جستجوی پیشرفته
بازدید
1240
آخرین بروزرسانی: 1402/08/13
خلاصه پرسش
در روایت آمده است که خدای متعال نسبت به بندگانش، از مادر به فرزندانش مهربان‌تر است. اگر این‌گونه است؛ چرا جهنم و عذاب را آفرید؟
پرسش
باسلام؛ در «کشف الاسرار و عدة الابرار»، اثر میبدی چنین آمده است: «مصطفی(ع) وقتی بزنی بگذشت و آن زن کودکی طفل در برداشت و نان می‌پخت ... فراز آمد و گفت یا رسول اللَّه! بما چنین رسید از تو که خدای عالمیان بر بنده مهربان‌تر است از مادر بر فرزند. مصطفی(ع) گفت: آری چنین است. آن زن شادمان شد، و گفت: مادر نخواهد که فرزند خود را در این تنور گرم افکند، تا بسوزد. مصطفی(ع) بگریست و گفت: ... نظر شما در مورد این روایت و پاسخ رسول الله(ص) چیست؟
پاسخ اجمالی

می‌گویند: روزی پیامبر اسلام(ص) در مسیر خود به خانمی برخورد کرد که نان می‌پخت و کودکی در کنارش نشسته بود. به او گفتند: این شخص رسول خدا(ص) است. او آمد از حضرتشان پرسید: از شما نقل می‌کنند که خدای سبحان نسبت به بنده خویش از مادر نسبت به فرزندش مهربان‌تر است! آیا همین طور است؟!

پیامبر(ص) فرمود: آری! چنین است!

 آن زن گفت: هیچ مادری فرزندش را در این تنور نمی‌اندازد تا بسوزد!

اشک از دیده پیامبر(ص) جاری شد و فرمود: خدای متعال تنها کسی را با آتش جهنم، عذاب می‌کند، که (با داشتن علم) خدا را یکتا نداند![1]

این روایت با برخی تفاوت‌ها در چندین منبع روایی و عرفانی اهل‌سنت نقل شده است.[2]

در مورد این روایت می‌توان گفت؛ جدا از بررسی‌های سندی –که در جای خودش لازم است – اما محتوای آن با آموزه‌های قرآنی ‌همخوان است؛ زیرا خداوند در فرازهایی مانند آیه 151 سوره اعراف، آیه 64 سوره یوسف، آیه 92 همان سوره، آیه 83 سوره انبیاء، آیه 109 سوره مؤمنون و نیز آیه 118 همان سوره به روشنی اعلام می‌فرماید که دلسوزتر از او وجود ندارد. و در فرازهای دیگری مانند آیه 48 سوره نساء، آیه 116 همان سوره، آیه 72 سوره مائده و ... اعلام می‌کند که شرک به خداوند، گناهی نابخشودنی است، و کفار و مشرکان، یعنی کسانی که به وحدانیت خدای متعال اعتقاد ندارند، مورد عفو و رحمت حق تعالی قرار نمی‌گیرند. بنابر این، با استثنایی که در این روایت آمده، کفار و مشرکان از رحمت عام الهی استثنا شده‌اند و کسانی که شهادتین را بر زبان جاری کرده‌اند، اگر مرتکب گناه شده باشند، پس از چشیدن عذاب سرانجام اهل نجات خواهند بود.[3]

گفتنی است؛ دلسوزی یک مادر نیز حد و اندازه‌ای دارد. به عنوان نمونه، اگر فرزند ستم‌کاری از او، تمام برادر و خواهران خود و نیز عده زیادی از بی‌گناهان را با شکنجه به قتل برساند، آیا آن مادر همچنان با شدت، دلسوز او باقی خواهد ماند؟!

البته که نه! با این وجود، ممکن است قصاص و مجازات چنین فرزندی نیز برای او دردآور باشد؛ اما این سرنوشت شوم را حق او خواهد پنداشت.


