جستجوی پیشرفته
بازدید
12060
آخرین بروزرسانی: 1394/10/02
خلاصه پرسش
آیا امام حسین(ع) قبل از شهادت با اتهاماتی؛ نظیر خروج بر امام مسلمین، برهم زننده وحدت، کافر و ... مواجه شده و قاضیانی مانند شریح حکم قتل حضرتشان را امضا کردند؟
پرسش
آیا واقعیت دارد که امام حسین(ع) قبل از این‌که به شهادت برسد توسط بنی امیه خارجی نامیده شد و تکفیر شد؟ آن کسانی که فتوا به تکفیر و خروج امام حسین(ع) صادر کرده بودند، چه کسانی بودند؟
پاسخ اجمالی
پیش از ذکر نام افرادی که به امام حسین(ع) نسبت‌های ناروایی؛ مانند خروج بر خلیفه مسلمین، تفرقه میان مسلمانان و... دادند، لازم است توضیح کوتاهی درباره این شیوه انحرافی تحمیل شده از جانب امویان داشته باشیم.
جامعه اسلامى در سالى که قیام کربلا در آن رُخ داد، نسبت به آخرین سال حیات پیامبر اسلام(ص) تغییرات فراوانى یافته بود. درست است که سیر پیدایش انحراف تدریجى بود، امّا پایه‌هاى آن از همان سال‌هاى اولیّه بعد از رحلت پیامبر(ص) به وجود آمده بود. این انحرافات در زمینه‌هایى بود که اهل سیاست می‌توانستند به راحتى از آنها بهره‌گیرى کرده و در تحمیق مردم و نیز توجیه استبداد و زورگویى خود از آنها استفاده کنند. بنى امیّه در پیدایش و گسترش این انحرافات، نقشى بزرگ داشتند. بویژه روى کار آمدن یزید نشان داد که بنى امیه هیچ اصالتى براى اسلام قائل نبوده و اعتقاد بدان تنها پوششى براى توجیه و پذیرش حاکمیت آنها، توسط مردم بود.[1]
امام حسین(ع) بنی امیه را کسانى می‌دانست که «طاعت شیطان را پذیرفته، طاعت خداوند را ترک گفته، فساد را ظاهر ساخته، حدود الهى را تعطیل و به بیت المال تجاوز کرده‌اند».[2] آنها علاوه بر ایجاد فساد و تعطیل حدود، بسیارى از مفاهیم دینى را تحریف کرده و یا در موارد غیر مشروع از آنها بهره‌گیرى می‌کردند.
بنى امیّه حکومت اسلامى را در دستان پلید خود گرفته، کینه‌هاى دیرین خود را بر ضدّ اسلام و پیامبر خدا(ص)، اعمال می‌کردند. یکی از فسادهای گسترده امویان، حیله‌گرى و تزویر و تبلیغات دروغین بود. این فساد، از دوره روى کار آمدن معاویه آغاز شد و روز به روز گسترده‌تر و شدیدتر گردید و با مرگ معاویه و خلافت یزید، به اوج خود رسید و اسلام را در آستانه کامل نابودى قرار داد.[3] بنی امیه این اندیشه را با تبلیغات حیله‌گرانه و دروغ خود به مردم باورانده بودند که هر کس علیه حاکم وقت - و لو شخصی مثل یزید - خروج کند کافر بوده و باید کشته شود، و در واقع؛ به نوعی سوء استفاده از عنوان «اتّحاد امّت» کردند. ‏در همین راستا، برخی از افرادی که به امام حسین(ع) چنین نسبت‌های ناروایی دادند عبارت‌اند از:
1. نمایندگان عمرو بن سعید بن عاص(حاکم مکّه)؛ به امام حسین(ع) زمانی که از مکّه خارج می‌شد، گفتند: «آیا از خدا نمی‌ترسى که از جماعت مسلمین خارج شده و تفرقه بین امّت ایجاد می‌کنى؟».[4]
