بازدید
361
آخرین بروزرسانی: 1398/01/24
خلاصه پرسش
«مصلحت سلوکیه» چیست؟
پرسش
مصلحت سلوکیه چیست؟
پاسخ اجمالی
از جمله مباحثی که در سرفصل «امارات» مطرح میشود، آن است که آیا حجیّت امارات به جهت طریقیت است، یا به جهت سببیت؟ به عبارت دیگر، آیا یک اماره، سبب میشود تا یک حکم واقعی ایجاد شود و یا آنکه اماره هیچ حکم واقعی را ایجاد نکرده، بلکه تنها راهی برای رسیدن به واقعیت است که ممکن است به سرانجام هم نرسد؟!
در این زمینه، شیخ انصاری منکر سببیت محض بوده؛ زیرا لازمه پذیرش آن، پذیرفتن تصویب (یا انطباق همیشگی فتوای مجتهد با حکم واقعی) است و بطلان «تصویب» از نظر امامیه اتفاقی و اجماعی است - و طریقیت محض را نیز نمیپذیرد؛ بر این اساس، نظر میانهای را برگزیده و معتقد است، اگرچه یک اماره، همواره انسان را به حکم واقعی هدایت نمیکند، اما عمل به امارات به خودی خود دارای مصلحت است، و لو با واقع تطبیق نکند. این مصلحتی که در عمل به امارات - صرف نظر از انطباق آن با واقع - وجود دارد، «مصلحت سلوکیه» نامیده میشود.
به عبارت دیگر، اگر اماره به چیزی اقامه شد و مکلف بر طبق آن اماره عمل کرد، از دو حال خارج نیست. یا عمل او مطابق با واقع است، در نتیجه به حکم واقعی عمل کرده است. و یا آن عمل مخالف واقع خواهد بود، در آن صورت بدون آنکه تغییری در واقع ایجاد شود، یا بر آن عمل که به وسیله مکلف صورت گرفته مصلحتی بار گردد، تنها به جهت عمل بر طبق اماره، آن مصلحت فوت شده تدارک شده و جبران میگردد.[1]
 

[1]. ولایی، عیسی‏، فرهنگ تشریحی اصطلاحات اصول‏، ص 320، تهران، نشر نی‏، چاپ ششم، 1387ش‏؛ ر. ک: مظفر، محمد رضا، اصول الفقه، ص 38، بیروت، دار التعارف للمطبوعات، 1303ق.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    881818 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    544039 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    422563 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    408324 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    385454 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    367686 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    331363 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    312667 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    309939 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    308379 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...