جستجوی پیشرفته
بازدید
4479
آخرین بروزرسانی: 1396/04/04
خلاصه پرسش
چند دقیقه به اذان مغرب مانده بود که از فردی شنیدم که اذان شده و با اعتماد به سخن او افطار کردم. آیا روزه‌ام باطل است؟
پرسش
با سلام؛ چند دقیقه مانده به اذان مغرب بود که پدرم رادیو را روشن کرد و به اشتباه فکر کرد که اذان شده است، و به من گفت که اذان شده و من آب نوشیدم، آیا روزه من باطل است؟ چرا؟
پاسخ اجمالی
مراجع تقلید در حکم این مسئله می‌گویند:
اگر روزه‌‌دار[1] به گفتۀ کسى که می‌گوید مغرب شده افطار کند، و بعد بفهمد مغرب نبوده و نباید افطار می‌کرده، بیشتر فقها معتقدند که روزه‌‌اش باطل است. پس اگر خبر دهنده فردی مورد اعتماد بوده، فقط قضاى روزه کافی است، ولی اگر سخن وی قابل اطمینان نبوده، علاوه بر قضا، دادن کفاره[2] نیز واجب است.[3]
فقها درباره علت این حکم، چنین نگاشته‌‌اند:
با توجه به این‌که روزه‌‌دار تا قبل از یقین به دخول مغرب، جایز نیست افطار کند، اگر خبر دهنده قابل اعتماد نباشد، بدون حجت شرعی افطار کرده است، پس علاوه بر قضای آن روز، کفاره (افطار عمدی) نیز بر وی واجب خواهد بود، مگر این‌که جاهل به حکم بوده و خیال کند خبر هر کسی در این زمینه حجت است، که در این صورت فقط قضای روزه واجب است.[4]
ولی اگر خبر دهنده قابل اعتماد باشد، برخی از علما گفته‌‌اند نه کفاره واجب است و نه قضای روزه؛[5] چرا که روزه‌‌دار حجت شرعی برایش پیدا شده و به وظیفه‌‌اش عمل کرده است. اما این سخن پذیرفته نیست؛ زیرا حکم نمودن بر طبق حجت شرعی، حکمی ظاهری است و مربوط به جایی است که واقع آشکار نباشد، لکن وقتی کشف خلاف صورت گرفت و واقع روشن گردید، آن حکم ظاهری اعتباری نخواهد داشت. پس با توجه به این‌که، چنین فردی در طول روز (قبل از مغرب) افطار کرده است، روزه‌‌اش باطل است، هر چند به این جهت که عملش از روی عمد نبوده، کفاره ندارد.[6]
گفتنی است؛ حکم مذکور، با توجه به نظر مشهور علمای شیعه مبنی بر وجوب نگه‌داشتن روزه تا وقت مغرب است. پس اگر فقیهی،[7] - از روی ادله شرعی – نگه‌داشتن روزه را صرفاً تا وقت غروب آفتاب واجب بداند و روزه‌‌داری که مقلد وی است، پس از غروب آفتاب - و قبل از مغرب - روزه‌‌اش را افطار کند، روزه‌‌اش صحیح خواهد بود.[8]
بنابراین، در فرض سؤال، فردی که با فاصله کمی، قبل از مغرب افطار نموده – در حالی‌که مرجع تقلیدش نگه‌داشتن روزه تا وقت مغرب را واجب می‌داند – می‌تواند در این مسئله، به مرجعی که روزه را صرفاً تا غروب آفتاب واجب شمرده، رجوع کند، که در این صورت، روزه‌‌اش صحیح بوده و قضا و کفاره‌‌ای بر عهده‌‌اش نیست.[9]

[1]. آیات عظام گلپایگانى، بهجت، صافى، نورى، زنجانی و سبحانی: (روزه‌‌داری که می‌تواند وقت را تشخیص دهد).
[2]. جهت آگاهی در این زمینه، ر. ک:  1965 (کفارۀ روزه).
[3]. امام خمینى، سید روح اللّٰه، توضیح المسائل (محشّٰى - امام خمینى)، ج ‌1، ص 934، م 1673، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ هشتم، 1424ق؛ سبحانى، جعفر، رساله توضیح المسائل، ص 324، م 1333، قم، مؤسسه امام صادق(ع)، چاپ سوم، 1429ق؛ وحید خراسانى، حسین، توضیح المسائل، ص 322، م 1681، قم، مدرسه امام باقر (ع)، چاپ نهم، 1428ق؛ ر. ک: رساله آموزشی مقام معظم رهبری، قسمت کفاره روزه.
[4]. ر. ک: خویى، سید ابو القاسم، موسوعة الإمام الخوئی، ج‌21، ص 422 - 423، قم، مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی ره، چاپ اول، 1418ق؛ بنى فضل، مرتضى، مدارک تحریر الوسیلة (الصوم)، ص 223، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، چاپ اول، 1422ق؛ حکیم، سید محسن، مستمسک العروة الوثقى، ج ‌8، ص 390، قم، مؤسسة دار التفسیر، چاپ اول، 1416ق.
[5]. عاملى، محمد بن على، مدارک الأحکام فی شرح عبادات شرائع الإسلام، ج‌6 ، ص 94، مؤسسه آل البیت (ع)، بیروت، اول، 1411ق.
[6]. ر. ک: موسوعة الإمام الخوئی، ج‌21، ص 423؛ مستمسک العروة الوثقى، ج ‌8، ص 390.
[7]. مانند آیات عظام بهجت و مکارم شیرازی.
[8]. ر. ک: پاسخ 2157.
[9]. البته، چنانچه مرجع تقلید مکلف در این مسئله فتوا داده باشد، در صورتی می‌تواند رجوع کند که مرجع کنونی و مرجعی که می‌خواهد به وی رجوع کند را مساوی بداند.
 
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    932375 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    628137 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    568229 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    456044 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    450360 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    401598 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    388616 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    384267 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    341604 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • نزدیکی با همسر از طریق مقعد در صورت رضایت او چه حکمی دارد؟
    333085 Laws and Jurisprudence
    مراجع محترم تقلیدی که فرموده اند : دخول در پشت (مقعد) «کراهت شدیده» دارد[1]، کراهت شدیده به این معنا است که چنین چیزی مورد پسند خداوند نیست و اگر آن را انجام ندهد بهتر است ولی گناهی برای انجام دهنده آن نوشته نمی شود. باید توجه داشت در مورد ...