جستجوی پیشرفته
بازدید
128
آخرین بروزرسانی: 1398/12/29
خلاصه پرسش
در چه جاهایی نمازگزار نباید اذان یا اقامه بگوید؟
پرسش
در چه مواردی گفتن اذان یا اقامه برای نمازگزار ساقط می‌‌شود؟ آیا در این موارد، با گفتن اذان و اقامه، فرد معصیت کرده است، اگر سهوا بگوید یا تجرّی کند، آیا گناهی برای او نوشته می‌شود؟
پاسخ اجمالی

مراجع معظم تقلید در این زمینه می‌گویند: برای مرد و زن، مستحب مؤکّد است پیش از نمازهای یومیّه(نمازهای واجبی که در هر روز خوانده می‌شود) اذان و اقامه بگویند.[1]

با این‌حال، در برخی موارد، گفتن اذان و اقامه -و در برخی موارد فقط اذان- برای نماز ساقط است.

الف) مواردی که اذان و اقامه ساقط است:

  1. کسی که در نماز جماعت شرکت می‌کند: وقتی براى نماز جماعتى اذان و اقامه گفته می‌شود، براى همه کافى است، پس کسى که با آن جماعت نماز مى‌خواند، نباید[2] براى نماز خود اذان و اقامه بگوید، اگرچه اذان و اقامه را نشنیده و یا موقع گفتن آن در جماعت حاضر نباشد.[3]
  2. کسی که پس از نماز جماعت رسیده، و می‌خواهد نماز بخواند: وقتی نماز جماعت برپا می‌شود و فرد پس از اتمام نماز می‌رسد، تا وقتى جمعیت متفرق نشده و عده‌ای مشغول تعقیبات هستند، اگر انسان بخواهد فرادا یا با جماعت دیگرى نماز بخواند، نباید[4] اذان و اقامه بگوید. البته این در صورتى است که براى نماز جماعت اول اذان و اقامه گفته شده و هر دو نماز در یک مکان باشد.[5]
  3. کسى که اذان و اقامۀ دیگرى را می‌شنود، در صورتى که بین آن اذان و اقامه و نمازى که مى‌خواهد بخواند زیاد فاصله نشود، مى‌تواند براى نماز خود اذان و اقامه نگوید.[6]

ب) مواردی که فقط اذان ساقط است:

اگر نمازگزار نماز ظهر و عصر یا مغرب و عشا را بدون فاصله یا با فاصلۀ کمی از هم بخواند،[7] اذان نماز دوم ساقط مى‌شود؛ بنابراین در مواردی که سفارش شده نماز ظهر و عصر یا مغرب و عشا پشت سر هم خوانده شود، اذان نماز برای نماز دوم ساقط می‌شود و آن موارد عبارت‌اند از:

  1. نماز عصر روز جمعه،
  2. نماز عصر روز عرفه که روز نهم ذى حجه است.
  3. نماز عشای شب عید قربان، براى کسى که در مشعر الحرام است.
  4. نماز عصر و عشای زن مستحاضه،
  5. نماز عصر و عشاى کسى که نمى‌تواند از بیرون آمدن ادرار و مدفوع خوددارى کند.[8]

شایان ذکر است، ساقط شدن اذان یا اقامه در بیشتر موارد مذکور به این معنا است که گفتن اذان و اقامه مشروع نبوده و باید ترک شود؛ بنابراین فرد با گفتن عمدی آن مرتکب گناه می‌شود. اما در برخی موارد، مراد از ساقط شدن، آن است که گفتن اذان یا اقامه استحباب ندارد. پس با توجه به اختلاف نظر مراجع تقلید، از بیان آن صرف نظر نموده و در این زمینه می‌توانید به کتابهای فقهی، از جمله آنچه در پاورقی ذکر شده است مراجعه نمایید.

 

 


[1]. امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی)، گردآورنده، بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسین، ج 1، ص 518، م 916، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ هشتم، 1424ق؛ ر. ک: نمایه 449 (اذان و اقامه در نماز)؛ برخی فقها در مورد گفتن اقامه می‌گویند: بنابر احتیاط نباید ترک شود.

[2]. آیت الله بهجت: (مى‌تواند براى نماز خود اذان و اقامه نگوید)؛ آیت الله مکارم شیرازی: (بنابر احتیاط).

[3]. توضیح المسائل (محشى)، ج ‌1، ص 522‌، م 923.

[4]. آیت الله اراکى: (بنا بر احتیاط واجب)؛ آیت الله بهجت: (بنا بر أظهر لازم نیست..)؛ آیات عظام گلپایگانى، خوئى، تبریزى، صافى و سیستانى: (مى‌تواند براى نماز خود اذان و اقامه نگوید)، به این معنا که گفتن اذان و اقامه مستحب نیست.

[5]. آیات عظام اراکی، گلپایگانی، خویی، تبریزی، صافی، سیستانی و شبیری: ( این حکم، صرفا مربوط به مسجد است)؛ ر. ک: توضیح المسائل (محشى)، ج ‌1، ص 522‌ - 523، م 924 و 925.

[6]. همان، ص 525‌، م 928.

[7]. اکثر فقها می‌گویند: انجام تعقیبات و نماز نافله موجب فاصله بین نماز ظهر و عصر یا مغرب و عشا نمی‌شود.

[8]. ر. ک: توضیح المسائل (محشى)، ج ‌1، ص 520‌، م 922؛ البته در دو مورد اخیر اگر فرد بداند که با گفتن اقامه، فرصت گذشته و ممکن است نجاست از وی خارج شود، اقامه و سایر مستحبات نماز را نیز باید ترک نماید.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    916384 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    590283 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    524061 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    445487 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    424181 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    380119 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    377084 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    363241 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    334355 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    322557 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...