جستجوی پیشرفته
بازدید
183
آخرین بروزرسانی: 1403/03/28
خلاصه پرسش
آیا یکی از مراتب توبه نصوح آن است که قبل از توبه به اندازه لذتی که از گناه برده‌ایم، باید دچار دشواری‌ها و تلخی‌ها شویم؟
پرسش
امام علی(ع) در مراتب توبه نصوح می‌فرماید: همان‌طور که لذت گناه را چشیده‌ای باید عذاب آن گناه را بچشی! منظور از این سخن چیست؟!
پاسخ اجمالی
  1. گناه نوعی بیماری است که توبه و استغفار درمان آن است. می‌دانیم که دوره درمان بیماری باید کامل شود تا ریشه آن از بین برود و گرنه ممکن است پس از مدتی عود ‌کند. در وضعیتی مشابه، درمان کامل بیماری گناه و نیز توبه کامل از آن، تنها زمانی به حد کمال خود می‌رسد که ریشه‌های گناه خشکیده شود؛ از این‌رو تا زمانی که لذت گناه در شخص وجود دارد، نشانه‌ی آن است که هنوز ریشه گناه در وجودش خشک نشده، و امکان برگشت به سمت گناه برای او وجود دارد.

علاوه بر این، به لحاظ امور معنوی و باطنی تا زمانی که ریشه گناه خشک نشود، ممکن است برخی از عوارض و آثار گناه، مانند عدم توفیق در کسب معنویت و یا برخی گرفتاری‌های مربوط به عالم آخرت همچنان برای او باقی باشد؛ از این‌رو امام علی(ع) در بیان شرایط توبه کامل، به از بین بردن لذت گناه اشاره فرموده است.[1]

  1. اما در رابطه با چگونگی درگیر شدن با عذاب‌ها و سختی‌ها برای جبران گناه، ابتدا باید گفت که خداوند مهربان، سختی‌های همین دنیا را جبرانی برای گناهان قرار داده تا انسان گناه‌کار توبه‌کننده، در آخرت دچار مجازات نشود.

این سختی‌ها می‌تواند به صورت ناخواسته و یا خود خواسته و با تصمیم شخصی انسانی باشد که تصمیم به توبه گرفته است:

الف) اگر انسانی ایمان واقعی داشته و قصد توبه داشته باشد، خداوند کوچک‌ترین دشواری‌هایی که در زندگی او رخ می‌دهد را جبران گناهانی قرار خواهد داد که لذت آن‌را چشیده بود. دشواری کوچکی؛ مانند خراش کوچکی در بدن، پاره‌شدن بند کفش، اندوه بدون دلیل و ... همگی می‌توانند مجازات‌هایی باشند که امام(ع) به آنها اشاره کرده و آنها را جبران‌‌کننده گناه ارزیابی فرموده است.

در همین راستا از امام صادق‌(ع) نقل شده است:

‏«المؤمن أکرم على الله أن یمر علیه أربعون یوما لا یمحصه الله فیها من ذنوبه و إن الخدش و العثرة و انقطاع الشسع و اختلاج العین و أشباه ذلک لیمحص به ولینا من ذنوبه و أن یغتم لا یدری ما وجهه فأما الحمى فإن أبی حدثنی عن آبائه عن رسول الله ص قال حمى لیلة کفارة سنة»؛[2]  

مؤمن در پیش‌گاه خدا گرامی‌‏تر از آن است که چهل روز بر او بگذرد و در اثناى آن از گناه پاک نگردد، هر چند به سبب غمى کوچک باشد که جهت رسیدن آن‌را نداند، و یا خراش بر بدنش وارد شود، و یا پایش بلغزد و به زمین افتد، و یا بند کفش او پاره شود، و مانند اینها. پدرم و او از پدرانش از رسول خدا(ص) نقل کرده‌‏اند که تب یک‌شب کفاره گناهان یک‌سال است.

ب) در روش خودخواسته نیز انسان برای از بین بردن لذت گناه، می‌تواند به تناسب هر گناهی که انجام داده، کاری که ضد آن است را با تحمل تمام سختی‌هایش انجام دهد. به عنوان مثال، لذت مسائل جنسی را با سختی های ناشی از مبارزه با شهوات جبران کند.

بخشش‌هایی که انجامش برای او دشوار است را جایگزین لذتی قرار دهد که با بخل‌ورزی نصیب او شده است.

سختی انجام قضا و کفاره روزه را تاوان لذتی قرار دهد که از روزه‌خواری به دست آورده بود. و ...

بر این اساس، انجام کارهای متضاد با گناه می‌تواند در خشکاندن ریشه گناه مؤثر باشد، و به طور کلی می‌توان لذت معصیت را با چشانیدن سختی اطاعت و عبادت بر خود جبران کرد.


[1]. برای آگاهی بیشتر، ر. ک: استغفار، آداب و شرایط؛ از بین بردن شیرینی گناه پس از توبه؛  توبه و جایگاه آن در قرآن کریم؛ توبه از گناه

[2]. دیلمی، حسن بن محمد، ارشاد القلوب إلی الصواب، ج 1، ص 173، قم، الشریف الرضی، چاپ اول، 1412ق.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • قضا و قدر الهی را به زبانی ساده و روان توضیح دهید؟
    15804 قضا و قدر 1400/05/12
    «قضا» یعنی حکم، قطع و حتمیت. در نظام آفرینش، ‌موجودات مادی از چندین راه ممکن است به وجود بیایند، به عنوان مثال اگر به خانه‌ی شما از چند کوچه راه باشد، ورود به خانه‌ی شما از چند راه ممکن است. حال اگر از میان چندین ...
  • آداب و احکام قبل و بعد از مردن چیست؟
    265998 احتضار 1392/02/30
    آدابى که در این باره مطرح است، دو بخش دارد؛ بخشى مربوط به قبل از مرگ است که با عنوان «احکام محتضر» از آن یاد مى‌شود و از جمله آنها، این است که باید شخص را در هنگام مردن به پشت بخوابانند به طورى که کف پاهایش به ...
  • این که می گویند خدا فلان بنده اش را به خودش وا گذاشته است، معنایش چیست؟
    22794 تفسیر 1389/11/04
    این یک مفهوم قرآنی است. خداوند متعال در قرآن می فرماید:"نَسُوا اللَّهَ فَنَسِیَهُمْ "؛ خدا را فراموش کردند، و خدا (نیز) آنها را فراموش کرد. این معنایش این است که چون برخی از انسان ها در دنیا خدا را ...
  • آیا حقیقت حضرت علی (ع) ازلی است؟
    16128 دانش، مقام و توانایی های معصومان 1388/02/12
    معنای ازلی بودن این است که موجودی در گذشته، سابقه عدم (نبود) نداشته باشد؛[1] یعنی همیشه وجود داشته است. منظور از حقیقت حضرت علی (ع)، اگر وجود مادی ایشان باشد روشن است که وجود مادی ایشان ازلی نیست ولی اگر منظور از حقیقت، ...
  • آیا روزه بدون خواندن نماز صحیح و قبول است؟
    114384 Laws and Jurisprudence 1390/05/26
    مطابق با آموزه‌های دینی، نماز اولین فعل عبادی در میان اعمال دینی ما است؛ یعنی پس از اصول اعتقادی (اصول دین)، در مرحله عمل (که از آن به فروع دین تعبیر می‌شود)، اولین چیزی که موضوعیت دارد، نماز است که از آن به ستون و عمود دین تعبیر شده ...
  • منظور از فراز «فاقد کل مفقود» در برخی دعاها چیست؟
    5223 حدیث 1397/06/18
    در مورد معنای جمله «وَ فاقِدَ کُلِ‏ مَفْقُود»[1] که در توقیعی از سوی امام زمان(عج) در دعای ماه رجب، وارد شده است، احتمالاتی وجود دارد: 1. واژه «فقدان» از ریشه «فقد» به معنای عدم و نیستی است،[2] و «فَقَدَهُ»؛ یعنی‌ ...
  • آیا زبان عربی بر باقی زبان‌ها برتری دارد؟
    14381 علوم قرآنی 1392/01/14
    در ابتدا باید به این نکته توجه داشت، که الزامی نیست تا وحی الهی با کامل‌ترین زبان نازل شود، همان‌گونه که شاهدیم برخی از کتاب‌های آسمانی با زبانی غیر از زبان عربی نازل شده‌اند. از سوی دیگر بررسی دقیق ساختار یک زبان و مقایسه آن با دیگر ...
  • آیا فروشنده و راهنمایی کننده روش مصرف قرص "سقط جنین" مباشر سقط محسوب می‌گردد؟ این گناه حق الناس دارد؟
    11771 سقط جنین 1393/02/22
    مباشر سقط به کسی گفته می‌شود که عمل سقط را انجام می‌دهد مانند زنی که قرص می‌خورد یا کسی که آمپول تزریق می‌کند، اما فروشنده قرص یا آموزش دهنده سقط، مباشر محسوب نمی‌شود. ولى به هر حال فروش این‌گونه محصولات و یا راهنمایى (در حدى که مصداق کمک ...
  • خلاصه‌ای از زندگی ام سلمه همسر پیامبر اسلام(ص) را بیان کنید؟
    10795 تاريخ بزرگان 1399/09/05
    نام و نسب ام سلمهام سلمه، کنیه‌ی یکی از امهات المؤمنین از همسران گرامی پیامبر اسلام(ص) است که نامش قبل از اسلام، هند، یا رمله بود.[1] پدرش سهیل[2] و یا حذیفه با کنیه‌ی ابی‌مغیره، ملقب به زاد الرکب،[3] ...
  • چه قیام‌ها و شورش‌هایی در زمان امامت امام هادی(ع) اتفاق افتاد؟
    8615 تاریخ 1393/10/18
    در دوران امامت امام هادی(ع) که با حکومت چندین خلیفه عباسی همزمان بود، برخوردهای اعتقادی، مناقشه‌های علمی، تبعیض‌های قومی، فشارهای اقتصادی و سیاسی؛ جنبش‌های مختلفی را با انگیزه‌های دینی یا غیر دینی برانگیخت که برخی از آنها مانند حرکت کولی‌ها را نمی‌توان به هیچ وجه، قیامی اسلامی دانست، ...

پربازدیدترین ها