جستجوی پیشرفته
بازدید
144
تاریخ بروزرسانی 1397/09/17
 
کد سایت fa90628 کد بایگانی 107367 نمایه زندگی‌نامه محمد بن حسن صفار و اعتبار روایات کتاب بصائر الدرجات
طبقه بندی موضوعی تاريخ بزرگان|بزرگان
خلاصه پرسش
آیا روایات کتاب «بصائر الدرجات» دارای اعتبار است؟
پرسش
آیا روایات کتاب بصائر الدرجات دارای اعتبار است؟
پاسخ اجمالی
محمد بن حسن بن فروخ الصفار أشعری قمّی،[1] از بزرگان حدیث شیعه در قرن سوم هجرى است.[2] ایشان از اصحاب امام حسن عسکری(ع) بوده[3] و در سال 290 قمری در قم درگذشت.[4]
در مورد او گفته‌اند؛ ایشان شخصی ثقه بود و از روایات کمتر چیزی را حذف می‌کرد.[5]
همچنین او دارای تألیفات زیادی است که کتاب «بصائر الدرجات» یکی از آنها است.[6]
کتاب «بصائر الدرجات» یکی از اصول معتبره‌ای است که ثقة الاسلام کلینی[7] و دیگران نیز از آن نقل کرده‌اند.
گفتنی است که سعد بن عبدالله اشعرى قمى(متوفی 301 ه.ق)[8] نیز کتابى با همین عنوان داشته که به دست ما نرسیده، ولى بخشى از آن در کتاب‌ «مختصر البصائر» حسن بن سلیمان‏ حلّى(قرن هشتم) آمده است.[9] همچنین بخشهایی از آن در کتاب‌های تفسیر البرهان، بحارالانوار، مدینه المعاجز و اثبات الهدی نقل شده است.[10]
به هر حال، محمد بن حسن صفار، دو کتاب کوچک و بزرگ با نام «بصائر الدرجات» داشته که در این زمان فقط نسخه بزرگ آن وجود دارد و گویا نویسنده، با افزودن مطالبى بر بصائر صغیر، بصائر کبیر را نوشته است.[11]
«أبو الحسین علی بن أحمد بن محمد بن طاهر اشعری قمی» از طریق «محمد بن الحسن بن الولید» از تمام کتاب‌های «محمد بن حسن صفار» جز کتاب «بصائر الدرجات» روایت کرده است؛ ولی «أبو عبدالله بن شاذان» از طریق «أحمد بن محمد بن یحیى» و پدرش «محمد بن یحیی»، از کتاب «بصائر الدرجات» نیز روایت نقل کرده‌اند.[12] علت اینکه ابن ولید از کتاب «بصائر الدرجات» روایت نمی‌کرد، آن بود که او گمان می‌کرد که روایاتی غلوّآمیز در این کتاب وجود دارد؛[13] اما در مقابل، برخی از اندیشمندان بعدی چون قطب راوندی معتقد بود که «محمد بن حسن» شخصی غالی نبود.[14]
نظر مجلسی اول نیز آن بود که طریق روایات او صحیح بوده و روایات این کتاب نه تنها غلو نیست، بلکه به تمام مقام ائمه اطهار(ع) نیز نپرداخته است.[15]
به هر حال، تنها با استناد به معتبر بودن کتاب و موثق بودن مؤلف آن - مانند تمام موارد مشابه - نمی‌توان تمام احادیث این کتاب را روایتی صحیح اعلام کرد؛ بلکه هر روایت باید به صورت جداگانه مورد بررسی قرار گیرد.
 

[1]. نجاشی، احمد بن على، رجال النجاشی‏، ص 354، قم، مؤسسه نشر اسلامی‏، چاپ ششم، 1365ش‏؛ طوسى، محمد بن حسن، رجال الطوسی‏، محقق، قیومى اصفهانى، جواد، ص 402، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، چاپ سوم، 1373ش؛ مجلسی، محمد تقی، روضة المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه، محقق، موسوی کرمانی، سید حسین، اشتهاردی، علی‌پناه، طباطبائی، سید فضل الله، ‌ ج ‏14، ص 239 – 240، قم، مؤسسه فرهنگی اسلامی کوشانپور، چاپ دوم، 1406ق.
[2]. نوری، حسین، خاتمه مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج 3، ص 517، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ اول، 1408ق؛ میرداماد، محمدباقر بن محمد، الرواشح السماویة فی شرح الأحادیث الإمامیة، ص 126، قم، دار الخلافة، چاپ اول، 1311ق.
[3]. رجال الطوسی، ص 555.
[4]. رجال النجاشی، ص 354.
[5]. رجال النجاشی، ص 354.
[6]. همان.
[7]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 1، ص 27، بیروت، دار إحیاء التراث العربی‏، چاپ دوم، 1403ق.
[8]. حلی، حسن بن علیّ بن داود، الرجال، ص 78، دانشگاه تهران، ‏چاپ اول‏، 1342ش.
[9]. شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، محقق، موسوی خرسان، حسن، المشیخه، ص 61، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق؛ صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد ص، محقق و مصحح: کوچه باغی، محسن بن عباسعلی،‏ مقدمه، ج1، ص 4، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، چاپ دوم، 1404ق.
[10]. بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد ص، مقدمه، ج ‏1، ص 4.
[11]. همان؛ حرّ عاملى، محمد بن حسن، هدایة الأمة إلى أحکام الأئمة(ع)‏، ج 8، ص 548، مشهد، آستان قدس رضوى، چاپ اول، 1414ق؛ وسائل الشیعة، ج 30، ص 155، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ اول، 1409ق.
[12]. رجال النجاشی، ص 354.
[14]. قطب الدین راوندی، سعید بن عبدالله، الخرائج و الجرائح، ج 2، ص 792، قم، مؤسسه امام مهدی(عج)، چاپ اول، 1409ق.
[15]. روضة المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه، ج ‏14، ص 240.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    846498 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    514946 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    392793 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    385878 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    356056 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    310310 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    297340 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    295628 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    291346 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    277755 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

5339  نفر