[1]. رشیدالدین میبدی، احمد بن ابی سعد، کشف الأسرار و عدة الأبرار، تحقیق، حکمت‏، علی اصغر، ج ‏4، ص 324، تهران، امیر کبیر، چاپ پنجم، 1371ش؛ القشیری، ابوالقاسم عبدالکریم، شرح أسماء الله الحسنى‏، محقق، مصحح، عبدالروف سعید، سعد حسن محمد على‏، ص 366- 367، قاهره، دار الحرم للتراث‏، چاپ اول، 1422ق؛ رازى، فخرالدین، لوامع البینات‏، ص 341، قاهره، مکتبة الکلیات الازهریة، 1406ق‏.

[2]. به عنوان نمونه، ر.ک: ابن ماجه قزوینی، محمد بن یزید، سنن ابن ماجه، محقق، عبدالباقی، محمد فؤاد، ج 2، ص 1436، بی‌جا، دار إحیاء الکتب العربیة، بی‌تا:

«حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ: حَدَّثَنَا إِبْرَاهِیمُ بْنُ أَعْیَنَ قَالَ: حَدَّثَنَا إِسْمَاعِیلُ بْنُ یَحْیَى الشَّیْبَانِیُّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ حَفْصٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ: کُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ(ص) فِی بَعْضِ غَزَوَاتِهِ، فَمَرَّ بِقَوْمٍ، فَقَالَ: «مَنِ الْقَوْمُ؟» فَقَالُوا: نَحْنُ الْمُسْلِمُونَ، وَ امْرَأَةٌ تَحْصِبُ تَنُّورَهَا، وَ مَعَهَا ابْنٌ لَهَا، فَإِذَا ارْتَفَعَ، وَهَجُ التَّنُّورِ تَنَحَّتْ بِهِ، فَأَتَتِ النَّبِیَّ(ص)، فَقَالَتْ: أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ، قَالَ: «نَعَمْ» ، قَالَتْ: بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی، أَلَیْسَ اللَّهُ بِأَرْحَمِ الرَّاحِمِینَ؟ قَالَ: «بَلَى»، قَالَتْ: أَ وَ لَیْسَ اللَّهُ بِأَرْحَمَ بِعِبَادِهِ مِنَ الْأُمِّ بِوَلَدِهَا؟ قَالَ: «بَلَى» ، قَالَتْ: فَإِنَّ الْأُمَّ لَا تُلْقِی وَلَدَهَا فِی النَّارِ، فَأَکَبَّ رَسُولُ اللَّهِ(ص) یَبْکِی، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ إِلَیْهَا، فَقَالَ: " إِنَّ اللَّهَ لَا یُعَذِّبُ مِنْ عِبَادِهِ إِلَّا الْمَارِدَ الْمُتَمَرِّدَ، الَّذِی یَتَمَرَّدُ عَلَى اللَّهِ، وَ أَبَى أَنْ یَقُولَ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ».

