جستجوی پیشرفته
بازدید
23989
آخرین بروزرسانی: 1387/09/13
خلاصه پرسش
می خواستم راجع به مقداد بن اسود اطلاعاتی داشته باشم، آیا شرح حال کاملی از ایشان را برایم می فرستید؟
پرسش
اگر ممکن است راجع به مقداد بن اسود شرح حال کاملی را ارائه فرمایید چون راجع به این شخصیت بزرگ اطلاعی چندانی نداریم.
پاسخ اجمالی

در سال شانزدهم عال الفیل، مقداد به دنیا آمد و به مقداد بن اسود کندی معروف گردید. نام پدرش عمرو بوده است. مقداد سیزدهمین نفری است که مسلمان شد از این رو جزء سابقین در اسلام است و همچنین جزء هفت نفری است که نخستین بار اسلام خود را اظهار نمودند، او دو دفعه هجرت نمود و معروف به (هاجر الهجرتین) است، یکبار بر اساس دستور پیامبر(ص) همراه عدّه ای از مسلمانان به حبشه هجرت کرد و مرتبه دوم به مدینه هجرت نموده است.

پیامبر اکرم(ص) دختر عمویش (ضباعة بنت زبیر بن عبد المطّلب) را به عقد مقداد در آورد که حاصل این ازدواج یک پسر به نام معبد و یک دختر به نام کریمه است.

مقداد در جنگ های متعدد در زمان پیامبر(ص) شرکت داشته و در جنگ احد نیز جزء معدود افرادی است که تا پای جان به دفاع از پیامبر (ص) پرداخته است.

بعد از رحلت پیامبر(ص) نیز مقداد در راه دفاع از ولایت علوی ثابت قدم ماند. روایات فراوانی در فضیلت مقداد وارد شده که در آن روایات، مقداد به عنوان محبوب حق، معشوق بهشت، دارای ایمانی راسخ و ارکان اربعه معرفی شده است. ایشان در سال 33 هجری در سن هفتاد سالگی در سرزمین جرف به لقاء الله پیوست.

پاسخ تفصیلی

مقداد در سال شانزدهم عام الفیل یعنی 24 سال قبل از بعثت، به دنیا آمد. نام پدرش عمرو بوده است و از آنجا که عمرو با طایفه معروف (کنده) که در سرزمین حضرموت (از نواحی یمن) می زیستند، در بعضی از امور همپیمان شده بود گاهی هم مقداد را حضرمی و یا کندی می خوانند.[1]

مقداد دو دفعه هجرت کرده است از این رو، او را با عنوان (هاجر الهجرتین) یاد کرده اند، یک بار در اوایل بعثت که طبق فرمان پیامبر(ص) گروهی از مسلمانان از شدّت سخت گیری دشمنان به ستوه آمده بودند و به کشور حبشه پناهنده شدند. مقداد در میان سوّمین گروه مسلمانان که به حبشه مسافرت کردند به حبشه رفت و پس از مدّتی به مکّه برگشت و در مکّه همراه رسول خدا(ص) بود تا جریان هجرت پیامبر(ص) به مدینه پیش آمد و بار دوّم به مدینه هجرت کرده است که زمان هجرتش به مدینه به خوبی روشن نبوده ولی بر اساس وجود قرائن فراوانی در سال اول هجرت در ماه شوّال در سریه ابوعبیده به مسلمانان پیوست و به همراه آنان به مدینه هجرت نمود.[2]

ازدواج مقداد:

امام رضا(ع) می فرماید:جبرئیل بر پیامبر(ص) نازل شد و عرض کرد خدا به شما سلام می رساند و می فرماید: دوشیزگان به سان میوه هستند چون میوه رسید باید آن را چید و خورد و گرنه تابش خورشید آن را فاسد می کند، اگر دوشیزگان را شوهر دهند از فساد و فتنه ایمن خواهند بود. حضرت پس از این جریان به منبر رفت و کلام خدا را به مردم ابلاغ فرمود و آنان را از آنچه که جبرئیل آورده بود مطّلع ساخت، از حضرت پرسیدند همشأن ما کیست؟ با چه کسی ازدواج کنیم؟ حضرت فرمود: مؤمنین کفّو هم هستند سپس از منبر پایین نیامد تا آنکه ضباعة دختر عموی خود (دختر زبیر بن عبد المطّلب) را به ازدواج مقداد درآورد.

