در پاسخ به این پرسش باید به چند نکته توجه نمود:

1. قنوت یکی از اجزای مستحب نماز است و بر اساس فتوای فقهای امامیه، لازم نیست که متن خاصی در آن خوانده شود؛ بلکه نمازگزار می‌تواند بر اساس علاقه و سلیقه خود، هر ذکر، دعا، مناجات، و ... را برای خواندن در قنوت انتخاب کند و هر حاجت مشروعی را در آن از خدای متعال بخواهد.[1]
2. همچنین بر اساس نظر فقها، گستره یاد شده، شامل خواندن سوره‌ها، آیه‌ها و یا بخش‌هایی از قرآن در قنوت نیز خواهد شد.[2] البته آنان بر این باورند که بهتر است آیاتی از قرآن که جنبه دعا دارد، برای خواندن در قنوت انتخاب شود.[3]

این باور از آن جهت است که قنوت، محل یادآوری و گفت‌وگوی با خدا است، و بدیهی است آیاتی که مضمون مناجات دارند، برای خواندن در قنوت مناسب‌ترند، تا آیه‌ای که بیان‌کننده یک رخداد تاریخی است.

به عنوان نمونه، آیه‌ای مشابه با «رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْکَ رَحْمَةً إِنَّکَ أَنْتَ الْوَهَّابُ»،[4] افزون بر این‌که آیه کاملی از قرآن کریم است، از نظر ساختار و مضمون، یک دعای مستقیم به درگاه خدای متعال است؛ یعنی درخواست ثبات قلب، رحمت الهی و حفظ از انحراف.

همچنین متن «رَبَّنا آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً وَ فِی الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنا عَذابَ النَّار»، که افراد بسیاری آن‌را برای خواندن در قنوت انتخاب می‌کنند، بخشی از آیه 201 سوره بقره است که در آن انسان خیر دنیا و آخرت را از خداوند درخواست می‌کند.

3. این‌که در متون فقهی گفته شد، «قرآن را می‌توان در قنوت خواند، به خصوص آیات مشتمل بر دعا»، معنایش آن است که هر بخشی از قرآن را می‌توان در قنوت خواند، با این وجود؛ اما شایسته -بلکه شاید لازم- است بخش‌هایی از قرآن انتخاب نشود که تنها نقل سخنی از مستکبران بوده و با خواندن آن، حالت ذکر و مناجات به انسان دست نمی‌دهد، مگر آن‌که بگوییم حتی همین بخش‌ها نیز از آن جهت که قرآنی‌اند، به نوعی ذکر و یادآوری خداوند به شمار می‌آیند؛ مانند این دو سخن فرعون که در قرآن نقل شده است:

الف) «أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلى‏»؛[5] من پروردگار بزرگ شمایم!

ب) «ما عَلِمْتُ لَکُمْ مِنْ إِلهٍ غَیْری‏»؛[6] خدایی جز خودم برایتان نمی‌شناسم!

نتیجه آن‌که اصل قرائت قرآن در قنوت جایز است، به ویژه آیاتی که محتوای دعا دارند؛ لذا فرقی ندارد که یک سوره کامل، چند آیه، یک آیه و یا تنها بخشی از یک آیه خوانده شود؛ اما مناسب است بخش‌هایی از آیات انتخاب نشود که انسان را از حالت ذکر و مناجات خارج می‌کند.

[1]. ر. ک: خوئی، سید أبو القاسم، منهاج الصالحین، ج 1، فصل فی القنوت، مسئله 664، ص 184.

[2]. حسینی سیستانی، سید علی، تعلیقة على العروة الوثقى، ج 2، کتاب الصلاة، فصل فی القنوت، مسئله 1، ص 182.

[3]. همان.

[4]. آل عمران، 8.

[5]. نازعات، 24.

[6]. قصص، 38.