جستجوی پیشرفته
بازدید
10472
تاریخ بروزرسانی 1391/08/21
 
کد سایت fa18701 کد بایگانی 19367 نمایه خصوصیات وصیتنامه نسبت به اموال
خلاصه پرسش
آیا اگر شخصی در زمان حیات خود همۀ اموال خود را در راه خیر و ترویج دین مصرف کند و برای ورثه چیزی باقی نگذارد، اشکال دارد؟
پرسش
آیا اشکال شرعی دارد شخصی در زمان حیات خود همه اموال خود را در راه خیر و ترویج دین مصرف کند و برای ورثه چیزی باقی نگذارد؟ اگر اشکال شرعی دارد و یا ندارد دلایل، آیات و روایات بر این عمل را لطفا بنویسید؟
پاسخ اجمالی

در وصیّت و بخشش های مالی دیگر، لازم است جوانب مختلف در نظر گرفته شود؛ مانند این که وصیّت به یک امر پسندیده و از روی خیرخواهی باشد، نه از روى کینه و انتقام و یا مهرورزى‏ هاى بى ‏جا و بى مورد.

پاسخ تفصیلی

پاسخ به پرسش مورد نظر، از نکات زیر روشن می شود:

1. از اموری که در آموزه های دینی بسیار بر آن تأکید شده، انجام کارهای خیر و صرف اموال در جهت کارهای سودمند است.

2. در قرآن کریم از اموالی که انسان پس از خود بجا می گذارد، تعبیر به «خیر» شده و سفارش شده است که این اموال با وصیّت تکلیفش روشن شود: «بر شما نوشته شده: هنگامى که یکى از شما را مرگ فرا رسد، اگر چیز خوبى [مالى‏] از خود به جاى گذارده، براى پدر و مادر و نزدیکان، بطور شایسته وصیّت کند! این حقّى است بر پرهیزکاران!».[1]

این آیۀ شریفه، به روشنی دلالت دارد که اگر انسان مالی از خود بجا گذاشت، با وصیّت به آن، رعایت حال والدین و یا نزدیکان را به طریق شایسته بنماید.

3. گفتنی است وصیّت باید به یک امر پسندیده و از روی خیرخواهی باشد، نه از روى کینه و انتقام و یا مهرورزى‏ هاى بى ‏جا و بى ‏رویّه؛ چون از ارث، تنها بعضى از بستگان بهره ‏مند مى‏ شوند آن هم به مقدار معیّن، لذا اسلام سفارش مى‏ کند اگر در میان فامیل کسانى هستند که از ارث محرومند و یا سهم ارث آنان اندک است، با وصیّت، در مورد توسعۀ‏ سهمیّۀ آنان اقدام نمود، ولى اگر کسى در این وصیّت رعایت عدالت نکند و یا ظلمى را روا دارد، گناه کبیره انجام داده است.[2] پیامبر اکرم (ص) می فرماید: «مرد یا زن شصت سال خدا را عبادت مى ‏کنند و هنگام مرگ در وصیّت به حق رفتار نمى‏ کنند و این کار آنان را جهنّمی می کند».[3]

4. استحباب وصیّت در صورتی است که مال قابل توجّهی، از میّت باقی مانده باشد و بر کسانی که چنین مالی ندارند وصیّت مالی لازم نیست. شخص فقیری به حضور امام علی (ع)  رسید و به حضرت عرض کرد آیا وصیّت نکنم؟ حضرت فرمود: وصیّت به تقوا کن امّا اموالت را برای ورثه ات باقی گذار! سپس به آیه ذکر شده استشهاد نمود و فرمود: تو خیری (مالی) باقی نگذاشتی تا وصیّت کنی.[4]

5. در وصیّت، کسانی که بستگان فقیر دارند، آنان را در اولویت قرار دهند، و در مواردی هم که شخص اموالی دارد، گر چه تا ثلث (یک سوم) اموال خود می تواند وصیّت کند، اما سیرۀ پیشوایان دین به جهت رعایت حال بازماندگان وصیّت به خمس (یک پنجم) اموال را سفارش فرموده اند. همان طور که در روایات آمده:

