جستجوی پیشرفته
بازدید
1615
آخرین بروزرسانی: 1397/08/02
خلاصه پرسش
روش حضرت زهرا(س) در خانه‌داری و همسرداری چگونه بود؟
پرسش
رسالت خانه‌داری و همسرداری در سیره حضرت زهرا(س) چگونه است؟
پاسخ اجمالی
ابتدا باید گفت شخصیت بانوی اول اسلام، حضرت زهرا(س) فراتر از آن است که بخواهیم آن‌را تنها در خانه‌داری و همسرداری محدود کنیم. به عبارت دیگر، شخصیت بانوان تنها با معیار خانه‌داری و همسرداری ارزش‌گذاری نمی‌شود، همان‌گونه که مریم بنت عمران(ع) نیز بدون آن‌که شوهری داشته باشد، شخصیتی برجسته بود. با این وجود، درباره روش خانه‌داری و همسرداری حضرت فاطمه(س) روایات متعددی نقل شده است که در این نوشتار به بخشی از آنها اشاره می‌کنیم:
الف) روش خانه‌داری
1. تقسیم کار: گزارش شده است هنگامی که رسول خدا(ص) فضّه نوبیّه را به خدمت حضرت زهرا(س) گماشتند، حضرتشان از وی خواستند تا میان خمیر درست کردن و نان پختن، یکی را انتخاب نمایند و او نیز درست کردن خمیر را برگزید.[1] درباره تقسیم کارهای منزل با همسرشان نیز آمده است که زهرا(س) آرد کردن و پختن نان را بر عهده داشتند و علی(ع) کارهایی از قبیل جارو کردن و جمع‌آوری هیزم را تقبّل می‌نمودند.[2]
2. تلاش و کوشش: بر اساس روایات، حضرت زهرا(س) آن‌قدر با مشک (یا سطل) آب کشیده بودند که جای آن بر بدنشان باقی مانده بود، و آن‌قدر آسیاب نموده بودند که دستانشان پینه بسته بود.[3]
همچنین روایت شده است که رسول خدا(ص)، دخترش زهرا(س) را دید که عبایى از پوست شتر پوشیده و با یک دست، مشغول آسیاب کردن و با کمک دست دیگر مشغول شیردادن به فرزندش می‌باشد. چشمان پیامبر(ص) پر از اشک شد و به فاطمه(س) فرمود: "دخترم! تلخی‌هاى دنیا را در مقابل شیرینى آخرت قرار بده". فاطمه(س) گفت: اى پیامبر خدا(ص)! به سبب نعمت‌هاى فراوانى که پروردگار به من هدیه فرموده، سپاس‌گزار اویم و از او در مقابل محبت‌هایش تشکر می‌کنم. و در این هنگام آیه "وَ لَسَوْفَ یُعْطیکَ رَبُّکَ فَتَرْضى‏"[4] بر پیامبر نازل گردید.[5]
همچنین سلمان فارسی گزارش می‌کند که حضرت فاطمه(س) با آسیابى که دسته‌اش خون‌آلود بود، جو خُرد می‌کرد و حسین(ع) نیز در گوشه‌ای گریه می‌کرد. به حضرتشان گفتم: اى دختر پیامبر(ص)! با آنکه فضّه بیکار است، دستانتان بر اثر کار زخمی شده؟! فاطمه(س) گفت: پیامبر(ص) به من سفارش کرده که کار منزل یک روزش به عهده من و روز دیگر به عهده او باشد، و او کار دیروز خود را انجام داده است. به فاطمه(س) گفتم: من آزادشده پدرتان هستم! اجازه دهید یا جو را آسیاب کنم و یا حسین(ع) را ساکت کنم! فاطمه(س) گفت: من بهتر می‌توانم حسین را ساکت کنم، شما آسیاب کن! من مقدارى از جو را آسیاب کرده بودم که وقت نماز فرا رسید. برخاستم و نمازم را با پیامبر(ص) به جاى آوردم، بعد از نماز، آنچه دیده بودم را براى على(ع) تعریف کردم، او گریه کرد و خارج شد و اندکی بعد خندان بازگشت. پیامبر(ص) از على(ع) پرسید، چرا خندانی؟! ایشان پاسخ داد: نزد فاطمه(س) رفتم، او را دیدم که خوابیده بود و حسین(ع) نیز روى سینه‌اش به خواب رفته بود و آسیاب او به خودى خود کار می‌کرد. پیامبر(ص) لبخندى زد و فرمود: اى علىّ(ع)! تو می‌دانى که خداوند فرشتگان زیادى در زمین دارد که تا روز قیامت، در خدمت محمّد(ص) و آل محمّد(ع) خواهند بود.[6]
