جستجوی پیشرفته
بازدید
385
آخرین بروزرسانی: 1402/12/13
خلاصه پرسش
در آیاتی از قرآن، از واژه «أو» استفاده شده است که نوعی تردید را می‌رساند. چنین تردیدی در مورد خداوند چه معنایی دارد؟!
پرسش
سلام؛ چرا در قرآن گفته شده است: یک‌صد هزار نفر یا بیشتر؟! مگر (نعوذ بالله) خداوند علم دقیق به هر چیز ندارد؟ آیا عبارت «یا بیشتر» نشانگر حالتی از شک و تردید در مورد خدا نیست؟!
پاسخ اجمالی

پرسش شما ناظر به این آیه است:

«وَ أَرْسَلْناهُ إِلى‏ مِائَةِ أَلْفٍ أَوْ یَزیدُونَ»؛ و او را به سوى یک‌صد هزار نفر، یا بیشتر فرستادیم.

نظیر این آیه، آیات دیگری هم در قرآن آمده است که در آنها از کلمه «او» استفاده شده است؛ مانند:

«عُذْراً أَوْ نُذْراً»؛ (که جاى عذر باقى گذارند یا بیم دهند). «فَکانَ قابَ قَوْسَیْنِ أَوْ أَدْنى»؛ (تا به اندازه دو کمان یا کمتر).

«وَ ما أَمْرُ السَّاعَةِ إِلَّا کَلَمْحِ الْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَبُ»؛ و امر قیامت مانند چشم برهم زدنی است و یا از آن هم نزدیک‌تر!

ظاهر کلمه «او» در این آیات، شک و تردید را می‌رساند که چنین چیزی در مورد خدای متعال محال است. بنابر این، احتمال دارد، کلمه «او» در این آیات به معناى ترقى باشد؛ یعنی ما او را به رسم پیامبرى به سوى مردمى فرستادیم که عددشان صد هزار نفر؛ بلکه بیشتر بود.[1]

به عبارت دیگر، شاید مخاطبان حضرتشان در ابتدا صدهزار نفر بوده؛ اما در ادامه تعدادشان افزایش یافت.

و ممکن است؛ منظور این باشد که در نظر بینندگان صدهزار نفر و یا زیادتر از آن به چشم می‌آمد، و هر گاه بیننده‌ای به آنها می‌نگریست، می‌گفت تعداد آنها صد هزار یا بیشتر است.

این‌گونه احتمالات در مورد تمام آیاتی که در آنها واژه «او» به کار رفته صدق می‌کند.[2]

به عنوان نمونه‌ای دیگر این‌که قرآن می‌فرماید: «برپاشدن قیامت مانند چشم برهم زدن است و یا کمتر از آن»، این آیه در صدد بیان این موضوع است که شما (مخاطبان زمان نزول قرآن) کمترین زمانی که می‌توانید تصور کنید، یک چشم برهم زدن است. بدانید که برپایی قیامت برای خدا تنها همین اندازه زمان لازم دارد و یا زمانی کمتر از آن که در تصورتان هم نمی‌گنجد.

بر این اساس، هر آیه را باید با توجه به شواهد پیرامونی مورد تحلیل قرار داد.


[1]. طباطبائی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏17، ص 164، قم، دفتر انتشارات اسلامی‏، چاپ پنجم‏، 1417ق.

[2]. فخرالدین رازی، ابوعبدالله محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج ‏26، ص 358، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ سوم، 1420ق ؛ ‏زمخشری، محمود، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، ج ‏4، ص 62، بیروت، دار الکتاب العربی، چاپ سوم، 1407ق.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