2. عمرو بن حجاج، یکى از فرماندهان ابن زیاد، به صورت کنایه‌وار و با افتخار می‌گفت: «ما، طاعت [از خلیفه مسلمین] را کنار نگذاشته و از جماعت آنها کناره‌گیرى نکردیم».[5] همچنین او به سپاه ابن زیاد چنین می‌گفت: «طاعت و جماعت خودتان را حفظ کرده و در کشتن کسى که از دین خارج گشته و مخالفت با امام(خلیفه مسلمین) ورزیده، تردید نکنید».[6]
3. عبدالله بن عمر، که از فقهاى اهل سنّت و محدّثین روایات به حساب می‌آمد، بر این باور بود که اگر بیشتر مردم بیعت یزید را پذیرفتند، او نیز خواهد پذیرفت و با معاویه نیز چنین عهد بست: «زمانى که همه مردم با فرزند تو یزید بیعت کردند، من با او مخالفت نخواهم کرد».[7] او به امام حسین(ع) هم می‌گفت: «جماعت مسلمین را متفرّق نکن».[8] «خروج نکن و صبور باش و داخل در صلحى باش که همه مردم در آن داخل شدند».[9]
4. امروزه گاه فتوایی از شریح قاضی نقل می‌شود که بر اساس آن، او حکم به خروج از اسلام و قتل امام حسین(ع) داده است. اما بنابر تحقیق و جست‌وجو؛ چنین مطلبی را در کتاب‌های حدیثی و تاریخی اولیه در دست‌رس نیافتیم.[10]
 

[1]. جعفریان، رسول، حیات فکرى و سیاسى ائمه، ص 221، قم، انصاریان‏، چاپ ششم‏، 1381ش.
[2].  بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، تحقیق، زکار، سهیل، زرکلی، ریاض، ج 3، ص 171، بیروت، دار الفکر، چاپ اول، 1417ق.
[3].  ر. ک: قرشى‏، باقر شریف، حیاة الإمام الحسین(ع)، ج ‏2، ص 282 – 291، قم،  مدرسه علمیه ایروانى‏، چاپ چهارم‏، 1413ق.
[4]. «یا حسین، أ لا تتقى الله! تخرج من الجماعه، و تفرق بین هذه الامه!»؛ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک(تاریخ طبری)، تحقیق: ابراهیم، محمد أبو الفضل، ج ‏5، ص 385، بیروت، دار التراث، چاپ دوم، 1387ق.
[5]. «لم نخلع طاعة و لم نفارق جماعة»؛ ابن اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، ج 4، ص 30، بیروت، دار صادر، 1385ق.
[6]. «الزموا طاعتکم و جماعتکم، و لا ترتابوا فی قتل من مرق من الدین، و خالف الامام»؛ تاریخ ‏الطبری، ج ‏5، ص 435.
[7]. «فإذا اجتمع الناس على ابنک یزید لم أخالف‏»؛ ابن اعثم کوفی، احمد بن اعثم، الفتوح، تحقیق، شیری، علی، ج ‏4، ص 340، بیروت، دار الاضواء، 1411ق.
[8].  الکامل فى التاریخ، ج 4، ص 17.
[9]. الفتوح، ج ‏5، ص 24.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • امویان در دوران حکومت خویش چه کشورگشایی‌هایی داشتند؟
    7175 تاریخ 1395/06/01
    یکی از فعالیت‌های حکومتی بنی‌امیّه، کشورگشایی‌هایی بود که در زمان آنان رخ داد که در ذیل به برخی از آنها اشاره می‌کنیم: الف. دوران معاویه 1. در خراسان پس از مرگ زیاد بن أبیه در سال 53 ق،[1] فرزندش عبید الله بن زیاد از ...