ضباعة از بانوان سرشناسی است که از سابقین به اسلام است و به همراه مسلمانان به مدینه مهاجرت کرده بود، از او یازده حدیث از پیامبر(ص) نقل شده است.پیامبر صباعة را با این که از نظر طایفه و حسب و نسب بسیار با شخصیت بود همسر مقداد کرد و فرمود: من دختر عموی خود صباعة را همسر مقداد نکردم مگر آنکه مردم موضوع ازدواج را سهل و آسان بگیرند، به هر مؤمنی دختر دهند و حسب و نسب را در مورد ازدواج به نظر نیاورند.[3]

مقداد دارای دو فرزند بود یکی دختر به نام کریمه که روایاتی هم از پدرش نقل می کند و دیگری پسر به نام معبد که در جنگ جمل جزو یاران عایشه بوده و در همان جنگ به قتل رسیده است.[4]

مقداد در تمام جنگ هایی که در زمان رسول اکرم(ص) اتّفاق افتاده شرکت کرد و به عنوان یک افسر جانباز در میان سپاه اسلام از حریم آیین خود دفاع می کرد، نقش مقداد در جنگ بدر و احد صفحات تاریخ را رونق و صفا داده است، او نخستین سواره ای بود که با دشمنان جنگید. در جنگ بدر، در سپاه مسلمانان دو اسب سوار بودند که یکی از آنها زبیر و دیگری مقداد بوده است.[5] در جنگ احد نیز مقداد نقش بسزایی داشته است، بطوری که در اواخر نبرد آن زمانی که همه پا به فرار گذاشتند طبق نقل بزرگان تاریخ با پیامبر نماند جز علی(ع)، طلحه، زبیر، ابو دجانه، عبد الله ابن مسعود و مقداد.[6]

بعد از رحلت پیامبر(ص) نیز مقداد جزء معدود افرادی است که در راه دفاع از حق و حقیقت و ولایت علوی(ع) ثابت قدم باقی مانده و در برابر حوادث ناگوار که بعد از وفات رسول گرامی اسلام اتفاق افتاد، تزلزلی در او ایجاد نشده و در چنین موقع حساسی، مقداد با سلمان و ابوذر از علی(ع) دست بر نداشتند و به دنبال دیگران نرفتند بر همین اساس است که ابی بکر حضرمی می گوید: امام باقر(ع) فرمود: مردم بعد از رسول خدا(ص) از مرام و مسیر پیامبر(ص) برگشتند جز سه نفر سلمان و ابوذر و مقداد.[7]

در مورد فضائل و کمالات اخلاقی مقداد بحث های مفصلی شده و روایات فراوانی رسیده که بعضی از آن عبارتند از:

1- از پیامبر(ص) نقل شده که آن حضرت فرمود: خداوند مرا به دوستی با چهار نفر فرمان داد و به من خبر داد که آنها را دوست بدارم، از آن حضرت سؤال شد که آن چهار نفر کیانند؟ سه بار فرمود:علی (ع) از آنهاست، سه نفر دیگر ابوذر و سلمان و مقداد هستند.[8]

2- امام صادق(ع) فرمود: دوستی با افرادی که پس از پیامبر(ص) منحرف نشدند بر مسلمانان واجب است سپس عده ای از آنان را شمرد که از آنان سلمان، ابوذر و مقداد است.[9]

3- از انس ابن مالک روایت شده که روزی رسول خدا(ص) فرمود: بهشت مشتاق چهار نفر از امّت من است و وقتی که حضرت علی(ع) از حضرت درباره آنان سؤال کرد، پیامبر فرمود: به خدا سوگند تو اولی ایشان هستی و آن سه نفر دیگر، مقداد، سلمان و ابوذر هستند.[10]

4- از امام صادق(ع) نقل شده است: ایمان ده درجه دارد، مقداد در درجه هشتم و ابوذر در درجه نهم و سلمان در درجه دهم است.[11]

5- از اصطلاحات رایج بین علمای حدیث و مورخین اسلامی، اصطلاح ارکان اربعه است. مشهور و معروف بین آنها این است که ارکان اربعه عبارتند از سلمان، مقداد، ابوذر و عمّار.  علما و دانشمندان حدیث و تاریخ، زمانی که دیدند در روایات و اخبار اهل بیت(ع) مکرر از این چهار نفر به عناوین گوناگون ستایش شده است و یا آن همه فضایل و مناقب در باره این چهار نفر وجود دارد که پس از ائمه(ع) نظیر ندارد، از این رو ایشان را به عنوان پایه های دین و ستون های محکم ایمان یاد کرده و با اصطلاح ارکان اربعه معرفی نموده اند.[12]

6- اصطلاح شیعه در زمان پیامبر(ص) رایج شده و اولین کسانی که به عنوان شیعه معروف بودند عبارتند از سلمان، ابوذر، مقداد و عمار یاسر.[13]

7- مقداد از اداء کنندگان پاداش رسالت و وفاکنندگان به آیه مودّت است.