[3]. «امید به رحمت خداوند»، 5030؛ «عذاب‌های الهی و رحمت پروردگار»، 34489.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • چرا باید نماز را به زبان عربی بخوانیم؟
    89600 نماز 1385/11/24
    برای روشن شدن پاسخ، ابتدا باید منظور از سؤال روشن شود، اگر منظور این است که به جای عربی زبان دیگری جایگزین شود، این سؤال برای افراد بی‌گانۀ از آن زبان نیز مطرح است! و اگر منظور این است که چرا باید نماز را فقط به زبان عربی ...
  • آیا در کتب اربعه شیعی، حدیثی در ارتباط با حفظ قرآن وجود دارد؟!
    17262 حدیث 1394/07/21
    در نزد شیعه، چهار کتاب اصلی وجود دارد که به آنها کتب اربعه گفته می‌شود. این چهار کتاب، سه مؤلف دارد؛ یعنی دو کتاب از این چهار کتاب، توسط یک نفر جمع‌‌آوری شده است. با توجه به این‌که سه کتاب از این چهار کتاب بیشتر شامل روایات فقهی ...
  • آیا در میان اندیشمندان دینی نوعی فردوسی ستیزی وجود دارد؟
    7927 نقش اندیشمندان دینی 1393/01/20
    در مورد شاعران مسلمانی که در ادبیات فارسی نقش چشمگیری داشته‌­اند، نه باید راه افراط را پیموده و نه از سر تفریط قدم برداشت. در این زمینه، نمایه «مولوی اعتقادات و انتقادات»، سؤال 6419 مطالعه شود. فردوسی نیز استثنایی از این کلیت نیست. واضح است که او ...
  • هرمنوتیک چیست و چه ارتباطی با نسبی گرایی دارد؟
    67924 هرمنوتیک 1387/02/14
    واژه هرمنوتیک داراى دو اصطلاح است:أ- اصطلاح عام: در این اصطلاح، این واژه هر گونه تحقیقى را که در باره تفسیر متن صورت بگیرد، شامل می‌‏شود، از این رو هرمنوتیک، تمام نحله‌‏ها را در این زمینه در بر می‌گیرد و ...
  • اگر به نذر عمل نشود، وظیفه‌ چیست؟
    31325 عهد، نذر و سوگند 1395/09/15
    چنانچه نذر مذکور، مطلق بوده و زمانی برای آن تعیین نشده‌ است، به نحوی که اگر الان آن‌را انجام دهد، مخالفت با نذر به شمار نمی‌آید، باید طبق نذر عمل کند و چیز دیگری بر عهده وی نیست. اما اگر نذر، زمان خاصی داشته و از روی عمد ...
  • چرا در آیه «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ» و نیز سه آیه بعد از آن، کلماتی که با «نفس» مرتبطند، تماماً مؤنث‌اند؟
    23043 صرف و نحو 1394/04/23
    «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ؛ ارْجِعی‏ إِلى‏ رَبِّکِ راضِیَةً مَرْضِیَّةً؛ فَادْخُلی‏ فی‏ عِبادی‏؛وَ ادْخُلی‏ جَنَّتی‏».[1] همانگونه که در پرسش مطرح شد، تمام کلمات مرتبط با واژگان «نفس»، کلماتی مؤنث‌اند. «أیتها»، «المطمئنة»، «ارجعی»، «ربّکِ»، «راضیة»، «مرضیة»، «فادخلی» و «ادخلی». دلیل برخورد با واژه‌هایی چون «نفس» به ...
  • برادران حضرت یوسف(ع) دچار چه نوع ضعف‌هاى اخلاقى بودند؟
    21034 تفسیر 1392/07/16
    از مهم‌ترین رذایل و ضعف‌های اخلاقی برادران یوسف(ع) حسادت، تکبّر، تهمت و دروغ آنان بود. منشأ این رذائل و ضعف‌های اخلاقی برادران یوسف، نقصان شخصیتی آنها بود و آنان برای توجیه رفتار ناشایستشان به فرافکنی پرداخته و پدر را مقصّر می‌شمارند. برادران یوسف بجای این‌که دلیل محبت بیشتر ...
  • چرا در آیه وضو، «مرافق» به صورت جمع آمده، اما «کعبین» به صورت تثنیه است؟
    25239 تفسیر 1392/10/23
    آیه وضو که بیان کننده کیفیت وضو ساختن است، در آیه ششم سوره مائده آمده است که در آن خداوند می‌فرماید: «اى کسانى که ایمان آورده‌‌اید! هنگامى که به نماز می‌‌ایستید، صورت و دست‌‌ها را تا آرنج‌‌ها بشویید! و سر و پاها را تا مفصل‌‌ها [برآمدگى پشت پا] ...
  • حکم مایع لزجی که گاهی در خواب از شخص خارج می گردد چیست؟
    20076 Laws and Jurisprudence 1388/08/07
    در خصوص حکم خود ارضایی و راه های نجات از آن می توانید به نمایه های: استمنا و راه نجات از آن سؤال شماره 326 (سایت: 1887)، راه نجات از استمناء سؤال شماره 1028 (سایت: 1083)،
  • زندگی‌نامه‌ی برید بن معاویه عجلی را بیان نمایید.
    2771 تاريخ بزرگان 1399/09/12
    برید بن معاویه عجلی،[1] عربی،[2] از اصحاب امام باقر(ع)[3] و امام صادق‌(ع)[4] است. کنیه وی اباالقاسم بود[5] و به همراه زرارة بن اعین، معروف ابن خربوذ مکی، ابوبصیر اسدی، فضیل بن یسار و محمد بن مسلم ...

پربازدیدترین ها