جستجوی پیشرفته
بازدید
14786
آخرین بروزرسانی: 1397/10/06
خلاصه پرسش
بر اساس آموزه‌های دینی، آداب قبل از خوابیدن چیست؟
پرسش
در روایات برای خوابیدن چه آداب و دستوراتی داده شده است؟
پاسخ اجمالی
در منابع روایی، به برخی از دستور العمل‌ها؛ مانند وضوء گرفتن، وصیت، تلاوت برخی از آیات و سوره‌ها، تسبیحات حضرت زهرا(س) ... سفارش شده است که در پاسخ تفصیلی به برخی از آنها اشاره خواهیم کرد.
پاسخ تفصیلی
در منابع روایی، آدابی برای خوابیدن بیان شده است که به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:
الف) وضو گرفتن؛ امام صادق(ع) فرمود: هر کس وقت خواب وضو بگیرد و به بستر رود، شب را در حالی سپری نماید که بسترش مانند مسجد باشد (ثواب عبادت در مسجد برایش می‌نویسند) و اگر به بستر رفت و یادش آمد که وضو نگرفته، می‌تواند به جاى وضو، بر روى ملافه و رواندازش تیمّم کند و اگر این کار را انجام دهد، چنان است که دائماً در نماز و ذکر خداوند متعال باشد.[1]
ب) وصیت؛ رسول خدا(ص) فرمود: سزاوار نیست که مسلمانى شب بخوابد، مگر این که وصیتش زیر سرش باشد.[2]
در چرایی این مسئله برخی گفته‌اند: ضرورت وصیت به این جهت است که انسان از عاقبت کار خود آگاهی ندارد و چه بسا مرگ به صورت ناگهانی و در خواب سراغ او آید و فرصت مهیا شدن برای مرگ برایش ایجاد نشود.[3]
ج) تلاوت برخی از سوره‌ها و آیات قرآن؛ قبل از خواب به خواندن قرآن، خصوصاً سوره‌های توحید(قل هو الله احد)، کافرون، تکاثر، قدر و آیة الکرسی سفارش شده است:
1. پیامبر(ص): «هر کس سوره توحید را در وقت خواب بخواند، خداوند گناه پنجاه ساله او را بیامرزد».[4] همچنین امام صادق(ع) فرمود: هر کس به بستر رود در حالی‌‌که سوره توحید را یازده بار بخواند، خانه او و همسایگانش از خطرات مصون بماند.[5]
2. پیامبر(ص): «هر کسی سوره «أَلْهاکمُ التَّکاثُرُ» را در وقت خواب بخواند، از عذاب قبر در امان بماند».[6]
3. پیامبر(ص): «... هر کسی در بستر خواب «آیه الکرسی» را بخواند خداوند او و همسایه‏‌ها و خانه‌‏هاى اطرافش را در امان بدارد.[7]
4. امام صادق(ع): قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ و قُلْ یا أَیهَا الْکافِرُونَ‏ را به هنگام خواب بخوان که خواندن آنها برائت جستن از شرک می‌باشد.[8]
5. حضرت فاطمه(س): رسول خدا(ص) در وقتی که بسترم را برای خواب گسترده بودم، نزد من آمدند و فرمودند: ای فاطمه نخواب مگر چهار کار را انجام دهی: قرآن را ختم کنی و پیامبران را شفیعان خود کنی و مؤمنان را خشنود سازی و حج و عمره بجا آوری. حضرت زهرا گفتند: ای رسول خدا(ص) چهار کاری که توصیه به انجام آن دادید، الآن در توانایی من نیست! آن‌حضرت(ص) تبسمی نمود و فرمود: زمانی که به بستر می روی، اگر سه بار سوره توحید را تلاوت نمایی مانند آن است که قرآن را ختم نموده‌ای؛ و اگر بر من و پیامبران قبل از من درود بفرستی، ما شفیعان تو در روز قیامت خواهیم بود؛ و اگر برای مؤمنان درخواست آمرزش نمایی، آنان را از خود خشنود ساخته‌ای و اگر بگویی «سبحان اللّه و الحمد للّه و لا إله إلّا اللّه و اللّه أکبر»، پس همانا حج و عمره انجام داده‌ای.[9]
