جستجوی پیشرفته
بازدید
218
آخرین بروزرسانی: 1399/01/18
خلاصه پرسش
تفاوت واژه‌های «ملّت»، «دین» و «سنت» در آیات و روایات چیست؟
پرسش
تفاوت واژه‌های «ملّة»، «دین» و «سنت» که در اعمال ماه مبارک رمضان آمده است: «یا حَسَنَ التَّجَاوُزِ تَوَفَّنِی‏ عَلَى‏ مِلَّةِ إِبْرَاهِیمَ‏ وَ فِطْرَتِهِ‏ وَ عَلَى دِینِ مُحَمَّدٍ وَ سُنَّتِه‏»، در چیست؟
پاسخ اجمالی

واژه‌های یاد شده اگرچه تا حدودی مترادف بوده و گاه به جای یکدیگر نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما لغت‌دانان تفاوت‌هایی را نیز میان آنها ذکر نموده‌اند.

واژه «ملّت» به معنای آن چیزی است که خداوند به وسیله پیامبرانش برای بندگان خود ارسال کرده، تا به سمت خدا حرکت کنند؛[1] لذا به افرادی که در یک دین جمع می‌شوند، ملت گفته می‌شود.[2]

واژه «دِین»(با کسره حرف«راء») به معنای «طاعت»،[3] «عادت»،[4] «حساب»[5] است. و نیز هر آنچه مردم اعتقاد دارند که با انجام آن به خدا نزدیک می‌شوند.

واژه «سنت» از ریشه «سنن» و به معنای طریقه، روش است.[6]

با توجه به این مقدمات، واژه معنای واژه ملت و دین شبیه است؛[7] اما فرق کمی با هم دارند. فرق آن دو، این است که ملّت اسم برای خود شریعت بوده و به بنیان‌گزاران شریعت اضافه می‌شود، مانند «ملّة إبراهیم»، اما واژه دین عمومیت بیشتری داشته و علاوه بر بنیانگزاران به معتقدان شریعت نیز اضافه می‌شود؛[8] هم‌چنین عبارت «دین خدا» استعمال می‌شود، اما «ملّت خدا» به کار برده نمی‌شود. به عبارت دیگر، دین به خدا و پیامبر و دیگر اشخاص نسبت داده می‌شود، امّا ملّت فقط به رهبر و آورنده دین اضافه می‌شود؛ لذا بین واژه ملت و دین رابطه عموم و خصوص مطلق برقرار است، به این معنا که «کلُ ملةٍ دینٌ و لیس‏ کلُ‏ دینٍ‏ ملة» هر ملتی، دین به شمار می‌آید، اما هر دینی، ملت به شمار نمی‌آید.[9]

با توجه به آنچه گفته شد، معنای بخشی از دعاهای ماه مبارک رمضان: «...یا حَسَنَ التَّجَاوُزِ تَوَفَّنِی‏ عَلَى‏ مِلَّةِ إِبْرَاهِیمَ‏ وَ فِطْرَتِهِ‏ وَ عَلَى دِینِ مُحَمَّدٍ وَ سُنَّتِه‏....»؛[10] آن است که: ای خدایی که به خوبی گناهان را می‌بخشی! من را در حالی بمیران که بر ملت حضرت ابراهیم(ع) و فطرت او و بر دین حضرت محمد(ص) و سنت او هستم.[11]

 


[1]. ‏طریحی، فخر الدین، مجمع البحرین، تحقیق، حسینی‏، سید احمد، ج 5، ص 474، تهران، کتابفروشی مرتضوی، چاپ سوم، 1375ش.

[2]. ابن درید، محمد بن حسن،‏ جمهرة اللغة، ج 1، ص 168، بیروت، دار العلم للملایین‏، چاپ اول، 1988م‏.

[3]. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج 13، ص 170، بیروت، دار صادر، چاپ سوم، 1414ق.

[4]. فراهیدی، خلیل بن احمد، کتاب العین، محقق، مصحح، مخزومی، مهدی، سامرائی، ابراهیم، ج 8، ص 73، قم، هجرت، چاپ دوم، 1410ق.

[5]. لسان العرب، ج ‏13، ص 169.

[6]. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن‏، ص 429، بیروت، دار القلم‏، چاپ اول، 1412ق.

[7]. همان، ص 323.

[8]. عسکرى، حسن بن عبدالله‏، الفروق فی اللغة، ص 214، بیروت، دار الافاق الجدیدة، چاپ اول، 1400ق‏.

[9]. همان.

[10]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 4، ص 73، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.

[11]. «دلیل پیروی پیامبر از دین ابراهیم»، 5989؛ «شأن نزول و معنای آیه 130 سوره بقره»، 70026؛ «حضرت ابراهیم(ع)؛ پدر مسلمانان»، 45736؛ سنت تغییر ناپذیر الهی، 68891.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    922709 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    611207 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    545120 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    450441 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    434372 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    385847 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    383465 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    372241 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    337469 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    325180 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...