3. ساده زیستی: در روایتی آمده است که زیرانداز امام علیّ(ع) و حضرت فاطمه(س) قطعه پوستینی بود که هنگام خوابیدن، بر قسمت پشمین آن می‌خوابیدند.[7] بالش و زیرسَری حضرت(س) نیز پوستی پُر شده از لیف خرما بود.[8]
ب) روش همسرداری
1. سازگاری با مشکلات: نقل شده است علی(ع) از زهرا(س) پرسیدند، آیا چیزی برای خوردن داریم؟! زهرا(س) پاسخ منفی داد و فرمود: در دو روز گذشته نیز تنها همان غذایی که به شما داده بودم را داشتیم و خودم غذایی نخوردم!. علی(ع) اندوهگین شد و فرمود: کاش خبرم می‌کردی تا چیزی تهیه می‌کردم! زهرا(س) پاسخ داد: از خداوند خجالت می‌کشم که چیزی از شما بخواهم که می‌دانم تهیه‌اش برای شما دشوار است![9]
2. هماهنگی با همسر: در شأن نزول آیه «یوفون بالنذر»[10] آمده است: «علی(ع) ... پیش همسایه یهودی خویش که شمعون نام داشت و شغلش پشم‌ریسی بود رفت و فرمود: آیا مقداری پشم به من می‌دهی تا دختر محمد(ص) آن‌را در مقابل سه صاع جو برای تو بریسد؟! یهودی پذیرفت. علی(ع) همراه پشم و جو بازگشت و فاطمه(س) را از ماجرا آگاه نمود. فاطمه(س) نیز بعد از ریسیدن یک سوم پشم، یک صاع از جو را آسیاب نموده و خمیر تهیه کرد و با آن، پنج قرص نان پخت».[11]
3. توجه به نیازهای همسر: حضرت زهرا(س) برای شوهرش لباسی دوخت تا محافظ بهتری برای بدن او در جنگ‌ها باشد.[12]
 
 

[1]. موحد ابطحی، محمد باقر، عوالم العلوم و المعارف والأحوال من الآیات و الأخبار و الأقوال(مستدرک سیدة النساء إلى الإمام الجواد)، ج‏11، ص1043، قم، مؤسسة الإمام المهدى عج ، اول، 1413ق.
[2]. طوسى، محمد بن الحسن، امالی، ص661، قم، دار الثقافة، اول، 1414ق.
[3]. ابن بابویه، محمد بن على، من لا یحضره الفقیه، ج 1، ص321، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ دوم، 1413ق.
[4]. «و بزودى پروردگارت آن‌قدر به تو عطا خواهد کرد که خشنود شوى!»؛ ضحی، 5.
[5]. ثعلبى نیشابورى، احمد بن ابراهیم، الکشف و البیان عن تفسیر القرآن، ج ‏10، ص 225، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ اول، 1422ق.
[6]. قطب الدین راوندى، سعید بن هبة الله‏، الخرائج و الجرائح، ج ‏2، ص 530، قم، مؤسسه امام مهدى‏(عج)، چاپ اول‏، 1409ق.
[7]. حمیرى، عبد الله بن جعفر، قرب الإسناد، ص112، فم، مؤسسة آل البیت ع، چاپ اول، 1413ق.
[8]. همان؛ ابن طاووس، على بن موسى، الدروع الواقیة، ص275، بیروت، مؤسسة آل البیت ع، چاپ اول، 1415ق.
[9]. کوفى، فرات بن ابراهیم، تفسیر فرات الکوفی، ص83، تهران، مؤسسة الطبع و النشر فی وزارة الإرشاد الإسلامی، چاپ اول، 1410ق.
[10]. «آنها به نذر خود وفا می‌کنند»؛ انسان، 7.
[11]. صدوق، محمد بن على‏، امالی، ص 257، تهران، کتابچى‏، چاپ ششم‏، 1376ش؛ بحار الانوار، ج 35، ص 237.
[12]. ابن شهر آشوب مازندرانى، محمد بن على‏، مناقب آل أبی‌طالب(ع)، ج ‏3، ص 246 قم، علامه، چاپ اول‏، 1379
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • چگونه التزام به دو قدیم، مستلزم تسلسل و التزام به بی‌نهایت قدیم است؟
    960 هستی شناسی
    اثبات وحدت واجب الوجود یا قدیم بالذات، یکی از مباحث مهم در الهیات و فلسفه اسلامی به شمار می‌رود و براهین متعددی بر این مسئله اقامه شده است. یکی از این براهین که در روایات نیز بدان اشاره شده است،[1] چنین تقریر می‌گردد: 1. ...
  • اگر امام جماعت در بعض موارد (و پس از تذکر) قرائت صحیح را رعایت نکنند، آیا اقتداء به وی صحیح خواهد بود؟
    6978 دعا
    نظر حضرت آیت الله هادوی تهرانی (دامت برکاته) در این خصوص به شرح زیر است:1. رعایت اعراب در قرائت، بنابر احتیاط، واجب است.2. صحت قرائت برای امام جماعت در غیر حمد و سوره شرط نیست، ولی اگر در حمد و سوره قرائت وی صحیح نباشد، اقتداء به ...
  • آیا کسی که مجتهد نیست، می‌تواند قضاوت کند؟
    1619 احکام قضایی
    نظر بیشتر فقهای معاصر از جمله، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران آن است که فرد غیر مجتهد در صورت دارا بودن بقیه شرایطی که برای قاضی ذکر شده، می‌تواند با اذن و نصب از سوی فقیه جامع الشرایط، منصب قضا را بر عهده بگیرد و این قاضی البته باید ...
  • رؤیت هلال با چشم مسلح از نظر مقام معظم رهبری چه حکمی دارد؟
    6687 رؤیت هلال و یوم الشک
    مقام معظم رهبری در پاسخ سءالی در این زمینه فرموده اند:" رؤیت با وسیله، فرقى با رؤیت به طریق عادى ندارد و معتبر است. ملاک آن است که عنوان رؤیت محفوظ باشد. پس رؤیت با چشم و با عینک و با تلسکوپ محکوم به حکم واحدند. اما در مورد ...
  • آیا ائمه اطهار(ع) در نماز جمعه خلفا و نمایندگانشان شرکت می‌کردند؟
    2904 تاریخ
    از دیدگاه شیعه، حاکمان جور و امامان جمعه و جماعت منصوب از طرف آنها مشروعیت نداشته و نمی‌توان به امامت آنان نماز خواند. با این حال، براساس برخی گزارش‌ها، ائمه اطهار(ع) در نماز جمعه خلفا و حاکمان از باب تقیه یا به دلایلی دیگر شرکت می‌کردند؛ مانند این‌که ...
  • راز طول عمر و غیبت بعضی از پیامبران، مانند حضرت خضر، الیاس و عیسی(ع) چیست؟
    69071 صفات و زندگی پیامبران
    طول عمر و زندگی جاویدان بعضی از پیامبران مانند حضرت خضر، الیاس و عیسی(ع) امری خارق العاده و یکی از معجزات الهی است که تنها با عنایت به قدرت لایزال الهی واقع شده است. و اگر این امر واقع نشده بود قبول و پذیرش امکان چنین امری ...
  • ذوالقرنین کیست؟
    70437 پیامبران و کتابهای آسمانی
    اسم «ذوالقرنین» در سوره کهف آمده است. در این که ذوالقرنین از نظر تاریخی چه کسی بوده است، و بر کدام یک از مردان معروف تاریخ منطبق می شود، در میان مفسران و مورخان محل بحث و گفت و گو است. با توجه به خصوصیاتی که در قرآن بیان شده است و ...
  • نقش اصل مشارکت و اصل مداخله در توفیق یا عدم توفیق برنامه‌های اجتماعی چیست؟
    10156 دین و فرهنگ
    مشارکت فرآیندی است از مداخله داوطلبانه تمام مردم در کلیه اموری که به آنها مربوط می‌شود. در اندیشه‌های بشری، مشارکت بر این عقیده بنیادین استوار است که همه افراد حق دارند در مورد اموری که مربوط به خودشان است، و باعث کاستن رنج‌ها و مشکلاتشان می‌شود، احساس مسئولیت ...
  • رابطه ایمان و اطمینان قلبی در قرآن به چه صورت مطرح شده است؟
    11386 اسلام و ایمان
    ایمان در لغت عبارت است از: تصدیق در مقابل تکذیب. و در اصطلاح ایمان عبارت است از: اقرار به زبان، تصمیم و پیمان قلبی و عمل با اعضا و جوارح، امّا "اطمینان" و طمأنینه در لغت به معنای آرامش خاطر بعد از بی‌تابی و اضطراب است.
  • پیامبر اسلام(ص) و حضرت ادریس(ع) کی و در کجا با ھم ملاقات کردند؟
    5006 اسراء و معراج
    بر اساس تعدادی از روایات، پیامبر اسلام(ص) در شب معراج و در آسمان چهارم با حضرت ادریس(ع) ملاقات نمود: «ثُمَّ صَعِدْنَا إِلَى السَّمَاءِ الرَّابِعَةِ وَ إِذَا فِیهَا رَجُلٌ، قُلْتُ مَنْ هَذَا یَا جَبْرَئِیلُ قَالَ هَذَا إِدْرِیسُ‏ رَفَعَهُ اللَّهُ‏ مَکاناً عَلِیًّا فَسَلَّمْتُ عَلَیْهِ وَ سَلَّمَ عَلَیَّ- وَ اسْتَغْفَرْتُ لَهُ ...

پربازدیدترین ها