جستجوی پیشرفته
بازدید
2107
آخرین بروزرسانی: 1396/01/15
خلاصه پرسش
چرا برخی تمجیدهای پیامبر اسلام(ص) نسبت به برخی صحابه را ناظر به زمان و موقعیت خاص دانسته، اما توصیفات حضرتشان در مورد امام علی(ع) و حضرت زهرا(س) را دلیلی مطلق بر حقانیت آنان می‌دانید؟
پرسش
در مقاله‌ای مربوط به طلحه و زبیر فرموده‌اید که در سخنان پیامبر)ص( ملاک این‌گونه تمجیدها حال فعلی افراد است، بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که سخنان پیامبر اسلام(ص) درباره حضرت صدیقه کبری(س) و امیرالمؤمنین علی(ع) نیز مطابق با حال فعلی آنان بوده است و ممکن است آن بزرگواران بعد از پیامبر، اشتباهاتی انجام داده باشند.
پاسخ اجمالی
بی‌گمان اگر تمجید و یا توبیخی نسبت به یک شخص و در موضوع و زمان خاصی انجام پذیرد، نمی‌توان همواره آن‌را در موضوعات و زمانهای دیگر سرایت داد، مثلاً اگر سربازی در یک نبرد خود با دشمنان، شجاعتی به خرج داده و شایسته مدال افتخار شد، معنایش آن نیست که او در جبهه سیاسی و اقتصادی نیز شایسته چنین مدالی است و حتی به این معنا هم نیست که او عملکرد خوبی در تمام نبردهای نظامی داشته و خواهد داشت. در نقطه مقابل، اگر فردی در جبهه جنگ دارای نقطه ضعفی بوده و توبیخ شد، نمی‌توان نتیجه گرفت که او در عرصه‌های دیگر نیز توانایی انجام هیچ کاری را ندارد! این سخنی است که عقل و عرف آن را می‌پذیرند.
امّا برخی از تمجیدها و توبیخها به گونه‌ای است که به اصطلاح اندیشمندان علم اصول «ابای از تخصیص دارد»؛ یعنی یک سخن عام الشمولی است که با توجه به قراین پیرامونی نمی‌توان آن را محدود به زمان و مکان خاصی کرد.
با توجه به آنچه گفته شد، معتقدیم با آنکه از برخی صحابه در مقاطعی خاص تعریف و تمجیدهایی به عمل آمده است، اما اینگونه نبوده که مانند امام علی(ع) و حضرت زهرا(س) از فردی چنان تمجید شود که هرگونه مخالفتی با عملکرد او به نوعی مخالفت با اسلام ارزیابی شود.
در راستای آنچه گفته شد به چند حدیث که به نظر ما تخصیص‌بردار نیست اشاره می‌کنیم:
1. امّ سلمه: رسول خدا(ص) همیشه می‌فرمود: «لا یُحِبُّ عَلِیًّا مُنافِقٌ، وَلا یُبْغِضُهُ مُؤْمِنٌ»؛[1] هیچ‌ منافقی على را دوست ندارد و هیچ مؤمنی نیز او را دشمن نمی‌دارد.
2. ابوذر غفارى: «ما کنّا نعرف المنافقین على عهد رسول الله الاّ بثلاث: بتکذیبهم الله و رسوله، والتخلّف عن الصلاة، و بغضهم علی بن ابی طالب»؛[2] در زمان پیامبر خدا(ص) منافقان را تنها با سه ویژگی می‌شناختیم: سخنان خدا و پیامبرش را باور نمی‌کردند،  در نمازهای جماعت شرکت نداشته و با على بن ابی‌طالب کینه داشتند!
3. ابوسعید خدرى: «کُنَّا نَعْرِفُ الْمُنَافِقِینَ مِنَ الْأَنْصَارِ بِبُغْضِهِمْ عَلِیًّا»؛[3] ما جماعت انصار، منافقان را با دشمنى على می‌شناختیم. وی همچنین از رسول خدا(ص) نقل می‌کند: «لا یبغض علیّاً الاّ منافق او فاسق او صاحب دنیا»؛[4] على را به جز منافق یا فاسق یا دنیاطلب دشمن ندارد.
