بازدید
515
آخرین بروزرسانی: 1398/06/24
خلاصه پرسش
سخنرانی حضرت زینب(س) در کاخ یزید چه پیامدهای مثبتی داشت؟ آیا خود این سخنرانی، نشانگر آزادی بیان در حکومت یزید نبود؟!
پرسش
لطفا جواب این پرسش‌ها را بدهید: 1. سخنرانی حضرت زینب(س) در کاخ یزید نشان از آزادى بیان دارد که به یک مخالف اجازه بیان مخالفتش را داده است. 2. ایشان یک زن داغ‌دار بود و در غصه کشته شدن برادرانش مطالبى را بیان کرده. 3. مگر کاخ یزید سرنگون شد؟ مگر مردم پس از آن مطالب علیه یزید شورش کردند؟ مگر حکومت یزید پس از آن مطالب سرنگون شد؟ 4. عزادارى و مویه بر برادران کشته شده، چه درسى به بشریت داده است؟
پاسخ اجمالی

همان‌گونه که در پرسش گفته شد، گزارشات تاریخی متعددی از سخنان و اعتراضات حضرت زینب(س) در کاخ یزید وجود دارد:

«حضرت زینب(س) وقتی به مجلس یزید وارد شده و سر مبارک امام حسین(ع) را درون طشتى مقابل او مشاهده کرد، و دید که یزید با چوبى که در دست دارد به دندان‌هاى مبارک آن‌حضرت(ع) می‌زند و اشعاری می‌خواند، با صدایی سوزناک شروع به خواندن خطبه‌ای کرد. اما نمی‌توان این امر را نشانگر آزادی بیان - به معنای مطلق آن -  در نظام اَمَوی دانست؛ زیرا یزید در همان مجلس، اشعاری را سرود که جوّ رعب و وحشت را تشدید می‌کرد:

«...من اگر از آل احمد انتقام نگیرم، از دودمان خندف‏ نخواهم بود».[1]

هم‌چنین یزید بعد از پایان سخنان حضرت زینب(س) با خواندن شعری به صورت غیر مستقیم، خود حضرت زینب(س) را نیز مورد تهدید قرار داد:

«این فریادى است که از زنان نوحه‏گر شایسته است، و چقدر مرگ براى زنان دلسوخته و نوحه‏گر آسان است».[2]

لذا باید گفت؛ سخنرانی امام سجاد(ع) و حضرت زینب(س) در آن زمان، نشانگر آزادی بیان نبوده و تنها می‌تواند نشان از آن باشد که گاه برخی فرمان‌روایان، آزادی‌های کنترل شده‌ای را تحمل می‌کنند تا آن‌که جامعه نگرش مثبتی به آنان داشته باشد.[3]

از طرفی، شهادت امام حسین(ع) و فریاد حضرت زینب(س) تنها به این دلیل نبود که حاکمی را سرنگون کرده و دیگری را جایگزین او کنند تا بگوییم آنان در این هدف موفق نبودند.[4]

بیانات حضرت زینب(س) به همراه امام سجاد(ع) موجب بیداری مردم شد که زمینه‌ساز اعتراض‌های گسترده و مستمر بعدی شد.[5]

هم‌چنین با اندکی مطالعه می‌توان دریافت که در صورت عدم قیام امام حسین(ع)، یزید تصمیم داشت که اصل اسلام را به فراموشی سپرده و آیین جاهلیت و دین اجدادش را احیا کند[6] که با قیام امام(ع) و سخنرانی امام سجاد(ع) و حضرت زینب(س) - گرچه به ظاهر حکومت ظالمان به سرعت سرنگون نشد - اما آن توطئه شوم خنثا شده و حتی این حاکمان ستم‌گر تظاهر به مسلمانی می‌کردند.

در همین راستا، زنده نگه داشتن یاد شهدای کربلا و گریه و مویه بر آنان، یاد هدف و فداکاری‌های آنان را زنده کرده و در زنده ماندن اصل اسلام نقش مهمی را ایفا می‌کند.[7]

 

 


[1]. طبرسی، احمد بن علی، الاحتجاج علی أهل اللجاج، محقق و مصحح: خرسان، محمد باقر، ج 2، ص 307، مشهد، نشر مرتضی، چاپ اول، 1403ق.

[2]. همان، ج ‏2، ص 310.

[3]. «یزید و دادن اجازه عزادارى به زنان براى امام حسین(ع)»، 103984.

[4]. « عدم موفقیت امام حسین (ع) در تشکیل حکومت اسلامی، هدف قیام امام حسین»، 1686؛ « قیام امام حسین(ع)»، 101009.

[5]. «قیام توابین، خون خواهان امام حسین»، 30235؛ «انگیزه قیام مختار و رفتار امام سجاد(ع) با آن»، 41763.

[6]. «گرایش یزید به مسیحیت»، 59685؛ « تخریب خانه کعبه توسط یزید و حجاج بن یوسف»، 68125.

[7]. «نقش عزاداری امام حسین(ع)»، 2302؛ « عزاداری امام حسین (ع) از نگاه روایات»، 7184؛ « آغاز عزاداری امام حسین (ع) )»، 3914؛ «گریه و عزاداری انبیا بر امام حسین(ع)»، 46876.

نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    891970 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    554137 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    429670 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    418521 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    394520 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    370851 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    347756 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    328980 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    316435 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    311821 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...