جستجوی پیشرفته
بازدید
14371
تاریخ بروزرسانی 1393/03/22
خلاصه پرسش
تعریف و مصادیق اخلاق فردی و اجتماعی و تفاوت میان آنها چیست؟
پرسش
تعریف و مصادیق اخلاق فردی را بیان کنید؟ تعریف و مصادیق اخلاق اجتماعی را بیان کنید؟ و فرق آن با اخلاق فردی چیست؟
پاسخ اجمالی
رابطه انسان برحسب طرف رابطه، به چندگونه شکل می‌گیرد: رابطه با خالق و رابطه با مخلوق. رابطه با مخلوق نیز یا با خود است و یا با دیگرى، و آن دیگرى نیز یا انسان است و یا موجودى غیر بشرى. بر این اساس، علم اخلاق مشتمل بر حوزه‌های مختلفی خواهد بود؛ مانند اخلاق بندگى، اخلاق‏ فردى‏، اخلاق اجتماعى و اخلاق زیست‌محیطى.
مراد از اخلاق بندگى، هنجارها و ناهنجارهایى؛ مانند ایمان، خوف، توکل، کفر، سرکشى و بی‌اعتمادى به خدا است که به رابطه انسان و خدا مربوط می‌شود.
اخلاق فردى نیز ارزش‌هاى اخلاقى مربوط به حیات فردى انسان‌ها است که آدمى را فارغ از رابطه با غیر در نظر می‌گیرد؛ مانند فضیلت‌هاى صبر، حکمت، توکل، اخلاص و عزّت نفس، و رذیلت‌هاى پُرخورى، شتاب‌زدگى و سَبُک‌مغزى. مراد از اخلاق اجتماعى؛ ارزش‌ها و ضدارزش‌هاى حاکم بر رابطه فرد با سایر انسان‌ها می‌باشد؛ مانند معاشرت نیکو، عدل، احسان، حسد و تکبر.
اخلاق زیست‌محیطى نیز احکام ارزشى حاکم بر مناسبات انسان با طبیعت (گیاهان، حیوانات، مراتع، جنگل‌ها و آب‌ها) را بیان می‌کند.[1]
در تفاوت میان اخلاق فردی و اجتماعی باید گفت؛ نمی‌توان انکار کرد که اخلاق فردى نیز تأثیر غیر مستقیم بر مسائل اجتماعى دارد.[2] ولی در زندگى اجتماعى؛ قوانین، مقررات و آداب خاصّى، ضرورت می‌یابد که بسیارى از آنها در زندگى فردى مطرح نمی‌شود؛ لذا اسلام -به عنوان دین خاتم- کامل‌ترین و عالی‌ترین برنامه زندگى را درهر دو بعدِ فردى و اجتماعى به ارمغان آورده و عمل بدان به طور قطع سعادت فرد و اجتماع را تأمین می‌کند.
درباره برخی از موارد فضایل و رذایل اخلاق فردی و اجتماعی نمایه‌های زیر را مطالعه کنید:
«تحصیل نیت خالص»، سؤال 738
«درمان ریا»، سؤال 5073
«حسد»، سؤال 5312
«معنای تکبر و راه‌های درمان آن»، سؤال 40000
«ویژگی‌های شهروند مسلمان»، سؤال 332  
 

[1]. ر.ک: علیزاده، مهدى، اخلاق اسلامى (مبانى و مفاهیم)، ص 22 – 23، قم، دفتر نشر معارف، چاپ اول، 1389ش؛ الهامى نیا، على اصغر، سیره اخلاقى معصومین‏، بخش اخلاق فردی، ص 15 و بخش اخلاق اجتماعی، ص 115، قم، زمزم هدایت‏، چاپ اول، 1385ش.
[2]. مکارم شیرازى، ناصر، اخلاق در قرآن، ج ‏1، ص 77، قم، مدرسه الامام على بن ابى طالب(ع)،  چاپ اول، 1377ش.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • چرا دیه زن نصف دیه مرد است؟
    20661 بیشتر بدانیم 1387/01/17
    بر اساس مطالعات فقهى و تاریخى، «دیه» یک امر اقتصادى است که به منظور جبران خسارت، تشریع گردیده است. از سوى دیگر، در جامعه مطلوبى که اسلام در پى تحقق آن است، عمده فعالیت‌هاى اقتصادى بر دوش مرد گذاشته شده است؛ یعنى با یک نگاه کلى به وظایف ...
  • با توجه به جنگ همه جانبه علیه اسلام به نظر شما وظیفه اقشار مختلف چیست؟
    3217 بیشتر بدانید 1388/02/21
    با تشکر از سوال شما! همان طور که گفتید امروزه بر علیه اسلام، جنگ همه جانبه ای شکل گرفته است. این جنگ در زمینه های نظامی ، تبلیغاتی، فرهنگی ، هنری، تاریخی و .. است. از باب روایت نورانی پیامبر که فرمود: "مه شما نسبت به دیگر افراد مسئول ...
  • در چه روزها و ماه‌هایی زیارت امام حسین(ع) مستحب است؟
    4872 عزاداری و زیارت 1392/09/18
    در منابع روایی تأکید فراوانی بر زیارت امامان معصوم(ع) بویژه زیارت امام حسین(ع) شده و افرادی که بدون عذر به زیارت نروند مورد نکوهش قرار گرفته­اند. زیارت امام حسین(ع) در تمام ایام سال و هر زمان که انسان توانایی داشته باشد مطلوب است، امام صادق(ع) فرمود: «سزاوار است ...
  • مگر این نیست که ما در انتخاب دین خود آزاد هستیم؟ پس چرا پیامبر به مردم یمن گفته بود که یا باید اسلام بیاورند یا جزیه بدهند؟
    11917 تفسیر 1388/04/01
    جزیه به معنای آزاد گذاشتن افراد غیر مسلمان در پذیرش شهروندی حکومت اسلامی است، بدون آن که نیازی به تغییر دین آنان باشد و طبیعی است که آنان نیز باید؛ مانند شهروندان مسلمان، مالیاتی را برای اداره امور کشور، پرداخت نمایند که چه بسا ممکن است ...
  • با وجود قرآن چه نیازی به دعا داریم؟
    6012 دعا 1389/07/24
    اگرچه سؤال از ابهام برخوردار است و معلوم نیست مراد پرسشگر از این سؤال چیست؟ آیا مقصود این است که:یک. با وجود قرآن چه نیازی به اصل دعا داریم؟
  • اگر کسی در رسیدن رطوبت به هم در بین دو چیز پاک ونجس شک کند آیا چیز پاک نجس می شود؟
    7572 اثبات نجاست 1387/06/04
    اگر به پاک بودن چیزی یقین داشتید تا زمانی که یقین به انتقال نجاست و نجس شدن آن ندارید آن چیز پاک است.[1] برای آگاهی بیشتر نک: سؤال 808 (سایت: 872)، نمایه: نجس شدن اشیاء پاک.
  • چرا روحانی یک مسجد جواب سلام شما را ندهد؟
    3523 گوناگون 1389/07/14
    کاربر گرامی! سلام، اطمینان دادن به طرف مقابل است که کسی که سلام می گوید مرادش این است که سلامتى و تندرستى تو را خواستارم و از جانب من آسوده و مطمئن باش، که گزندى به تو نخواهد رسید. من خیرخواه تو هستم، نه بدخواه و کینه ...
  • قاعده «نفی استواء» چیست؟
    12460 کلیات و اصطلاحات 1394/08/26
    قاعده «نفی استواء» در عباراتی استفاده می‌شود که در آن؛ تساوی دو چیز نفی شده است. اگر عباراتی عدم تساوی دوچیز را اعلام کنند، شاید در نگاه اول، عدم تساوی در تمام زمینه‌ها برداشت شود، اما واقعیت آن است که چنین عمومی که نفی تساوی در همه وجوه ...
  • حکم شرعی سوراخ‌کردن بینی برای زن و مرد، چیست؟
    4189 گوناگون 1393/12/13
    این‌کار، به خودی خود اشکال ندارد، ولی بانوان باید زینت‌آلات متصل به آن‌را از نامحرم بپوشانند. همچنین نسبت به مردان، اگر مصداق «تشبّه مرد به زن» باشد و یا ترویج فرهنگ مبتذل ‏غرب شمرده شود، انجام آن جایز نیست.‏ البته برخی[1] از ...
  • اهمیت ولایت فقیه در فقه سیاسی شیعه را بیان کنید.
    9222 پیشینه تاریخی ولایت فقیه 1389/07/04
    از دیدگاه شیعه، ولایت فقیه در عصر غیبت ادامه‏ى ولایت امامان معصوم ‏(ع) است، همان گونه که ولایت آنها در امتداد ولایت نبى اکرم ‏(ص) قرار دارد و در رأس جامعه‏ى اسلامى و در مقام مدیریت کلان آن باید یک اسلام شناس قرار گیرد که اگر معصوم ‏(ع) حضور ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    758411 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    475386 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    332054 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    327975 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    322278 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    277529 حقوق و احکام 1387/12/04
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: [1] حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): اگر ناخن کاشته شده قابل برداشتن نبوده یا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقّت باشد ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    266032 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    265275 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    263389 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    213109 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

6580  نفر