جستجوی پیشرفته
بازدید
101
آخرین بروزرسانی: 1400/09/04
خلاصه پرسش
چه عواملی در دست‌یابی انسان‌ها به شرح صدر تأثیرگذار هستند؟
پرسش
چه عواملی باعث دست‌یابی به شرح صدر خواهند شد؟
پاسخ اجمالی

برخی از عواملی که موجب دست‌یابی به شرح صدر و گشادگی سینه برای دریافت معارف الهی، و استفاده هرچه بهتر از آنها در ارتباط با مردم می‌شود، عبارت‌اند از:

  1. یاد خدا: یکی از راه‌های دست‌یابی به شرح صدر، ذکر و یاد خدا است. قرآن کریم در این زمینه می‌‏فرماید: «أَلا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»؛[1] و دل‌هایشان با یاد خدا آرامش می‌یابد.

امام علی(ع) نیز ذکر را از عوامل مؤثر در شرح صدر اعلام کرده است: «الذکر یشرح الصدر»؛[2] ذکر و یاد خدا سینه را گشاده می‌کند.

  1. معرفت و شناخت: اگر برای شخصی معرفت حقیقی حاصل شد؛ یعنی معارف الهی درقلب وی جای گرفت و از وسوسه‌های شیطانی خالی شد؛ آن شخص نسبتبه خدای متعال، به باور حقیقی می‌رسد که سبب رابطۀ شدید بین او و خدای سبحان می‌شود که در اصطلاح به آن «حبّ الهی» می‌گویند. دلی که محبت الهی در آن باشد، از نور الهی پر شده و به همان اندازه وسعت یافته و معارف بیشتری در آن جا گرفته و دوری او  از تیرگی‌ها بیشتر و بیشتر شده و ارتباط او با مردم نیز رنگ خدایی می‌گیرد.

شرح صدری که از معرفت و حبّ الهی به دست آید سبب می‌شود تا دل انسان جایگاه دوست شود و به چنان نورانیتی دست یابد که او را آماده‌ی رفتن به مراحل بالاتر کند و به عشق حقیقی که دربردارنده‌ی بالاترین معرفت است، برساند.

  1. تدبر در قرآن: «أَ فَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى‏ قُلُوبٍ أَقْفالُها»؛[3] آیا آنها در قرآن تدبر نمی‌‌‌کنند، یا بر دل‌‌هایشان قفل نهاده شده است؟

«یَا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءتْکُم مَّوْعِظَة مِّن رَّبِّکُمْ وَ شِفَاء لِّمَا فِی الصُّدُورِ وَ هُدًی وَ رَحْمَة لِّلْمُؤْمِنِینَ»؛[4] ای مردم، اندرزی از سوی پروردگارتان برای شما آمده، و درمان آنچه در سینه‌‏ها است، و هدایت و رحمت برای مؤمنان. شفای آنچه در سینه است.

  1. دعا: یکی از عواملی که در ایجاد شرح صدر نقش مهم و اساسی ‌دارد، دعا کردن و درخواست از خداوند است. چنان‌که حضرت موسی(ع) از خداوند درخواست کرد:

«قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی»؛[5] گفت پروردگارا سینه‌ام را آماده (برای پذیرش مسئولیت رسالت و مشکلات آن) ساز».

  1. تسبیح: «وَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّکَ یَضیقُ صَدْرُکَ بِما یَقُولُونَ، فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وَ کُنْ مِنَ السَّاجِدینَ»؛[6] و به یقین ما می‌دانیم که سینه‌‏ات از آنچه آنها می‌گویند تنگ می‌شود. پس همراه با حمد و سپاس پروردگارت (او را) تسبیح و تقدیس کن و از سجده کنندگان باش.

از این آیات استفاده می‌شود که تسبیح و سجده به درگاه الهی باعث شرح صدر خواهد شد؛ چرا که خداوند به پیامبرش می‌فرماید برای آن‌که از استهزاء و سخنان انکارآمیز قوم خود افسرده خاطر هستى، به تسبیح و حمد خدای متعال بپرداز و با سجده در برابر او این اندوه از سینه‌ات زایل شده و شرح صدر خواهی یافت.

  1. یاد مرگ و قیامت: اباذر از پیامبر(ص) سؤال کرد: چگونه انسان شرح صدر پیدا می‌کند؟ حضرت فرمود: هنگامی که نور به قلب انسان داخل شد، گسترده و باز می‌گردد. او پرسید: نشانه‌ی آن چیست؟ فرمود: نشانه‌ی آن توجه به قیامت و جدا شدن از سرای غرور و آماده گشتن برای استقبال از مرگ پیش از رسیدن آن است.[7]

[1]. رعد، 28.

[2]. لیثی واسطی، علی، عیون الحکم و المواعظ، محقق، مصحح، حسنی بیرجندی، حسین، ص 32، قم، دار الحدیث، چاپ اول، 1376ش.

[3]. محمد، 24.

[4]. یونس، 57.

[5]. طه، 25.

[6]. حجر، 97، 98.

[7]. شیخ طوسی، محمد بن حسن‏، امالی، ص 532، قم، دار الثقافة، چاپ اول، 1414ق.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها