بازدید
6291
آخرین بروزرسانی: 1392/08/07
خلاصه پرسش
چرا باید روز اول ماه شوّال، روزه حرام باشد تا به دلیل اختلاف مبانی در رؤیت هلال، میان مسلمانان اختلاف پدید آید. آیا بهتر نبود، روزه ماه شوّال نیز مانند سایر ایام سال جایز بود، تا این اختلافات پیش نیاید؟
پرسش
چرا باید روز اول ماه شوّال، روزه حرام باشد و روزه آخر ماه رمضان واجب، که در این صورت محل اختلافات بسیاری شود. آیا بهتر نبود، روزه ماه شوّال نیز مانند سایر ایام سال جایز بود، تا این چنین اختلاف نشود؟
پاسخ اجمالی
۱. فلسفه عید فطر: روز عید فطر روزی است که مسلمانان همگى برای نماز عید در یک مکان گرد هم می‌آیند، و خدای عزّ و جلّ را براى نعمت و لطفى که به آنان کرده و با وجوب روزه ماه رمضان مقرّبشان ساخته، حمد و سپاس می‌گویند.
فضل بن شاذان می‌گوید: از امام رضا(ع) پرسیده شد:[1] چرا روز فطر، عید قرار داده شده است؟ و آن‌حضرت فرمود: «براى این‌که مسلمانان روزى داشته باشند که همگى در یک مکان گرد آیند، و در صحرایى باز جانب خدای عزّ و جلّ آشکار شوند و او را براى انعام و لطفى که درباره آنان کرده و با عبادت یک ماهه که بر ایشان واجب کرده بود مقرّبشان ساخته، حمد و سپاس گویند، و آن روز عید محسوب می‌شود و روز اجتماع همه مسلمانان است، و روز افطار و روز پرداخت زکات و بخشش به فقرا، و روز رغبت و تشویق و روز ناله و زارى به درگاه خدای تعالى است، و براى این‌که آن روز اوّل و آغاز روزهاى سال جدید است و در آن روز به خلاف روزهاى یک ماهه پیش، روز خوردن و آشامیدن است؛ زیرا در نزد اهل حقّ، ماه رمضان اوّلین ماه سال است، و خداوند چنان می‌پسندید که آن روز (فطر) را روز اجتماع مسلمانان قرار دهد تا در آن روز او را سپاس گویند و تقدیس و تکریم کنند».[2]
۲. امتنانی بودن افطار روز عید فطر: روزه نداشتن روز عید فطر یک نوع پاداش، بخشش و امتنانی است از جانب پروردگار منّان بر انسان‌هایی که یک ماه بندگی خدا را در خود تحقق بخشیدند،[3] طبیعی است که رد احسان شخص کریم خلاف ادب و از جانب او ناپسند شمرده شود و چیزی که از نظر پروردگار ناپسند است، نمی­تواند مورد توصیه او قرار گیرد و هر آنچه که بدان توصیه نشده آوردنش به قصد عبادت ناممکن و به قصد ورود بدعت و حرام است.
از امام صادق(ع) نقل شده است: مردى محضر رسول خدا(ص) مشرّف شد و عرض کرد: اى رسول خدا! آیا در سفر، روزه ماه رمضان را بگیرم؟ پیامبر فرمود: «خیر»، آن مرد گفت: ای رسول خدا! گرفتن روزه در سفر بر من آسان و سهل است؟ پیامبر فرمود: «خدای عزّ و جل بر مریض‌ها و مسافران در ماه رمضان صدقه داده و آن این است که به ایشان اجازه افطار داده است. آیا یکى از شما دوست دارد وقتى به کسى صدقه‌اى می‌دهد آن شخص صدقه را ردّ کرده و قبول ننماید؟».[4]
۳. کسی می‌تواند نسبت به حکمی مانند وجوب و حرمت روزه روز عید فطر داوری و اظهار نظر کند و داوری و اظهار نظرش بجا و درست باشد که بر مصالح و مفاسد آن آگاهی و احاطه کامل داشته باشد و هرچه آگاهی در آن مورد کمتر باشد، حکم و سخنش نیز ناقص‌تر خواهد بود؛ با توجه به این‌که دانش ما نسبت به مسائل اطراف و محیط ما، چه رسد به مصالح و مفاسد احکام بسیار اندک است،[5] بر این اساس ما در جایگاهی نیستیم که نسبت به وجوب و حرمت روزه روز عید فطر داوری کنیم؛ چون زمانی داوری ما بجا و درست محسوب خواهد شد که بر مصالح و مفاسد آن آگاهی و احاطه کامل داشته باشیم.
۴. در حرام بودن روزه فطر تردیدی نیست، اما این‌که به دلیل اختلاف در رؤیت، اختلاف در روز عید فطر پیش می‌آید آن نیز با مخالفت نکردن صریح و علنی با حکم ولیّ فقیه(در صورت وجود حکومت اسلامی) و یا یکی از مراجع قابل حل است.[6]
 

[1]. علت‌هایی که فضل بن شاذان به مرور زمان در مجالس مختلف از حضرت امام رضا(ع) شنیده و ثبت کرده و پس از آن همه را در دفترى گرد آورده و به علىّ بن محمّد بن قتیبه نیشابورىّ اجازه روایت آن‌را به‌واسطه او از امام رضا(ع) داده است. شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا(ع)، محقق و مصحح: لاجوردی، مهدی، ج ‏2، ص 99، نشر جهان، تهران، چاپ اول، 1378ق.
[2]. همان، ص 115.
[4]. شیخ صدوق، علل الشرائع، کتاب فروشی داوری، ج ‏2، ص 382، قم، چاپ اول، 1385ش.
[5]. در قرآن کریم می‌خوانیم: «وَ ما أُوتیتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلاَّ قَلیلاً»؛ و جز اندکى از دانش، به شما داده نشده است. اسراء، 85.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    902552 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    566271 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    492944 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    425742 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    405620 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    374156 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    360460 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    345334 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    325610 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    315906 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...