یک. امام علی (ع) می فرماید: «مستحب است که وصیّت به خمس اموال شود، چنان که خداوند در واجبات مالی به پرداخت خمس اموال بندگان رضایت داده است» و در ادامه فرمود: «وصیّت به خُمس از مال، میانه روی و به رُبع (یک چهارم)، به زحمت انداختن ورثه و به ثلث، ستم به ورثه است». [5]

دو. امام رضا (ع) فرمود: «اگر به ربع (یک چهارم) از مال، وصیّت شود، خوشایندتر برای من از وصیّت به ثلث است».[6]

سه. امام صادق (ع) به روایت از پیامبر اکرم (ص) می فرماید: «پنج خرما، یا پنج تکّه نان یا چند دینار (سکّه طلا) یا درهم (سکّه نقره) که آدمى به دست مى‏ آورد و می خواهد آنها را ببخشد، افرادی که به ترتیب شایستۀ انفاق هستند، عبارتند از: اول: پدر و مادر؛ دوم: خود و خانواده اش؛ سوم: نزدیکان فقیر؛ چهارم: همسایگان فقیر، و پنجم: در راه خدا که اجرش از همه کمتر است».[7]

از آنچه بیان شد، روشن می شود که در وصیّت و بخشش های مالی دیگر، لازم است جوانب مختلف در نظر گرفته شود.

 

[1]. بقره، 180.

[2]. قرائتى، محسن، تفسیر نور، ج 1، ص 180، مرکز فرهنگى درسهایى از قرآن، تهران، چاپ یازدهم، 1383 ش.

[3]. پاینده، ابو القاسم، نهج الفصاحة، ص 279، دنیاى دانش‏، تهران، چاپ چهارم، 1382 ش.‏

[4]. محدث نوری، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج 14، ص 94، مؤسسة آل البیت (ع)، قم، چاپ اول، 1408ق.

[5]. همان.

[6]. فقه الرضا (ع)، ص 298، مؤسسه آل البیت (ع)، مشهد، چاپ اول، 1406 ق.

[7]. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق و مصحح: غفاری، علی اکبر و آخوندی، محمد، ج 5، ص 66، دارالکتب الاسلامیة، تهران، چاپ چهارم، 1407ق.

 