در ذیل آیه مودّت (قل لا اسئلکم علیه اجرا الا المودة فی القربی) ای رسول خدا(ص) به مردم بگو من از شما مزد رسالت نمی خواهم جز این که نسبت به اهل بیت و عترت من دوستی بورزید[14]، روایاتی را بسیاری از علمای سنی و شیعه با این مضمون نقل کرده اند که پاداش و زحمات پیامبر(ص) در راه ابلاغ اسلام، دوستی با خویشان آن حضرت است. امام صادق (ع) می فرماید: وقتی که این آیه نازل شد رسول اکرم (ص) به مردم فرمود: خداوند برای من بر عهده شما حقی گذاشته است آیا آن را اداء می کنید؟ هیچ کس جواب حضرت را نداد، روز بعد هم رسول خدا (ص) همین سؤال را کرد کسی جواب نداد روز سوم هم این مطلب تکرار شد و کسی جواب نداد و آن گاه رسول خدا(ص) فرمود این مطلب، طلا و نقره یا خوراکی ها و آشامیدنی ها نیست گفتند پس آن چیست؟حضرت آیه مذکور را خواند و فرمود این آیه از طرف خدا نازل شده است، گفتند ما دستور آیه را می پذیریم.

امام صادق(ع) اضافه فرمود: به خدا سوگند کسی به این آیه وفا نکرد مگر هفت نفر که عبارت بودند از سلمان، ابوذر ، مقداد، عمّار ، جابر ابن عبد الله انصاری، یکی از غلامان در خانه پیامبر و زید بن ارقم، این هفت نفر نسبت به عترت پیامبر(ص) کاملاً وفاداری و محبّت نمودند و پاداش رسالت پیامبر اسلام(ص) را به خوبی انجام دادند.[15]

8- مقداد در موارد متعددی علیه خلافت خلفاء اعتراض کرده و به دفاع از حق خاندان عصمت و طهارت پرداخته است.[16]

او در سال 33 هجری در سن هفتاد سالگی در جرف( نقطه وسیعی است که در یک فرسخی مدینه به سمت شام قرار گرفته که برای سپاه اسلام شبیه اردوگاه بوده است) در گذشت.[17]



[1] محمدی، محمد، سیمای مقداد، ص 23و13، بی جا، بی تا.

[2] مامقانی، عبد الله، قاموس الرجال، ج 9، ص114، بی جا، بی تا.

[3] علامه مجلسی، بحار الانوار،ج6 ص779 طبع کمپانی، بی تا.

[4] قمی، شیخ عباس، منتهی الامال، ص 161 انتشارات بهزاد، 1381.

[5] علّامه امینی، الغدیر، ج 9، ص 116.

[6] طبقات ابن سعد، ج3، ص 114، به نقل از محمدی، محمد، سیمای مقداد، ص37 .

[7] قمی، شیخ عباس، منتهی الآمال، ص 160.

[8] همان.

[9] علامه مجلسی، بحار الانوار، ج6، ص749، بی جا، بی تا.

[10] قمی، شیخ عباس، منتهی الامال، ص 160

[11] حیوة القلوب،ج2، ص 883، به نقل از محمدی، محمد، سیمای مقداد، ص 61.

[12] همان، ص 90و91 ؛ قمی، شیخ عباس، منتهی الامال، ص 160

[13] همان، ص 91.

[14] شوری، 22.

[15] محمدی، محمد، سیمای مقداد، ص 96.

[16] همان، ص 112.

