همان‌گونه که می‌دانید، نماز علاوه بر آن‌که یک تکلیف است؛ اما آثار و برکات معنوی و مادی در زندگی انسان دارد که ممکن است وارثان شخص پولدار بعد از مرگش بتوانند با نماز استیجاری از عذاب اخروی او کم کنند، ولی به طور قطع این شخص از فیوضات و برکات دنیوی و درجات اخروی آن محروم مانده است.

برخی از تفاوت‌های کسی که نماز می‌خواند با کسی که نماز نخوانده و بعد از مرگ باید به صورت استیجاری نمازهایش را انجام دهند به شرح زیر بیان می‌شود:

1. یکی از تفاوت‌های کسی که نماز را با شرایط آن در حیات دنیوی به جا می‌آورد، با کسی که بعد از مرگ برایش انجام می‌دهند، این است که این نماز در دنیا او را از زشتی‌ها و گناه به دور می‌کند:

«...و نماز را برپا دار، که نماز (انسان را) از زشتی‌ها و گناه باز می‌دارد...».[1]

البته، هر نمازى به همان اندازه که از شرایط کمال و روح عبادت برخوردار است، نهى از فحشا و منکر می‌کند؛ اما کسی که نماز نمی‌خواند از این معنویت محروم بوده و به فساد و گناه روی می‌آورد و بیشتر فحشا و منکرات دنیوی در اثر بی‌نمازی است.

2. انسان اگر بخواهد در دنیا زندگی کند، نیاز به رحمت و نعمت و برکات الهی دارد و یکی از موجبات رحمت الهی در حیات دنیوی، نماز است. انسان بی‌نماز در حیات دنیوی خود از رحمت الهی به دور است. البته، ممکن است چنین شخصی دارای مال و ثروت باشد، ولی این مال و ثروت به جای این‌که او را به قرب الهی برساند، برای او مانع بوده و او را از خدا دور می‌کند؛ چراکه غیر از دنیاپرستی، نیّت الهی در زندگی او نیست، هر چند ممکن است برای شخص بی‌نماز بعد از مرگ او نمازهایش را به جا آورند -اگر کسی باشد نمازهایش را بخواند-، فقط تکلیفی از او ساقط شده، ولی از رحمت، قرب الهی و درجه والای معنوی در حیات دنیوی و اخروی محروم می‌ماند.

برای آگاهی از تفاوت‌ها و آثار دیگر و همچنین آیات و احادیث درباره نماز خواندن و بی‌نمازی به نمایه‌های زیر مراجعه شود:

1. «معنا و آثار نماز»؛ سؤال 2997 (سایت: 3242).
2. «علت وجوب نماز»؛ سؤال 2552 (سایت: 2688).
3. «تارک نماز»؛ سؤال 3075 (سایت: 3313).
4. «نماز به نیابت از پدر و مادر»؛ سؤال 1499 (سایت: 1536).

[1]. عنکبوت، 45.