جستجوی پیشرفته
بازدید
323
آخرین بروزرسانی: 1398/12/19
خلاصه پرسش
خلاصه‌ای از زندگی جناب هارون پیامبر(ع) را بیان کنید؟
پرسش
لطفاً خلاصه‌ای از زندگی‌نامه حضرت هارون(ع) را بیان کنید.
پاسخ اجمالی

هارون پیامبر(ع)، فرزند عمران(ع) و یوکابد، برادر حضرت موسی(ع) که سه سال از آن‌حضرت بزرگ‌تر، از نظر قد و قامت از موسى بلندتر و فربه‌تر، رنگش سفیدتر و زبانش گویاتر بود.[1] وی از پیامبران بنی‌اسرائیل، و بر اساس آیه‌ی 45 سوره مؤمنون پیامبر مرسل بود: «ثُمَّ أَرْسَلْنا مُوسى‏ وَ أَخاهُ هارُونَ بِآیاتِنا وَ سُلْطانٍ مُبینٍ»؛ آن‌گاه موسى و برادرش هارون را با آیات خود و دلایل روشن فرستادیم.

تولد

با توجه به کشتن نوزادان پسر به دستور فرعون، برای پیش‌گیری از تولد حضرت موسی(ع)،[2] اما می‌گویند پیروان فرعون از رو به کاهش رفتن نسل بنی‌اسرائیل به نزد فرعون شکایت بردند؛ چرا که آنها بنی‌اسرائیل را برده و خدمت‌کار خود می‌گرفتند؛ لذا با این کشتاری که فرعون به راه انداخته بود، منافع فراعنه و قبطیان به خطر افتاده بود؛ از این‌رو فرعون دستور داده بود که متولدان یک سال از پسران را زنده نگه داشته و متولدان سال دیگر را به قتل برسانند. و هارون بن عمران در آن سالى که پسرها را از بین نمی‌بردند متولد شد.[3] البته نقل دیگر آن است که چون هارون سه سال از موسی بزرگ‌تر بود؛ لذا در آن سال هنوز دستور قتل نوزادان پسر صادر نشده بود.[4]

 فرزندان

هارون چهار فرزند داشت به نام‌های: نادب، ألیهو، الیعازر، و إیتمر، که نادب و ألیهو در زمان حیات هارون از دنیا رفتند.[5]

براساس آنچه از سخنی منقول از پیامبر(ص) استفاده می‌شود، نام دو پسر جناب هارون «شَبِیر» و «شَبَّر» بود.[6]

نام هارون در قرآن

با این‌که نام این پیامبر بزرگ الهی در قرآن کریم نوزده بار در کنار موسی و پیامبران(ع) دیگر و یک‌بار با عنوان «آل هارون»[7] آمده است، اما از زندگی جناب هارون مطالب در خور توجهی در قرآن و منابع تاریخی بیان نشده است. و در قرآن نیز مطالب مربوط به هارون به صورت مستقل مطرح نشده، بلکه در ضمن جانشینی او برای حضرت موسی، در آن چهل روزی که به میقات رفته بود، به صورت اجمال مطالبی مطرح شده است.

نبوت

هنگامی که خدای متعال موسی(ع) را برای رساندن پیام توحید، به سوی فرعون مأمور می‌کند: «اینک به سوى فرعون برو، که او طغیان و سرکشی کرده است»؛[8] و مأموریتی بسیار سنگین؛ بر دوشش می‌گذارد، موسای کلیم برای انجام هرچه بهتر این رسالت از خداوند چیزهایی را درخواست می‌کند که یکی از آن خواسته‌‌ها این بود خدایا، یار و یاورى براى من از خاندان خودم قرار ده که مرا در این مأموریت کمک نماید و پشتوانه‌ام باشد: «وَ اجْعَلْ لِی وَزِیراً مِنْ أَهْلِی»؛[9] خدای متعال نیز به واسطه‌ی رحمت خویش درخواست او را اجابت نمود، و هارون را به موسى بخشید: «وَ وَهَبْنا لَهُ مِنْ رَحْمَتِنا أَخاهُ هارُونَ نَبِیًّا».[10]