  • عبارت «جلاء زجاجة الأشباح» که در صلوات ابن عربی درباره امام کاظم(ع) آمده است، بیانگر چیست؟
    3135 امام کاظم ع 1400/08/19
    جدا از بررسی صحت استناد این صلوات به محی الدین ابن عربی، باید گفت که در آن صلوات، یکی از فضایل امام کاظم(ع)، این‌گونه مطرح شده است که حضرتشان «جلای شیشه اشباح» می‌باشند.[1]به نظر می‌رسد مقصود از این عبارت، اشاره به ...
  • نگاه کردن به مجسمه‌های عریان چه حکمی دارد؟
    16060 نگاه به فیلم و عکس نامحرم 1397/09/03
    اگر مجسمه‌ انسان عریان به گونه‌ای باشد که معمولاً محرّک شهوت است، نگاه عمدی به آن‌ - بنابر احتیاط - جایز نیست. ضمائم: پاسخ دفاتر مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[1] حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی): اگر مستلزم ...
  • از نگاه روایات، یک شریک خوب باید دارای چه ویژگی‌هایی باشد؟
    17297 شرکت 1397/10/23
    در روایات، آدابی برای انتخاب دوستان و بایدها و نبایدهای آن بیان شده است که اگر فردی دارای برخی از خصوصیات اعلام شده نباشد، شایستگی کمتری را برای دوستی داشته و طبیعتاً شراکت با او نیز شایسته نخواهد بود؛ بنابراین در موضوع مورد نظر، ابتدا لازم است نگاهی ...
  • چرا یزید امام حسین (ع) را کشت؟
    22927 گوناگون 1387/11/27
    بسیاری از شواهد بیانگر این است که یزید بن معاویه هیچ اعتقادی به معاد و قیامت نداشته است؛ وی در طول سه سال حکومت خود اعمالی انجام داده است که نشان از بی دینی و بی اعتقادی یزید به مبدأ و معاد است؛ مانند: به شهادت رساندن امام ...
  • «طفیل بن عمرو دوسی» که بود، چگونه اسلام آورد و چرا به او «ذو النور» می‌گویند؟
    14384 تاریخ 1394/03/28
    1. «طفیل بن عمرو بن طریف» از قبیله «دوس»[1] بود که در سال‌های حضور پیامبر اسلام(ص) در مکه، به ایشان ایمان آورد. در مورد شیوه اسلام‌آوردن او می‌گویند: پیامبر خدا(ص) با قریش به ملایمت برخورد می‌کرد و تلاش می‌کرد آنها را از کفر و ...
  • بر اساس منابع شیعی، آیا می‌توانیم نام پیامبران بنی اسرائیل را بر فرزندان خود بگذاریم؟
    14350 گوناگون 1392/08/29
    بر اساس آنچه در روایات آمده است؛ ائمه اطهار(ع) نام فرزندان خود را نام پیامبران بنی اسرائیل می‌گذاشتند و با الگوبرداری از سیره و روش آن بزرگواران می‌توان نام پیامبران بنی اسرائیل را بر فرزندان خود نهاد. 1. نام امام کاظم(ع) موسی بود.[1] که ...
  • آیا امکان دارد اسامی قرآن را بیان کنید؟
    74532 علوم قرآنی 1385/11/26
    اسامی زیادی برای قرآن مجید ذکر شده است که در میان مسلمانان فقط بعضی از آنها مشهور است. البته بعضی از الفاظی که از آنها به عنوان نام‌های قرآن تعبیر می‌شود، در خود قرآن به عنوان صفت برای قرآن ذکر شده است و به خاطر همین اختلاف نظر ...
  • آیا روش فلسفی برد و کارایی اش بیشتر از روش دینی است؟
    11052 معرفت شناسی 1391/04/21
    دین مجموعه عقاید، اخلاق، قوانین و مقرراتی است که برای اداره فرد و جامعه انسانی و پرورش انسان ها از طریق وحی و عقل در اختیار آنان قرار گرفته است. بنابر این، دین مقابل عقل نیست، بلکه دین حقیقت جامع و کاملی است که عقل نیز یکی ...

پربازدیدترین ها