6. امام هادى(ع): براى ما اهل‌بیت(ع) هنگام خواب ده خصلت است: با وضو و طهارت بودن؛ زیر سر قرار دادن [دست‏] راست؛ سى و سه بار «سبحان الله» گفتن؛ سى و سه بار «الحمد لله» گفتن؛ سى و چهار بار «الله اکبر» گفتن؛ صورت به سمت قبله کردن؛ تلاوت سوره «فاتحه الکتاب» و آیه الکرسى و «شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ»[10] تا آخر؛ هر کس این گونه عمل کند، در آن شب بهره‌‏اش را گرفته است».[11]
د) خواندن تسبیحات حضرت فاطمه(س)؛ امام صادق(ع): هر کس هنگام خواب، تسبیح حضرت فاطمه(ع) را بگوید، از کسانى محسوب مى‏شود که خداوند را فراوان ذکر گفته‏اند.[12]
هـ) خوابیدن رو به قبله؛ امام صادق(ع): «مؤمن به شانه راست رو به قبله می‌خوابد».[13]
و) خواندن برخی از دعاها؛
امام صادق(ع) فرمود: کسی که وقت خواب سه مرتبه بگوید: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی عَلَا فَقَهَرَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی بَطَنَ فَخَبَرَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی مَلَک فَقَدَرَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی‏ یحْی الْمَوْتى‏ وَ یمِیتُ الْأَحْیاءَ وَ هُوَ عَلى‏ کلِّ شَی‏ءٍ قَدِیرٌ»، از گناهان پاک شود مانند روزی که از مادر متولد شده است.[14]
آن‌حضرت(ع) در جایی دیگر فرمود: هنگامی که یکى از شماها به بستر خود رود، بگوید: «اللَّهُمَّ إِنِّی احْتَبَسْتُ نَفْسِی‏ عِنْدَک فَاحْتَبِسْهَا فِی مَحَلِّ رِضْوَانِک‏ وَ مَغْفِرَتِک وَ إِنْ رَدَدْتَهَا إِلَى بَدَنِی فَارْدُدْهَا مُؤْمِنَةً عَارِفَةً بِحَقِّ أَوْلِیائِک حَتَّى تَتَوَفَّاهَا عَلَى ذَلِک‏».[15]
همچنین رسم امام صادق(ع) چنین بود که هنگام خواب چنین دعا می‌کرد: «آمَنْتُ بِاللَّهِ وَ کفَرْتُ بِالطَّاغُوتِ‏ اللَّهُمَّ احْفَظْنِی فِی مَنَامِی وَ فِی یقَظَتِی».[16]
 
 

[1]. طبرسی، حسن بن فضل، مکارم الاخلاق، ص 288، قم، شریف رضی، چاپ چهارم، 1412ق.
[2]. همان، ص 362.
[3]. غزالی، محمد بن محمد، احیاء علوم الدین‏، ج 4، ص 28، بیروت، دار الکتب العربی‏، چاپ اول، بی‌تا. ر. ک: «وصیت و شرایط آن»، 48276؛ «خصوصیات وصیتنامه نسبت به اموال»، 19367.
[4]. مکارم الاخلاق، ص 288؛ ر. ک: «شناسنامه خداوند»، 33543.
[5]. طبرسی، حسن بن فضل، مکارم الاخلاق، ص 366، قم، شریف رضی، چاپ چهارم، 1412ق.
[6]. همان، ص 289؛ ر. ک: «شأن نزول سوره تکاثر»، 68550.
[8]. همان، ص 288.
[9]. موحد ابطحی اصفهانی، محمد باقر، عوالم العلوم و المعارف والأحوال من الآیات و الأخبار و الأقوال(مستدرک سیدة النساء إلی الإمام الجواد)، ج 11، قسم 2، فاطمة س، ص 857، قم، مؤسسة الإمام المهدی(عج)‏، چاپ اول، 1413ق.
[10]. آل عمران 18.
[11]. ابن طاووس، علی بن موسی، فلاح السائل و نجاح المسائل، ص 280، قم، بوستان کتاب، چاپ اول، 1406ق. 
[12]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 22، ص 176 – 177، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.
[13]. شیخ صدوق، علل الشرائع، ج 2، ص 597، قم، کتاب فروشی داوری، چاپ اول، 1385ش. ر. ک: « خوابیدن رو به قبله و دفن کردن میت به سمت قبله»، 6554.
[14]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 2، ص 535، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق. 
[15]. همان، ص 536.
[16]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 73، ص 210، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها