بازدید
1209
آخرین بروزرسانی: 1396/01/24
خلاصه پرسش
آیا قوانین مدنی و تجارت ایران برگرفته از قوانین غربی بوده و اسلامی نیستند؟
پرسش
برخی می‌گویند قوانین کشور ما همان قوانین کشورهایی مثل فرانسه بوده و اسلامی نشده است. بر این اساس اگر قاضی طبق قانون غیر اسلامی حکم دهد، آیا گناه مرتکب شده است؟
پاسخ اجمالی
هرچند این یک واقعیت است که در تدوین برخی قوانین ایران - بویژه در موضوعات جدید - از قانون کشورهای دیگر الگوبرداری شده است، ولی این بدان معنا نیست که قوانینی چون قانون مدنی و تجارت، منطبق با فقه اسلامی نبوده و حکم صادره با استناد به آنها، حکمی اسلامی نخواهد بود و با اجرای آن مرتکب گناه و خلاف شرع خواهیم شد. برای توضیح بیشتر، به طور اختصار به چگونگی اقتباس و تدوین قانون مدنی ایران خواهیم پرداخت.
قانون مدنی، محور اصلی نظام حقوقی هر کشوری بوده و احکام و معیارهای آن حتی در مسئولیت‌های مدنی و امور کیفری نیز مؤثر است؛ از این‌رو، کشورها در تدوین و تنظیم قانون مدنی دقت زیادی نموده و از بزرگ‌ترین حقوق‌دانان و اندیشمندان علمی کشورشان کمک می‌گیرند و گاهی نیز بالاترین مقام‌های کشوری نیز بر آن نظارت می‌کنند.
این دقت و نظارت و اهتمام در تدوین قانون مدنی فرانسه به بالاترین درجه و اوج رسیده که علاوه بر کمک گرفتن از مبانی حقوقی «رومی - ژرمنی» از حقوق و مبانی کشورها و ادیان دیگر از جمله حقوق و مبانی حقوقی اسلامی بویژه از مبانی فقهی شیعی[1] نیز استمداد جسته و قانون کشورشان را به بهترین شکل تدوین و تنظیم کرده‌اند. بنابراین، بیشتر قوانین مدنی دنیا تحت تأثیر قوانین فرانسه قرار گرفته نه بدین معنا که قوانین مدنی یا تجارت فرانسه را کپی کرده و در کشورشان اجرا نمایند، بلکه با تکیه بر مبانی دینی، مذهبی و اقتصادی خود، ولی با اقتباس و الگوبرداری در چگونگی تدوین قوانین و ترتیب ابواب آن، قانون مدنی کشورشان را تدوین و تنظیم نموده‌اند.
با تمام آنچه گفته شد در کشور ایران حتی به این اندازه نیز از کشور فرانسه الگوبرداری نشده است، هرچند در سال 1306شمسی که تدوین قانون مدنی آغاز شد، نظر وزیر عدلیه وقت بر استمداد از حقوق‌دانان فرانسوی و اقتباس قانون ایران از فرانسه بوده، ولی دکتر مصدّق با مخالفت منطقی و استدلالی خود، ایشان را قانع و مجاب نمود که قانون مدنی ایران با تکیه بر مبانی فقهی حقوقی اسلامی به دست فقیهان با کفایت آن عصر تدوین شود و فقیهان و اندیشمندان شیعی اسلامی نیز با استناد به کتاب‌های معتبر فقهی از جمله؛ شرایع، جواهر الکلام، شرح لمعه، مکاسب شیخ انصاری و...، قوانین را تدوین نموده و حتی اگر در کلیاتی از قانون مدنی فرانسه اقتباس می‌شد، آن‌را با ضوابط فقه امامیه تطبیق می‌نمودند که در صورت تطابق، مورد قبول و پذیرش قرار می‌گرفت.[2]
بنابراین، احکام مدنی و تجارت ایران منطبق با فقه شیعی بوده، و قضاوت بر اساس آنها و استناد به آن قوانین در صادر نمودن حکم مشکل شرعی نداشته و قضات محترم مرتکب گناه نشده و عقابی از این جهت نخواهند شد.
 

[1]. از کتاب جامع عباسی شیخ بهایی کمک گرفته‌‌اند و این کتاب در فهرست منابع قانون مدنی فرانسه ذکر شده است.
[2]. ر. ک: بهرامی احمدی، حمید، «تاریخچه تدوین قانون مدنی».
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    892260 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    554575 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    429885 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    418866 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    394841 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    370949 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    349048 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    329633 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    316552 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    311949 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...