بازدید
389
آخرین بروزرسانی: 1398/03/20
خلاصه پرسش
«نصب» چه تفاوتی با «حرب» دارد؟ و آیا «ناصبی» و «محارب» معنایشان یکی است؟
پرسش
فرق میان «حرب» و «نصب» چیست؟
پاسخ اجمالی
واژه «حَرْب»، به معنای جنگ و نبرد و نقیض سَلْم (صلح و آشتی) است.[1] اما «نصب» به معنای خود را به سختی و مشقت انداختن است.[2] البته گاهی این مشقت در جهت مثبت بوده و گاه در جهت منفی. همانگونه که گفته میشود: «نصب الرجل»؛ یعنی با دشمنی، خود را به سختی و رنج انداخت.[3]
در آیه و روایت ذیل، دو جهت مثبت و منفی «نصب» را میتوانیم مشاهده کنیم:
1. خداوند به پیامبرش فرمان میدهد: «فَإِذا فَرَغْتَ‏ فَانْصَب»؛[4](پس هنگامى که از کار مهمّى فارغ میشوى در کار مهمّ دیگری زحمت بکش).[5] طبیعی است که این «نصب» و تلاش در جهت مثبت است.
2. رسول خدا(ص) فرمود: «فاطمةُ بَضْعَةٌ مِنِّی، یُنْصِبُنی‏ ما أَنْصَبَها»؛[6] (فاطمه(س) پاره تن من است، آزار و آزرده کردن او، مرا آزرده میسازد). این روایت نیز به جهت منفی «نصب» میپردازد. «نصَب» در آیاتی مانند آیه 120 سوره توبه، آیه 48 سوره حجر، آیه 62 سوره کهف، آیه 35 سوره فاطر و آیه 41 سوره ص  نیز به معنای سختی و دشواری است.
گفتنی است؛ عنوان «ناصبی» برای دشمنان اهلبیت(ع) نیز برگرفته از همین ریشه بوده و به معنای کسی است که خود را برای دشمنی با فرد و یا گروهی به رنج و زحمت میاندازد؛ از اینرو، «نصب» به معنای «عدوان» و «دشمنی» میباشد، چنانچه در لغت آمده است: «نَصَبْتُ‏ لفلان‏ نَصْباً: إذا عادیته».[7]
بنابر آنچه بیان شد، «نصب» در جهت منفی آن به معنای دشمنی و «حرب» به معنای جنگ است، اگرچه این دو از نظر مفهومی با هم متفاوت میباشند، اما از نظر مصداقی همان نصب و دشمنی در بسیاری از موارد به جنگ و حرب میانجامد.
 

[1]. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج 1، ص 302، بیروت،‏ دار الفکر، چاپ سوم، 1414ق. 
[2]. همان، ج 1، ص 758؛ واسطى زبیدى، سید محمد مرتضى، تاج العروس من جواهر القاموس، ج، ص 433، بیروت، دار الفکر، چاپ اول، 1414ق.
[3]. لسان العرب، ج 1، ص 758.
[4]. شرح، 7.
[5]. ر. ک: طبرسى، فضل بن حسن، مجمع البیان فى تفسیر القرآن، ج ‏10، ص 772، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش؛ مغنیه، محمد جواد، تفسیر الکاشف، ج ‏7، ص 582، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1424ق؛ فخرالدین رازى، ابوعبدالله محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج ‏32، ص 209، بیروت، دار احیاء التراث العربى، چاپ سوم، 1420ق.
[6]. ابن اثیر جزری، مبارک بن محمد، النهایة فی غریب الحدیث و الأثر، ج ‏5، ص 62، قم، مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان‏، چاپ چهارم‏، 1367ش؛ لسان العرب، ج 1، ص 758.
[7]. ‏طریحی، فخر الدین، مجمع البحرین، تحقیق، حسینی‏، سید احمد، ج 2، ص 173، تهران، کتابفروشی مرتضوی، چاپ سوم، 1375ش؛ ر. ک: «معنای ناصبی و سلفی»، 42958.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    887223 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    548531 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    426146 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    413413 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    389997 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    369452 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    334598 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    319956 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    314675 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    310130 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...