بر این اساس، جناب هارون پیامبرى بود که به درخواست موسی - در انجام بار سنگین رسالت و مبارزه با فرعون و فرعونیان - از سوی خداوند برگزیده شد. و هارون نیز دوشادوش برادرش موسى در انجام این رسالت سنگین، تلاش ‌کرد. او اگرچه با موسی در مقام رسالت شریک بود: «وَ أَشْرِکْهُ فی‏ أَمْری»،[11] اما در تمام برنامه‌‏ها از او پیروی می‌کرد و موسى امام و پیشوایش بود.[12]

روشن است که هدف موسى(ع) از تعیین هارون(ع) به وزارت و معاونت خود، داشتن پشتوانه‌ا‌ی محکم و قوی در برابر فرعون و فرعونیان بود: «اشْدُدْ بِهِ أَزْرِی».[13]

بنابر این، قسمت برجسته زندگی هارون در قرآن کریم آن‌جا است که موسی برای دریافت الواح به طور سیناء رفته بود و هارون را جانشین خود قرار داد. و به او سفارش نمود: «میان قوم من جانشین من باش و به اصلاح کارشان بپرداز و از راه مفسدان را پیروى مکن».[14]

اما هنگامی که حضرت موسی(ع) از میعادگاه پروردگار بازگشت و مشاهده نمود که بسیاری از پیروانش خط مستقیم توحید را رها کرده و به گوساله‌‌پرستی روی آوردند، سراغ هارون(ع) - که وی را به عنوان جانشین خود برای رهبری مردم در زمان غیبت خویش قرار داد - رفت و با شدت و عصبانیت هر چه تمام‌تر، در حالی‌که ریش و موی سرش را گرفته و به سوی خود می‌کشید، گفت آیا از دستور من سرپیچی نمودی؟! هارون گفت: «فرزند مادرم! ...، من فکر کردم که اگر به مبارزه برخیزم و درگیرى پیدا کنم، تفرقه شدیدى در میان بنی‌اسرائیل می‌افتد، و از این ترسیدم که تو به هنگام بازگشت بگویى؛ چرا در میان بنی‌اسرائیل تفرقه افکندى و سفارش مرا در غیابم به کار نبستى؟![15]

به این ترتیب هارون بی‌گناهى خود را اثبات نمود، بویژه با توجه به جمله دیگرى که در سوره اعراف آمده است: «إِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُونِی وَ کادُوا یَقْتُلُونَنِی»؛[16] این گروه، مرا در فشار گذاردند و ناتوان کردند و نزدیک بود مرا بکشند.

هنگامى که هارون رسالت خود را در این مبارزه انجام داد و اکثریت پذیرا نشدند، به اتفاق اقلیتى(حدود دوازده هزار نفر) از مؤمنان ثابت قدم از جمعیت جدا شدند، در حالی‌که اکثریت جاهل و لجوج نزدیک بود او را به قتل برسانند.[17]

برخی فضایل و ویژگی‌ها

  1. محبوبیت در میان پیروان: امام ‏صادق(ع) ضمن روایتى از رسول اکرم (ص) در مورد مشاهدات شب معراج می‌فرماید: آن‌گاه تا آسمان پنجم بالا رفتیم. در آن‌جا مردى میانسال با چشمانى درشت را یافتیم که گروهى از امتش گرداگرد او جمع شده بودند. جبرئیل به من اشاره کرد که او هارون بن عمران است و در میان قوم خویش بسیار محبوب بود.‏[18]
  2. قرار گرفتن پیامبری در نسل هارون: «إِنَّ مُوسَى وَ هَارُونَ کَانَا نَبِیَّیْنِ مُرْسَلَیْنِ أَخَوَیْنِ فَجَعَلَ اللَّهُ النُّبُوَّةَ فِی‏ صُلْبِ هَارُونَ دُونَ صُلْبِ مُوسَى»؛[19] موسی و هارون(ع) دو برادر و هر دو از پیامبران مرسل بودند، اما خداوند نبوت را در نسل هارون قرار داد.
  3. نورانیت و صفای باطن: «وَ لَقَدْ آتَیْنا مُوسى‏ وَ هارُونَ الْفُرْقانَ وَ ضِیاءً»؛[20] هارون داراى نور و روشنایى باطنى و وسیله تشخیص حق از باطل بود.
  4. تشابه جایگاه امام علی(ع) به جایگاه حضرتشان: در احادیث فراوان؛ مانند «حدیث منزلت»، نسبت امام علی(ع) به پیامبر اسلام(ص) مانند نسبت هارون(ع) به موسی(ع) تشبیه شده، با این تفاوت که هارون(ع) پیامبر بود، ولی امام علی(ع) پیامبر نبود.[21]
  5. فصاحت: «وَ أَخی‏ هارُونُ هُوَ أَفْصَحُ مِنِّی لِساناً ...»؛[22] و برادرم هارون از من فصیح‏‌تر است.

