جستجوی پیشرفته
بازدید
84
آخرین بروزرسانی: 1399/05/06
خلاصه پرسش
آیا ضرب المثل معروف "پسته بی مغز اگر لب وا کند رسوا شود" را می‌توان مستند به آموزه‌های دینی دانست؟!
پرسش
ضرب المثل معروف "پسته بی مغز اگر لب وا کند رسوا شود"، آیا منبع روایی دارد؟
پاسخ اجمالی

این یک موضوع عقلی و مورد پذیرش تمام جوامع بشری است که فرد نادان با سخن گفتن ناآگاهانه‌اش در برابر قضاوت دانایان و متخصصان، عملا خود را رسوا می‌کند، و این موضوع نیاز به آیه و روایت ندارد، با این وجود، آیاتی ناظر به این مسئله هستند که استدلال‌های جاهلانه، در نهایت به شکست انسان منتهی خواهد شد. به عنوان نمونه قرآن کریم می‌فرماید: «ما لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ وَ لا لِآبائِهِمْ کَبُرَتْ کَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ أَفْواهِهِمْ إِنْ یَقُولُونَ إِلاَّ کَذِبا»؛[1] نه آنان و نه پدرانشان واقعیت را نمی‌دانند، و این ادعای بزرگی که از دهانشان بیرون می‌آید. آنان جز دروغ سخنی را نمی‌گویند.

روایاتی نیز وجود دارد که صریحاً زبان را گلوگاه سنجش دانش انسان‌ها دانسته و طبیعتا اگر فردی بدون دانش، سخنی بگوید در این سنجش رد خواهد شد، مانند:

  1. «لِسَانُ الْجَاهِلِ مِفْتَاحُ حَتْفِه‏»؛[2] زبان فرد جاهل و نادان کلید رسوایی‌اش می‌باشد.
  2. «لِسَانُ الْعَاقِلِ وَرَاءَ قَلْبِهِ وَ قَلْبُ الْأَحْمَقِ وَرَاءَ لِسَانِه‏»؛[3] زبان عاقل در پس قلبش قرار دارد، و دل نادان پشت زبان او است.
  3. «اللِّسَانُ مِعْیَارٌ أَرْجَحَهُ الْعَقْلُ وَ أَطَاشَهُ الْجَهْل‏»؛[4] زبان ترازو و معیارى است که عقل آن‌را سنگین کرده، و جهل و نادانی آن‌را سبک می‌گرداند.‏
  4. «المرء یوزن بقوله‏»؛[5] آدمى با گفتارش سنجیده می‌شود.
  5. «اللسان ترجمان العقل»؛[6] زبان بیانگر آن چیزی است که در عقل نهفته است.
  6. «المرء مخبوء تحت لسانه‏»؛[7] شخصیت مرد در زیر زبانش پنهان است‏.

 


[1]. کهف، 5.

[2]. تمیمی آمدی، عبد الواحد بن محمد، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، محقق، مصحح، درایتی، مصطفی، ص 75، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اول، 1366ش.

[3]. سید رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة، محقق، صبحی صالح، ص 476، قم، هجرت، چاپ اول، 1414ق.                       

[4]. تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص 211.

[5]. همان، ص 209.

[6]. همان.

[7]. نهج البلاغة، ص 497.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    928553 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    621049 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    550616 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    453703 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    443636 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    390177 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    386411 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    380142 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    339386 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    328410 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...