جستجوی پیشرفته
بازدید
137
آخرین بروزرسانی: 1400/01/17
خلاصه پرسش
دلیل فقهی جواز عبادات نیابی و استیجاری چیست؟
پرسش
با سلام؛ برخی در مشروعیت نماز استیجاری اشکال می‌کنند. این نماز بر اساس چه مستند فقهی مشروعیت دارد؟ لطفا دلیل فقهی آن‌را ذکر کنید.
پاسخ اجمالی

بعد از مرگ انسان، شخصی دیگر می‌تواند نماز و عبادت‌هایی که او در زندگى انجام نداده را به جا آورد، که این عمل را «نیابت» و شخص به جا آورنده را «نایب» مى‌گویند. نایب نیز می‌تواند بابت نیابتش تقاضای اجرت نماید.[1]

در برخی از اعمال - مانند پاره‌ای از اعمال حج - نیابت از انسان زنده هم ممکن است.

شایان ذکر است، دلیل جواز نیابت در عبادات - غیر از شهرت فتوایی بین علمای اسلام[2] - روایاتی از معصومان(ع) است که به نمونه‌هایی از آن اشاره می‌شود:

  1. عمر بن یزید می‌گوید: به امام صادق‌(ع) عرض کردم: «آیا به جاى مرده می‌توان نماز خواند؟ آن‌حضرت فرمود: آرى! چه بسا آن مرده در تنگى و سختى باشد و خداوند آن فشار و تنگى را [به جهت آن نماز] بر او گشاده سازد...».[3]
  2. امام صادق(ع) فرمود: «نماز، روزه، حجّ، صدقه، اعمال خیر و دعا [که برای میت انجام می‌شود] در قبر به او می‌رسد و ثواب آن‌را براى کسى که انجامش داده و براى میت می‌نویسند».[4]

برداشت فقها از این روایات آن است که آنچه در این زمینه مهم است، اصل جواز نیابت در عباداتی است که بر عهده‌ی میت در زمان حیاتش بود، و هنگامی که جواز آنها ثابت شود، دیگر مانعی از گرفتن اجرت در برابر انجام آنها نیست؛ مثل گرفتن اجرت در مقابل انجام سایر کارها.[5]


[1]. ر. ک: امام خمینى، سید روح اللّٰه، توضیح المسائل(محشّٰى - امام خمینى)، ج ‌1، ص 830-831، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ هشتم، 1424‍ق.

[2]. بنى فضل، مرتضى، مدارک تحریر الوسیلة - الصلاة، ج ‌3 ، ص 79، بی‌جا، بی‌تا.

[3]. قمّى، صدوق، محمّد بن على بن بابویه، من لا یحضره الفقیه، ج ‌1، ص 183، ح 554، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ دوم، 1413ق.

[4]. همان، ص 185، ح 557.

[5]. طباطبائى قمّى، سید تقى، مبانی منهاج الصالحین، ج ‌8، ص 446، قم، منشورات قلم الشرق، چاپ اول، 1426ق.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    664167 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    475454 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    474313 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    432447 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    398530 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    397613 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    356671 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    350578 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    340676 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    312611 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...