جستجوی پیشرفته
بازدید
14105
آخرین بروزرسانی: 1397/06/02
خلاصه پرسش
آیا جهنم واژه ای فارسی بوده و جهنمیان به این زبان سخن می گویند؟
پرسش
چرا زبان "بهشت" عربی است؟ همچنین حدیثی را مطالعه کردم که بیان می داشت "جهنم" به زبان فارسی است؟ آیا افرادی که در جهنم ساکن می باشند فارسی صحبت می کنند؟
پاسخ اجمالی

اگر مراد آن باشد که زبان اهل جهنم، فارسی است، باید گفت که روایت معتبر و قابل استنادی در این زمینه وجود ندارد و قرائن و شواهد موجود و سخن گفتن پیشوایان دینی با این زبان، خلاف این موضوع را نشان می دهد، اما اگر منظورتان این است که کلمه "جهنم" واژه ای فارسی است، ممکن است این موضوع صحیح باشد، چون برخی کتب لغت نیز بدان اشاره نموده اند، اما این امر، نقصی برای زبان فارسی نیست، چون واژه های دیگری چون "فردوس" به معنای بهشت و "استبرق" که پارچه ای بهشتی است و هر دوی این کلمات، در قرآن استفاده شده، نیز ریشه ای فارسی دارند.

 

پاسخ تفصیلی

این پرسش می تواند ناظر به یکی از دو مورد زیر باشد:

 

1. آیا اهل جهنم به زبان فارسی سخن می گویند؟

 

2. آیا "جهنم" واژه ای فارسی است؟ که به بررسی مختصری در ارتباط با هر دو مورد خواهیم پرداخت:

 

1. در ارتباط با مورد اول باید گفت: هرچند روایاتی وجود دارند که عربی را زبان اهل بهشت می دانند،[1] و ایرادی هم در این زمینه وجود ندارد، اما با مراجعه به کتب روایی معتبر، حدیثی را نیافتیم که زبان اهل جهنم را فارسی قلمداد نماید و اگر هم حدیثی در این ارتباط وجود داشته باشد، قابل استناد نخواهد بود، چون قرائن و شواهد بسیاری بر خلاف این ادعا وجود دارد، از جمله این که:

 

1-1. پیامبر (ص) در حضور سلمان فارسی فرمودند: اگر ایمان به ستاره ثریا هم آویزان باشد، رادمردانی از فارس (ایران)، بدان دست خواهند یافت.[2]

 

2-1. ابو هاشم جعفری نقل می کند: با امام هادی (ع) نشسته بودم و او با برخی غلامانش به فارسی و صقلبی (زبان یکی از اقوام موجود در قفقاز) سخن می گفت.[3]

 

3-1. شخصی از اهل خراسان نزد امام دهم آمده و با زبان عربی، با آن امام سخن می گفت، اما امام پاسخ او را با زبان فارسی می داد که این موضوع، باعث تعجب آن فرد ایرانی شد.[4]

 

4-1. به روایتی، سلیمان نبی (ع) که با زبان های مختلف، حتی زبان پرندگان آشنا بود، در جنگ ها با زبان فارسی سخن می گفت.[5]

 

5-1. گروهی از ایرانیان در محضر امام صادق (ع) بودند در حالی که ایشان مشغول موعظه بود. آنها با خود گفتند که ما به دلیل ناآشنایی با زبان عربی، متوجه سخن ایشان نمی شویم، امام با شنیدن این سخنان، نصیحت خود را با زبان فارسی نیز تکرار نمود که "رکه درم اندوزد، جزایش دوزخ باشد".[6]

 

سخن گفتن پیشوایان دینی با زبان فارسی و نیز احترام فوق العاده آنان به ایرانیان، تا حدی که مولا علی (ع) به دلیل چنین احترامی، مورد اعتراض برخی اطرافیان متعصب و نژادپرست خود قرار گرفت،[7] شاهدی بر این موضوع است که این زبان نمی تواند زبان اهل جهنم باشد و از همه مهم تر، که هیچ توصیه ای نشده که ایرانیان مسلمان، زبان خود را از فارسی به زبان دیگری تغییر دهند.

 

2. اما در ارتباط با این که آیا "جهنم" واژه ای فارسی است؟ باید گفت که برخی کتاب های لغت، "جهنم" را برگرفته از واژه "جهنام" که لغتی فارسی و به معنای چاه عمیق است، می دانند.[8]

 

بدیهی است که این موضوع، هیچ لطمه ای را متوجه زبان فارسی نخواهد ساخت؛ چون لغات بسیار دیگری نیز در زبان عربی وجود دارند که سرچشمه آنها از دیگر زبان ها و از جمله زبان فارسی است. به عنوان نمونه، واژه "فردوس" به معنای بهشت که در قرآن نیز از آن استفاده شده است،[9] برگرفته از "پردیس" است که کلمه ای فارسی است، نیز عباراتی دیگری در این کتاب مقدس، مانند"سندس" و "استبرق"[10]اصالتا عربی نبوده و از ریشه زبان های دیگری چون فارسی می باشند.[11]

 

 

[1] مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 11، ص 56، ح 57، مؤسسة الوفاء، بیروت، 1404 ه ق.

[2] همان، ج 22، ص 52، ح 2.

[3] همان، ج 49، ص 87، ح 2.

[4] کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج 1، ص 285، ح 7، دار الکتب الاسلامیة، تهران، 1365 ه ش.

[5] بحار الانوار، ج 14، ص 110، ح 2.

[6] همان، ج 47، ص 119، ح 162.

[7] ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغة، ج 19، ص 124، کتابخانه آیت الله مرعشی، قم، 1404 ه ق.

[8] ابن منظور، لسان العرب، ج 12، ص 112، دار صادر، بیروت، 1414 ه ق.

[9] مؤمنون، 11، "الَّذینَ یَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ هُمْ فیها خالِدُون‏"؛ کهف، 107، "إِنَّ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ کانَتْ لَهُمْ جَنَّاتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلا".

[10] کهف، 31" یَلْبَسُونَ ثِیاباً خُضْراً مِنْ سُنْدُسٍ وَ إِسْتَبْرَق‏".

[11] لسان العرب، ج 10، ص 5.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها