن احمد، جوامع السیرة النبویة، ص 87، دار الکتب العلمیة، بیروت، چاپ اول، بی‌تا؛ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الإسلام و وفیات المشاهیر و الأعلام، ج ‏2، ص 64، دار الکتب العربی، بیروت، چاپ دوم، 1409ق؛ ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، ج ‏3، ص 305، دار الفکر، بیروت، چاپ اول، 1398ق ؛ سهیلی، عبدالرحمن، الروض الأنف، ج ‏5، ص 153، دار احیاء التراث العربی، بیروت، چاپ اول، 1412ق؛ ابن هشام، عبد الملک، السیرة النبویة، تحقیق: السقا، مصطفى، الأبیارى، ابراهیم، شلبى، عبد الحفیظ،  ج ‏1، ص 644، بیروت، دار المعرفة، بی‌تا.

[3]. ابن زنجویة، حمید بن مخلد، کتاب الأموال، ص 142، دار الکتب، بیروت، چاپ اول، 1427ق؛ نووی، ابو زکریا، تهذیب الأسماء و اللغات، ص 469، دار الرسالة العالمیة، دمشق، چاپ اول، 1430ق؛ هروی، ابوعبید، کتاب أموال، ص 171، دار الفکر، بیروت، 1408ق.

[4]. مقریزی، احمد بن علی، إمتاع الأسماع، ج ‏12، ص 163، دار الکتب العلمیة، بیروت، چاپ اول، 1420ق؛ البدایة و النهایة، ج ‏3، ص 305؛ اصفهانی، ابو نعیم، دلائل النبوة، ج ‏2، ص 471، دار النفائس، بیروت، چاپ سوم، 1412ق؛ بیهقی، احمد بن حسین، دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة، ج ‏3، ص 117، دار الکتب العلمیة، بیروت، چاپ اول، 1405ق.

[5]. إمتاع الأسماع، ج ‏1، ص 114؛ السیرة النبویة، ج ‏1، ص 710؛ واقدی، ابن سعد، الطبقات الکبرى، ج ‏2، ص 13، دار الکتب العلمیة، بیروت، چاپ اول، 1410ق.

[6]. الروض الأنف، ج ‏5، ص 153؛ السیرة النبویة، ج 1، ص 644؛ ابن جوزی، عبدالرحمن، المنتظم، ج ‏3، ص 121، دار الکتب العلمیة، بیروت، چاپ اول، 1412ق.

[7]. کتاب الأموال، ج ‏1، ص 289؛ واقدی، محمد بن عمر، المغازی، ج ‏1، ص 107، اعلمی، بیروت، چاپ سوم، 1409ق؛ الطبقات ‏الکبرى، ج ‏6، ص6؛   بلاذری، احمد بن یحیی، أنساب الأشراف، ج ‏9، ص 413، دار الفکر، بیروت، چاپ اول، 1417ق؛ حسنی، هاشم معروف، سیرة المصطفى، ص 356، دار التعارف، بیروت، چاپ اول، 1416ق؛ إمتاع الأسماع، ج ‏1، ص 114.

[8]. ابن اثیر، علی بن محمد، الکامل، ج ‏2، ص 73، دار صادر، بیروت، 1385ق؛ أنساب ‏الأشراف، ج ‏1، ص 139؛ البدایة و النهایة، ج ‏3، ص 88؛ إمتاع ‏الأسماع، ج ‏1، ص 41؛ هاشمی بغدادی، محمد بن حبیب، المحبر، ص 161، دار الغد العربی، قاهره، چاپ اول، 1421ق؛  السیرة النبویة، ج ‏1، ص 300.

[9]. السیرة النبویة، ج ‏1، ص 300؛ البدایة و النهایة، ج ‏3، ص 52؛ تاریخ ‏الإسلام، ج ‏1،ص 213؛ دلائل‏ النبوة و معرفة احوال صاحب الشریعه، ج ‏2، ص 270.

[10]. أنساب ‏الأشراف، ج ‏1، ص 141؛ إمتاع‏ الأسماع، ج ‏14، ص 328؛  المنتظم، ج ‏3، ص‌ 155.

[11]. المغازی، ج 1، ص 106.

[12]. خرگوشی، ابو سعید، شرف ‏النبى، ص 174- 175، انتشارات بابک، تهران، چاپ اول، 1361ش.

[13]. طبری، محمد بن جریر، تاریخ ‏الطبری، ج ‏2، ص‌ 370، دارالتراث، بیروت، چاپ دوم، 1387ق؛ الکامل، ج ‏2، ص 102؛ الطبقات ‏الکبرى، ج ‏1، ص 176؛ إمتاع ‏الأسماع، ج ‏9، ص 196؛ البدایة و النهایة، ج ‏3، ص 176؛ ابن خلدون، عبدالرحمن، تاریخ ‏ابن ‏خلدون، ج ‏2، ص 421، دارالفکر، بیروت، چاپ دوم، 1408ق؛ دلائل ‏النبوة و معرفة احوال صاحب الشریعه ، ج ‏2، ص 467 - 468؛ المنتظم، ج ‏3، ص 49.

[14]. الروض الأنف، ج ‏3، ص 282؛ إمتاع الأسماع، ج ‏1، ص 43؛ دمشقی، محمد بن یوسف، سبل الهدى و الرشاد، ج ‏2، ص 377، دار الکتب العلمیة، بیروت، چاپ اول، 1414ق.

[15]. أنساب ‏الأشراف، ج ‏1، ص 292؛ إمتاع ‏الأسماع، ج ‏1، ص 88.

[16]. أنساب ‏الأشراف، ج ‏1، ص 293؛ إمتاع ‏الأسماع، ج ‏1، ص 100؛ المغازى، ج ‏1، ص 58؛ نجفی، سید محمد باقر، مدینه شناسی، ج ‏2، ص 117، شرکت قلم، تهران چاپ اول، 1364ش.

[17]. قلم، 15.

[18]. السیرة النبویة، ج ‏1، ص300.

[19]. إمتاع الأسماع، ج ‏12، ص 163؛ البدایة و النهایة، ج ‏3، ص 305؛ دلائل النبوة، ج ‏2، ص 471.

[20]. ابن طلاع قرطبی، محمد بن فرج، أقضیة رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم‏، دار الکتاب العربی، بیروت، چاپ اول، 1426ق.

[21]. دحلان، احمد، سیرة النبویة، ج ‏1، ص 398، دار الفکر، بیروت، چاپ اول، 1421ق.

[22]. حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج ‏3، ص 412، دار صادر، بیروت، چاپ دوم، 1995م.

[23]. بغدادی، صفی الدین، مراصد الاطلاع على اسماء الامکنة و البقاع، ج ‏1، ص 28، دار الجیل، بیروت، چاپ اول، 1412ق؛ اسکندری، ابو الفتح، الأمکنة و المیاه، ج ‏1، ص 121، مرکز الملک فیصل للبحوث و الدراسات الاسلامیه، ریاض، چاپ اول، 1425ق.

[24]. شراب، محمد حسن، المعالم الأثیرة فى السنة و السیرة، ص 46 و 171، دار القلم، دمشق، چاپ اول، 1411ق.

[25]. المغازی، ج 1، ص 107.

[26]. همان، ص 114.

[27]. جاحظ، عمرو بن بحر، البیان و التبیین، ج ‏3، ص 273، دار و مکتبه هلال، بیروت، چاپ اول، 2002م؛ ابن بکار، زبیر، جمهرة نسب قریش و اخبارها، ج‏2، ص 519، دار الیمامه، ریاض، چاپ دوم، 1419ق؛ کلاعی، سلیمان بن موسی، الاکتفاء بما تضمنه من مغازی رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و الثلاثة الخلفاء، ج ‏1، ص 345، دار الکتب العلمیه، بیروت، چاپ اول، 1420ق.

[28]. عسقلانی، ابن حجر، الإصابة، ج‏8، ص: 285، دار الکتب العلمیه، بیروت، چاپ اول، 1415ق؛ إمتاع الأسماع، ج ‏11، ص 222 .

[29]. البیان و التبیین، ج‏3، ص 273؛ مدینه شناسی، ج‏2، ص 121.

 

 

نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • در چه ساعاتی از روز عید غدیر می توان صیغه برادری خواند؟
    7995 معصومین 1390/08/22
    یکی از اقدامات رسول خدا (ص) پس از هجرت به مدینه، برقرار ساختن پیمان برادری میان مسلمانان به صورت دو به دو بود. این کار عملی فوق العاده مهم در تثبیت اسلام در مدینه به شمار می رود؛ زیرا از طرفی مهاجرین مکه با انصار مدینه ...
  • آیا شیر دادن به بچه، با سینه‌ای که زخم شده و ممکن است همراه شیر، مقداری خون هم به داخل دهان نوزاد رود، اشکالی دارد؟
    3506 خوردن اشتباهی و اضطراری حرام 1391/12/26
    تا یقین به برخورد شیر با خون نداشته باشید، مانعى ندارد. و بر فرض برخورد خون هم، چنانچه شیر دادن به نوزاد از طریق دیگر زحمت داشته باشد، اشکالی ندارد. ضمائم: پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[1] حضرت ...
  • اگر فردی برای دفاع از خود مرتکب قتل و جرح شود، چه پیامدهایی دامنگیر او خواهد شد؟
    17950 جهاد 1386/08/16
    در اختلافاتی که بین افراد جامعه پیش می آید هیچ یک از طرفین، حق درگیری و برخورد فیزیکی با دیگری را ندارد[1]. از نظر اسلام تنها راه حل اختلافات و احقاق حق، رجوع به افراد خیرخواه و یا مراجعه به محاکم قضایی اسلامی است. لذا اگر صاحب حق با ...
  • رمز هم‌ردیف بودن و کنار هم آمدن صلوات بر «آل ابراهیم» و بر «آل محمد» در چیست که برخی شیعیان، آن‌را در تشهد می‌خوانند؟
    650 صلوات بر محمد و آل محمد 1395/04/31
    صلوات مأثوری که مشتمل بر ذکر (آل ابراهیم) باشد در تشهد وجود ندارد، اما در غیر تشهد، صلوات‌هایی در روایات شیعه وارد شده است که در آن عبارت‌های «آل ابراهیم» و «آل محمد» کنار هم آمده است؛ مانند: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ کَمَا صَلَّیْتَ عَلَى إِبْرَاهِیمَ إِنَّکَ حَمِیدٌ ...
  • فرق قضایای فطری با دیگر قضایای بدیهی در چیست؟
    4109 استدلال شناسی 1392/11/12
    فطریات قضایایی است که قیاس و استدلال خودش را به همراه دارد؛ یعنی صرف تصور طرفین کافی نیست که عقل به آن تصدیق نماید، بلکه نیاز به استدلال دارد. اما این استدلال و حد وسط، همراه قضایای فطری است، و ذهن برای تحصیل آن استدلال، نیاز به تأمل ...
  • تاریخچه فقهی مباح چیست؟
    6951 کلیات و اصطلاحات 1392/08/26
    «اِباحه» و «مباح» از ریشه «بَوح» در لغت، به معانی آشکار کردن چیزی[1] و اجازه دادن[2] است. مباح در شریعت اسلام از احکام پنج‌گانه است و به کاری گفته می‌شود که انجام و ترک آن از نظر شارع یکسان است ...
  • آیا عطیه از القاب حضرت زهرا است؟
    10915 حضرت زهرا (س) 1391/02/13
    آنچه که در منابع و تاریخ زندگی حضرت زهرا به عنوان اسامی و القاب آن حضرت آمده، چیزی به اسم عطیه در آنها به چشم نمی خورد. برخی از اسامی و القاب آن حضر ت چنین است: فَاطِمَةُ، الْبَتُولُ، الْحَصَانُ، الْحُرَّةُ، السَّیِّدَةُ، الْعَذْرَاءُ، الزَّهْرَاءُ، الْحَوْرَاءُ، ...
  • اگر در مسئله ولایت فقیه قایل به نظریه انتصاب باشیم، نقش مردم چه خواهد بود؟
    3569 انتصاب یا انتخاب 1386/06/25
    علی‌رغم پذیرش نظریه انتصاب اگر بخواهیم قانونى براى جامعه وضع کنیم که اختصاص به زمان و مکان خاصى نداشته باشد، راهى جز پذیرش انتخاب مردم، نخواهیم داشت. براى انتخاب فقیهى که حائز شرایط رهبرى است، دو راه وجود دارد: 1 انتخاب مستقیم. 2. انتخاب غیر مستقیم. شیوه انتخاب ...
  • حکم کسانی که با پیامبر عهدی نداشتند، پس از نزول سوره توبه چه بود؟
    3288 رفتار با غیر مسلمانان 1392/10/04
    یکی از اقدامات پیامبر گرامی اسلام(ص)، پیمان بستن با گروه‌ها و قبائل مختلف بود. این برنامه بیشتر شامل کسانی می‌شد که مسلمان نبوده و جزو مشرکین به‌شمار می‌رفتند. با نازل شدن سوره توبه، پیامبر مأموریت پیدا کرد به همه اعلام کند، کسانی که با پیامبر عهد و پیمان ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    301409 ازدواج، خانواده، طلاق و 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    749410 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    472463 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    330210 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    324342 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    316534 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    275983 حقوق و احکام 1387/12/04
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: [1] حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): اگر ناخن کاشته شده قابل برداشتن نبوده یا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقّت باشد ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    262952 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    262815 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    260021 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    207213 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

6896  نفر