4. پیامبر اسلام(ص): «عَلِیٌّ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَ عَلِیٍّ یَدُورُ حَیْثُما دارَ»؛[5] على با حق و حق با على است، حق بر همان محوری می‌گردد که علی در همان محور در حال گردش است.
5. پیامبر اسلام(ص): «أَنَّ اللهَ یَغْضَبُ لِغَضَبِ فَاطِمَةَ وَ یَرْضَى لِرِضَاهَا»؛[6] خداوند با خشم و ناراحتی فاطمه(س)،خشمگین شده و با خوشنودی فاطمه خشنود می‌شود.
با توجه به مطالبی که بیان شد؛ در می‌یابیم که سخنان پیامبر در مورد علی(ع) و فاطمه(س) با دیگر توصیفاتی که از برخی صحابه داشتند کاملاً متفاوت بوده و نمی‌توان آنها را مقید به زمان و مکان خاصی نمود.
علی(ع) وصی پیامبر(ص) و در تفسیری از آیه مباهله، مانند خود ‌حضرتشان بودند. پیامبر به صورت مطلق اعلام کرد که هر کس من مولای اویم علی نیز مولایش خواهد بود.[7] جایگاه علی(ع) نسبت به پیامبر(ص)، مانند جایگاه هارون(ع) نسبت به موسی(ع) اعلام شده بود و ...
چنین توصیفاتی را با این گستردگی و شمول در مورد دیگر صحابه نمی‌توانیم مشاهده کنیم.
 

[1]. ترمذی، محمد بن عیسی، سنن الترمذی، تحقیق و تعلیق: شاکر، أحمد محمد، عبدالباقی، محمد فؤاد، ج 5، ص 634، مصر، شرکة مکتبة و مطبعة مصطفی البابی الحلبی، چاپ دوم، 1395ق.
[2]. طبری، أحمد بن عبد الله، الریاض النضرة فی مناقب العشرة، ج 3، ص 190، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ دوم، بی‌تا؛ متقی هندی، علاء الدین علی بن حسام الدین، کنز العمال فی سنن الأقوال و الأفعال، محقق: بکری حیانی، صفوة السقا، ج 13، ص 106،بیروت،مؤسسة الرسالة، چاپ پنجم، 1401ق. ، ح 36346.
[3]. ابن اعرابی بصری، أبو سعید بن أعرابی أحمد بن محمد، معجم ابن الأعرابی، ج 1، ص 300، عربستان سعودی، دار ابن الجوزی، چاپ اول، 1418ق؛ أبو القاسم طبرانی، سلیمان بن أحمد، المعجم الاوسط، ج 2، ص 328، قاهره، دار الحرمین، بی‌تا.
[4]. ابن عساکر، ابوالقاسم علی بن حسن، تاریخ مدینة دمشق، ج‏42،ص285، بیروت، دار الفکر، 1415ق.
[5]. شیخ مفید، الفصول المختارة، محقق: میر شریفی، علی،ص 97، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، 1413ق.
[6].الأمالی، ص 384.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    932369 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    628127 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    568148 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    456039 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    450351 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    401586 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    388613 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    384263 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    341601 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • نزدیکی با همسر از طریق مقعد در صورت رضایت او چه حکمی دارد؟
    333073 Laws and Jurisprudence
    مراجع محترم تقلیدی که فرموده اند : دخول در پشت (مقعد) «کراهت شدیده» دارد[1]، کراهت شدیده به این معنا است که چنین چیزی مورد پسند خداوند نیست و اگر آن را انجام ندهد بهتر است ولی گناهی برای انجام دهنده آن نوشته نمی شود. باید توجه داشت در مورد ...