پرسش های اتفاقی

  • تعریف و مصادیق اخلاق فردی و اجتماعی و تفاوت میان آنها چیست؟
    36792 بیشتر بدانیم 1393/03/22
    رابطه انسان برحسب طرف رابطه، به چندگونه شکل می‌گیرد: رابطه با خالق و رابطه با مخلوق. رابطه با مخلوق نیز یا با خود است و یا با دیگرى، و آن دیگرى نیز یا انسان است و یا موجودى غیر بشرى. بر این اساس، علم اخلاق مشتمل بر حوزه‌های ...
  • راه های تقویت حس خداجویی چیست؟
    21832 فطرت 1388/08/03
    منظور از حس خداجویی، همان گرایش فطری و درونی انسان به خدای متعال است. این حسّ یک ندای باطنی است و محرّکی جز فطرت ندارد. وجود حس توجه به خدا در انسان، بدون تعلیم و آموزش، نشانه فطری بودن آن است. البته این حس فطری نیز بسان سایر احساسات انسان در ...
  • آیا تابوت حضرت زهرا(س) از ویژگی خاصی برخوردار بود، و از بهشت برای آن‌حضرت آورده شده بود؟
    9446 حدیث 1396/12/21
    روایتی که بیانگر آن باشد که تابوت حضرت فاطمه(س) از بهشت آمده باشد را در منابع روایی قابل استناد نیافتیم. بلکه آنچه نقل شده این است که حنوط حضرتشان، از همان حنوطی بود که بعد از پیامبر(ص) به جاى مانده بود و جبرئیل آن را از بهشت آورده ...
  • در ماه های حرام از چه زمانی دیه تغلیظ می شود؟
    12189 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    مراجع معظم تقلید فرموده اند: "اگر کسی در ماه حرام (رجب و ذی القعدة و ذی الحجة و محرم) مرتکب قتل شود باید علاوه بر پرداخت اصل دیه ، ثلث دیه را نیز اضافه بپردازد....اما دیه جنایت بر اعضاء بدن تغلیظ نمی شود همچنین اگر قاتل مرتکب قتل خویشان ...
  • از نگاه قرآن مستکبران چه نشانه هایی دارند؟
    28865 تفسیر 1391/01/29
    استکبار به معنای برتری‌خواهی، امتناع از پذیرش حق از روی عناد، بزرگ‌بینی و خودبزرگ‌بینی دروغین است. و از نگاه قرآن کریم، مستکبران دارای این ویژگی‌ها هستند: مغرور، لجوج، پیمان‌شکن، اغواگر و گمراه کننده، مخالف حق، قاتل پیامبران، و... . ...
  • از نظر اسلام و تشیع، محدودۀ اختیار و آزادی چیست؟
    45349 جبر یا اختیار و عدالت پروردگار 1387/02/02
    آزادی دارای معانی متعددی است و محدودۀ آزادی با توجه به معانی مختلف آن متفاوت است:آزادی به معنای استقلال وجودی که مربوط به وجود مطلق و منحصر در ذات خداوند متعال است که هیچ‌گونه محدودیت وجودی ندارد.آزادی به معنای اختیار که یک بحث فلسفی و کلامی ...
  • آیا با علم به این که کارفرما تکالیف شرعی را انجام نمی دهد می توان برای وی کار کرد؟
    7965 Laws and Jurisprudence 1388/07/20
    از آن جا که خواهان حکم فقهی مسئله در سؤال مذکور بودید لازم دانستیم از حضرت استاد آیت الله هادوی تهرانی (دامت برکاته) استفتا نماییم که پاسخ معظم له به این شرح است:1. اگر کاری که انجام داده می ...
  • جایگاه مرتکب کبیره در نگاه شیعه چگونه است؟ خوارج و مرجئه نگاهشان چیست؟
    14370 تفسیر 1388/06/04
    در ارتباط با گناهان کبیره، عقیده های افراطی و تفریطی در میان گروه هایی از مسلمانان وجود داشته که بیشتر آنها، ناشی از اموری سیاسی بوده است. مرجئه و خوارج، دو نمونه بارز از این گونه عقاید به شمار ...
  • آیا ساخت غسال‌خانه در قبرستانی که برای دفن مردگان وقف شده، جایز است؟
    4832 تصرف در موقوفات 1397/11/11
    اصل کلی در مسئله وقف آن است که در اجرای آن باید بر طبق نظر واقف عمل شود؛ پس اگر واقف از ابتدا و هنگام وقف، ساخت غسال‌خانه در آن زمین را مد نظر داشت، چنین کاری جایز خواهد بود، و اگر صریحاً عدم تمایل خود را به ساخت ...
  • : آیا هنگام حجامت به خواندن آیات و دعاهای ویژه‌ای توصیه شده است؟
    3688 حدیث 1401/04/28
    بر اساس آموزه‌های دینی دعا و مناجات با خدا در هر زمانی مورد تأکید است. در همین راستا انسان می‌تواند از هر دعایی که مخالف شرع نباشد برای برقراری ارتباط با خدا بهره گیرد؛ با این وجود برای حجامت به خواندن برخی از آیات قرآن و دعاهای ...

پربازدیدترین ها