[17] همان، ص 123.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • اجرای قصاص در افغانستان چگونه انجام می شود؟
    15803 Laws and Jurisprudence 1387/04/09
    افغانستان کشوری اسلامی است، قصاص به عنوان یکی از مجازات های اسلامی مورد توجه بوده و با شرایط و معیارهای موجود در فقه حنفی اجرا می شود.براساس قوانین این کشور، تمام احکام قطعی دادگاها لازم الاجرا است؛ مگر احکام مربوط به ...
  • ارتباط میان روح و بدن چگونه است؟
    71134 Islamic Philosophy 1387/11/05
    در مورد رابطه روح و بدن باید گفت بدن مرتبه ای از مراتب نفس و روح است و به همین دلیل در حقیقت، بدن در نفس و روح است نه این که روح در بدن موجود باشد؛ زیرا براساس حکمت متعالیه نفس به دلیل جامعیت و قوت وجودی دارای مراتبی ...
  • حقیقت گناه چیست؟ و چه اثرى بر روح و روان انسان دارد؟
    58760 گناه 1386/03/23
    پرسش مطرح شده در چهار بخش قابل بررسی است:حقیقت گناه: گناه که در عربى به آن «اثم» و «عصیان» گفته مى‏شود، به معناى سرپیچى از امر مولا و خطا و لغزش است. انسان گناه کار به جاى اطاعت از عقل، از شهوت و غضب پیروی مى‏کند، ...
  • پیشینه نگارش مقتل‌نویسی شهدای کربلا از چه زمانی آغاز شد؟
    8103 تاریخ 1392/11/20
    تک‌نگاری حادثه‌ها، یک گونه از نوشته‌های تاریخی است که مسلمانان در قرون نخستین برای ثبت وقایع مهم از آن بهره جسته‌اند. چنین نوشته‌هایی اغلب پیرامون روزهای پُر حادثه‌ای است که سرنوشت تاریخی مسلمانان را دچار تحوّل می‌کند.[1] یکی از تلاش‌های جدّی مورّخان در تدوین ...
  • آیا رفتاری که قبعثری در مقابل تهدید حجاج بن یوسف انجام داد، می‌تواند الگویی باشد که سخن دیگران را حمل بر صحّت کنیم؟
    4541 تاريخ بزرگان 1397/08/01
    ابتدا باید گفت؛ «حمل به صحّت» و «بازی با کلمات برای نجات خود» دو موضوع جدا از هم می‌باشند و آنچه در داستان قبعثری آمده از نوع دوم است. با ذکر این نکته به گزارش این داستان می‌پردازیم. حجّاج بن یوسف ثقفی[1] قبعثری و ...
  • ازدواج شغار، از دیدگاه اسلام چه حکمی دارد؟
    15099 ازدواج 1392/04/13
    در عصر جاهلیت به واسطۀ این که حرمتى براى زن قائل نبودند مهریه را که حق مسلّم زن بود اولیاى او مى‌گرفتند و حتى در پاره‌اى از موارد مهریۀ یک زن را ازدواج زن دیگرى قرار مى‌دادند - مثلاً برادرى خواهر خود را به ازدواج شخصى در ...
  • از چه راه‌هایی چشم‌زخم دفع می‌شود؟
    151954 تفسیر 1386/08/13
    چشم‌زخم از تأثیرات نفسانی است که دلیلی بر نفی آن وجود ندارد، بلکه حوادث بسیاری دیده شده است که با چشم‌زدن منطبق است.شیخ عباس قمی(ره) در تعویذات چشم‌زخم، خواندن آیه‌ی 51 سوره‌ی مبارکه‌ی قلم را سفارش کرده است. این آیه با توجه به شأن نزول آن ...
  • تفسیر «منهج الصادقین» ملا فتح الله کاشانی دارای چه امتیازاتی هست؟
    16320 علوم قرآنی 1392/05/14
    تفسیر «منهج الصادقین فی تفسیر القرآن المبین و إلزام المخالفین‏»[1] نوشته ملا فتح اللّه کاشانى از علمای شیعه بوده که در قرن دهم (متوفی 988 یا 997 یا هـ.ق) می‌زیست.[2] این تفسیر، از تفاسیر ارزشمند شیعى است که به ...
  • بهترین راه شناخت و پی‌بردن به اوصاف خدای کریم کدام است؟
    24395 صفات الهی 1391/09/22
    اوصاف خداوند را از سه راه می‌توان شناخت: 1. عقل: راه اول راه عقلی است؛ چنان‌که در کتاب‌های کلامی و فلسفی از این‌راه استفاده می‌کنند. برای اطلاع بیشتر رجوع شود به کتاب‌هایی؛ مانند شرح تجرید الاعتقاد خواجه نصیر طوسی، بدایة الحکمه و نهایة الحکمه علامه ...
  • آیا اسلام زندگی در شهرهای بزرگ را بهتر از سکونت در روستاها و شهرهای کوچک می‌داند؟!
    28405 حدیث 1393/09/08
    در متون حدیثی، روایاتی از پیامبر اسلام(ص) و امام علی(ع) وجود دارد که در آنها توصیه شده است در شهرها، بویژه شهرهای بزرگ زندگی کنید و از روستاها گریزان باشید؛ مانند: 1. «أَوْصَى النَّبِیُّ (ص) لِعَلِیٍّ (ع) یَا عَلِیُّ لَا تَسْکُنِ الرُّسْتَاقَ فَإِنَّ شُیُوخَهُمْ جَهَلَةٌ وَ شَبَابَهُمْ عَرَمَةٌ ...

پربازدیدترین ها