بازدید
1726
آخرین بروزرسانی: 1395/07/04
خلاصه پرسش
مختصری از زندگی‌نامه «جعفر بن محمد بن قولویه» را ارائه نمایید؟
پرسش
جعفر بن محمد بن قولویه که بود؟
پاسخ اجمالی
جعفر بن محمد بن قولویه[1] قمی[2] با کنیه أبو‌القاسم‏؛[3] یکی از برجسته‌ترین علمای قرن چهارم هجرى‏ بود که در نقل و ترویج احادیث و پرورش شاگرد، نقش فراوان داشته است.
ایشان در نزد عموم علمای پس از خود، مورد قبول بوده و توصیفات خوبی از ایشان شده است؛ شیخ بهائی از او تحت عنوان شیخ افضل یاد می‌کند.‏[4] نجاشی او را از ثقه اصحاب و بزرگان در حدیث و فقه، می‌داند[5] و او را چنین می‌ستاید: «هر چیزی را که بخواهی با آن، مردم را وصف کنی؛ از زیبایى و اطمینان و فقاهت، جعفر بن محمد بن قولویه برتر از آن‌را دارد».[6]
ابن قولویه، شاگرد مرحوم کلینی و استاد شیخ مفید بوده است.[7]
ایشان احادیث بسیاری را نقل کرده است و شیوخ او در این نقل‌ها؛ پدرش محمد بن قولویه، کلینی(ره) و بسیاری از علمای دیگر بوده‌‌اند. همچنین شیخ مفید و ابن غضائری نیز از او بسیار حدیث نقل کرده‌اند.[8]
مهم‌ترین کتاب ابن قولویه؛ «کامل الزیارات» است. از این کتاب با عناوین «الزیارات»‏[9] و «جامع الزیارات»‏[10] نیز یاد شده است، اما مؤلف در مقدمه همین کتاب، نام آن‌را چنین می‌گوید: «کامل الزیارات و فضلها و ثواب ذلک».[11]
این کتاب در یکصد و هشت باب،‌ پی‌ریزی شده که عموم آنها مربوط به امام حسین(ع) است. همچنین این زیارات،‌ محدود به معصومین نبوده است، بلکه برخی باب‌های دیگر؛ مانند زیارة قبر أبا‌الفضل العباس بن علی(ع)، وداع قبور الشهداء،‌ زیارة قبر فاطمة دختر موسى بن جعفر(ع)، زیارة عبدالعظیم بن عبدالله الحسنی در ری و فضیلت زیارتشان و... نیز در آن گنجانده شده است.
در کتاب کامل الزیارات، تنها و تنها از احادیث اهل‌بیت استفاده شده است و مؤلف، خود را بی‌نیاز از حدیث دیگران دیده است.[12]
در مقدمه این کتاب؛ ابن قولویه می‌گوید: «آنچه ما آوردیم، از طریق اصحاب ثقه و مورد اعتماد بوده است و حدیثی را از افراد نادر و غریب نقل نکرده‌ام...».[13] از این تعبیر به روشنی به دست می‌آید که مؤلف، تمام راویان احادیث خود را ثقه می‌داند[14] و به نوعی توثیق عام برای راویان کتاب خود قائل است.
ابن قولویه علاوه بر کامل الزیارات، کتاب‌های دیگری نیز دارد؛ مانند: بیان حل الحیوان من محرمه‏، الأضاحی، مداواة الجسد، الصلاة، الجمعة و الجماعة، قیام اللیل، الرضا(ع)، الصداق، الصرف الوطء بملک الیمین، العدد فی شهر رمضان، الحج و ... .[15]
سرانجام ابن قولویه در سال 368 هجری قمری درگذشت.[16]
 

[1]. طوسى، محمد بن حسن‏، فهرست کتب الشیعة و أصولهم و أسماء المصنفین و أصحاب الأصول، محقق، طباطبائى، عبدالعزیز، ص 109، قم‏، مکتبة المحقق الطباطبائی‏، چاپ اول‏، 1420ق‏.
[2]. ابن شهرآشوب مازندرانى‏، محمد بن على، معالم العلماء، ص 30، نجف اشرف‏، منشورات المطبعة الحیدریة، 1380ق.
[3]. امین‏، سید محسن،‌ أعیان الشیعة، ج 4، ص 156، بیروت،  دارالتعارف للمطبوعات‏، 1406ق.‏
[4]. شیخ بهائى‏، مشرق الشمسین و إکسیر السعادتین مع تعلیقات الخواجوئی‏، ص 104، مشهد، آستان قدس‏، چاپ اول‏، 1414ق‏.
[5]. نجاشی، احمد بن علی، فهرست أسماء مصنفی الشیعة(رجال نجاشی)، ص 123، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ ششم، 1365ش.
[6]. همان.
[7]. أعیان ‏الشیعة، ج ‏4، ص 155.
[8]. سبحانى،‏ جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، ج 4، ص 123، قم، ‌مؤسسه امام صادق(ع)، 1418ق.
[9]. فهرست أسماء مصنفی الشیعة(رجال نجاشی)، ص 124.
[10]. فهرست کتب الشیعة و أصولهم و أسماء المصنفین و أصحاب الأصول، ص 109.
[11]. ابن قولویه، جعفر بن محمد، کامل الزیارات، محقق، امینی، عبدالحسین، ص 4،‌ نجف اشرف، دارالمرتضویة، چاپ اول، 1356ش.
[12]. همان.
[13]. همان.
[14]. خویى‏، ابوالقاسم، معجم رجال الحدیث‏، ج 1، ص 50، قم، مرکز نشر آثار شیعه، 1410ق.
[15]. رجال ‏النجاشی، ص 123 – 124.
[16]. همان.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    902514 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    566261 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    492926 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    425705 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    405612 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    374152 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    360445 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    345317 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    325602 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    315905 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...