وفات و محل دفن

سرانجام هارون(ع) در سن 123 سالگی،[23] و سه سال پیش از حضرت موسى(ع)،[24] در صحرای «تیه» از دنیا رفت.[25]

 

 

 

 

 

 

 

 

 


[1]. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، بلاغی‏، محمد جواد، ج ‏7، ص 16، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش.

[2]. ر. ک: «فرعون و کشتن کودکان بنی اسرائیل»، 34845.  

[3]. طبری، أبو جعفر محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک(تاریخ طبری)، تحقیق، ابراهیم، محمد أبو الفضل، ج 1، ص 388، بیروت، دار التراث، چاپ دوم، 1387ق؛ مسعودی، علی بن حسین، اثبات الوصیة للإمام علی بن أبی طالب، ص 52، قم، انصاریان، چاپ سوم، 1384ش.                               

[4]. ر. ک: «زنده ماندن هارون(ع) در زمان کشتن پسران بنی‌‌اسرائیل»، 105383؛ «فرعون و کشتن کودکان بنی اسرائیل»، 34845.

[5]. یعقوبی، احمد بن أبی یعقوب‏، تاریخ الیعقوبی، ج1، ص 41، بیروت، دار صادر، بیروت، چاپ اول، بی‌تا.

[6]. طبرسی، فضل بن حسن، اعلام الوری بأعلام الهدی، ص 160، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ سوم، 1390ق.ام

[7]. بقره، 248.

[8]. طه، 24. «اذْهَبْ إِلى‏ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغى‏».

[9]. طه، 29.

[10]. مریم، 53.

[11]. طه، 32.

[12]. ر. ک: مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‏13، ص 188- 189، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1374ش؛ «سلطه و ولایت موسی(ع) نسبت به هارون(ع)»، 99277؛ «موسی(ع) و انتخاب وزیر»، 42101

[13]. طه، 31.

[14]. اعراف، 142.

[15] . طه، 94.

[16]. اعراف، 150.

[17]. ر. ک: «دلیل برخورد تند و شدید حضرت موسی با هارون»، 87842.

[18]. صالحی دمشقی‏، محمد بن یوسف، سبل الهدی و الرشاد فی سیرة خیر العباد، ج 3، ص 88، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1414ق؛ جزائری، نعمت الله، داستان پیامبران یا قصه‌های قرآن از آدم تا خاتم (ترجمه قصص الأنبیاء)، مترجم، عزیزی، یوسف، ص 344، تهران، هاد، چاپ اول، 1380ش.

[19]. شیخ صدوق، معانی الاخبار، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ص 126- 127، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1403ق.

[20]. انبیاء، 48.

[21]. «ولایت، سیاست و مرجعیت دینی امام علی(ع) به استناد حدیث منزلت»، 38766؛ «عقد اخوت؛ بیانگر فضیلت امام علی(ع)»، 68916.

[22]. قصص، 34.

[23]. تاریخ الیعقوبی، ج 1، ص 41.

[24]. مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ‏7، ص 16.

[25]. تاریخ الامم و الملوک(تاریخ طبری)، ج ‏1، ص 434؛ «رحلت هارون به مرگ طبیعی»، 29208.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    925933 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    616649 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    548404 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    452281 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    439644 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    388045 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    384996 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    376389 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    338541 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    326964 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...