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • اگر فردی موجب جدایی زن و شوهری شود که با هم ازدواج موقت کرده و مرد، معتاد و شرابخوار باشد، گناه کرده است؟
    4055 گوناگون 1392/11/09
    پیش از پاسخ به پرسش بیان روایاتی در این زمینه خالی از لطف نیست. الف. پیامبر (ص) ده کس را درباره شراب لعنت کرده است: 1. آن که درختش را (به قصد تهیه شراب) مى‏کارد، 2. کسى که آن را نگهبانى مى‏کند، 3. آن که انگورش را مى‏فشارد ...
  • تعدادی از منابع مدیریتی در اسلام را معرفی کنید.
    4331 نظامها 1387/11/16
    جهتآشنایی با مبانی مدیریتی در اسلام منابع زیر پیشنهاد می شود:1. نهج البلاغه امام علی (ع) نامه 53 بهترین منبع و دستور العمل اجرایی برای مدیریت اسلامی است که شما می توانید با مراجعه به آن و شرح های نهج البلاغه به چگونگی مدیریت در اسلام آشنا شوید.
  • آیا امام رضا(ع) فرمود که داشتن زنی سفید از نشانه‌های خوشبختی مرد است؟
    1583 درایه الحدیث 1396/12/03
    اگرچه زیبایی و سفیدرویی ظاهری نمی‌تواند معیار اصلی برای ازدواج باشد، اما طبیعی است که داشتن همسری که علاوه بر دارا بودن ایمان و اخلاق و معیارهای معنوی برای ازدواج،[1] زیبارو نیز باشد، امتیازی برای یک مرد به ...
  • غار اصحاب کهف در کدام سرزمین قرار دارد؟
    28358 تاریخ اماکن 1391/10/11
    درباره مکان غاری که اصحاب کهف در آنجا پناهنده شدند و از نظرها غایب گشتند، دیدگاه‌های مختلفی مطرح شده است[1] که چند نمونه بیان می‌شود: 1. غار إفِسوس[2] (به کسر همزه و فاء): افسوس، شهر مخروبه‌اى در ...
  • معنای حیلۀ شرعی چیست، و اقسام آن کدام است؟
    8371 حقوق و احکام 1391/02/12
    بحث از حيله هاى شرعى به علت اهميت مسئله و ابتلاى شيعيان به اين موضوع، از ديد فقها پنهان نمانده و در ابواب مختلف فقهى –مانند معاملات ربوی و باب طلاق- بدان پرداخته اند. واژۀ حيله، به معناى چاره است كه شخص در تدبير كارش ...
  • حضرت آدم و حوّا چند وقت در بهشت بودند؟
    18683 صفات و زندگی پیامبران 1392/11/06
    با توجه به اخبار و روایات متفاوتی که در این مورد وجود دارد، نمی‌توان پاسخی قطعی در این زمینه ارائه کرد: 1. «عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (ص) قَالَ: إِنَّمَا کَانَ لَبْثُ‏ آدَمَ‏ وَ حَوَّاءُ فِی الْجَنَّةِ حَتَّى أُخْرِجَا مِنْهَا سَبْعَ سَاعَاتٍ مِنْ أَیَّامِ الدُّنْیَا حَتَّى أَهْبَطَهُمَا اللَّهُ مِنْ یَوْمِهَا ...
  • تفاوت بین «اکمال» و «اتمام» در آیاتی مانند آیه غدیر در چیست؟
    2059 تفسیر 1396/01/24
    در آیه اکمال دین می‌خوانیم: «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَ رَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلامَ دِیناً».[1] کلمات «اکمال» و «اتمام» معنایى نزدیک به هم دارند؛ کمال هر چیزى تحقق یافتن هدف آن است.[2] و «تام» به معنای آن ...
  • عوامل مؤثر بر رفتار انسان مسلمان کدام‌اند؟
    4294 آراء شناسی 1392/02/25
    عواملی که بر رفتار انسان تأثیرگذارند بر رفتار انسان مسلمان نیز اثر می‌گذارند؛ انسان مسلمان از این جهت تفاوتی با انسان‌های دیگر ندارد. در این‌جا به دو نمونه از این‌گونه عوامل اشاره می‌کنیم: 1. اولین عامل مؤثر در رفتار انسان، آگاهی و شناخت است. برای اطلاع بیشتر در ...
  • احکام مخصوص به سگ و گربه را بیان کنید؟
    58726 سگ 1388/09/23
    سلام و با تشکر از که با این سایت مکاتبه کرده اید. باید توجه داشته باشید که دست آموز شدن و اهلی شدن حیوانات تأثیری در احکام آنها ندارد. بله احکام مخصوصی برای سگ شکاری . نگهبان در اسلام وجود دارد.[1] تمام سؤالاتی که درباره گربه داشتید ...
  • آیا قرائت قرآن زن حائض در ماه رمضان هم کراهت دارد؟
    24103 حیض و نفاس 1386/08/13
    در کراهت قرائت قرآن زن حائض، تفاوتی بین ماه رمضان و غیر آن وجود ندارد.حضرت امام خمینی ره در این زمینه فرموده اند: "خواندن و همراه داشتن قرآن و رساندن جایى از بدن به حاشیه براى حائض مکروه است."[1]البته باید توجه داشت ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    860857 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    524384 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    405878 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    396846 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    361791 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    320886 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    302349 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    301640 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    295460 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    290479 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

4359  نفر