جستجوی پیشرفته
بازدید
313
آخرین بروزرسانی: 1398/10/23
خلاصه پرسش
آیا آیه‌ی اول سوره‌ی معارج با واقعه غدیر مرتبط است؟ و آیا آیه‌ی دوم آن، منکران ولایت حضرت علی(ع) را کافر اعلام می‌کند؟!
پرسش
آیا شأن نزول آیهی اول سوره‌ی معارج مربوط به واقعه غدیر است؟ و آیا آیهی بعد منکران ولایت حضرت علی(ع) را کافر می‌داند؟
پاسخ اجمالی

سوره‌ی معارج با این آیه شروع می‌شود: «سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ»؛[1] تقاضاکننده‌‏اى تقاضاى عذابى کرد که واقع شد.

در شأن نزول این آیه، برخی از مفسران از امام صادق(ع) نقل کرده‌اند: «هنگامى که رسول خدا(ص) در روز غدیر خم، على(ع) را به جانشینی منصوب کرد و فرمود: «هر کس من مولاى او هستم، پس على مولاى او است»، این خبر در شهرها پخش شد. حارث بن نعمان فهری با شنیدن این خبر نزد پیامبر(ص) آمد و گفت: از جانب خدا به ما فرمان دادى که گواهى بر نبودن خدایى جز اللَّه و به این‌که تو فرستاده او هستى بدهیم، و نیز فرمان به جهاد، حج، روزه و زکات دادى و ما آنها را پذیرفتیم. از همه‌ی اینها راضى نشدى تا این جوان را منصوب کردى و گفتى: هر کس من مولاى او هستم پس على مولاى او است؟! آیا این گفته تو است، یا فرمانى از جانب خدا است؟! پیامبر(ص) فرمود: به خدایى که جز او خدایى نیست، سوگند که این فرمان از جانب خدا است. حارث بن نعمان با شنیدن این سخن رسول خدا(ص) برخاست و گفت: خدایا، اگر این کار حق و از جانب تو است، از آسمان بارانى از سنگ بر ما بباران. این‌جا بود که خدا سنگى را روانه سر او کرد و او را کشت».[2]

گفتنی است که این شأن نزول با الفاظ مختلف در دیگر تفاسیر، حتی تفاسیر اهل‌سنت هم نقل شده است.[3]

اما آنچه در رابطه با کفر منکران ولایت امام علی(ع) می‌توان گفت این است که صرف نظر از این گزارش، پیامبر اسلام(ص) در غدیر خم رسماً ولایت حضرتشان را به همگان اعلام کرد و نپذیرفتن این سخن پیامبر(ص)، به تنهایی موجب کفر به معنای کلامی و فقهی آن و خروج مطلق از دین نمی‌شود؛ چرا که هر فردی با گفتن شهادتین وارد اسلام شده و احکام اسلامی بر او بار می‌شود و تنها زمانی فرد را از لحاظ فقهی کافر و غیر مسلمان می‌دانیم که از گواهی به خدا و پیامبرش برگردد، اما از آن‌جا که «کفر» به معنای پوشاندن و نادیده گرفتن حق بوده، از جمله واژهایی است که «مقوله‌ی به تشکیک» بوده و شدت و ضعف پذیر است؛ لذا با توجه به این معنا، کفر حتی، شامل برخی از مسلمانان نیز می‌شود؛ یعنی فرد مسلمان با اعتقاد و ایمان به خدا، معاد، و... در عین حال ممکن است نسبت به برخی از نعمت‌های الهی ناسپاسی کند و یا برخی از واجبات را ترک کند و مصداق یکی از مراتب کفر شود؛ نپذیرفتن و انکار ولایت علی(ع) قطعاً نادیده گرفتن و اطاعت نکردن یکی از فرمان الهی است که از سوی پیامبر(ص) اعلام شده و می‌تواند کفر به یکی از فرمان‌های مهم الهی، یعنی مسئله ولایت باشد که چنین چیزی اگر چه منجر به خروج از اسلام نیست، اما درجاتی از کفر به آن صدق می‌کند.[4]

 


[1]. معارج، 1.

[2]. فرات کوفى، ابوالقاسم فرات بن ابراهیم،تفسیر فرات الکوفی، تحقیق، محمودی، محمد کاظم، ص 503 - 504، تهران، وزارت ارشاد اسلامى، چاپ اول، 1410ق.

[3]. مانند: ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیرالقرآن، تحقیق، یاحقی، محمد جعفر، ناصح، محمد مهدی، ج 19، ص 402، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، 1408ق؛ قرطبی، محمد بن احمد، الجامع لاحکام القرآن، ج 19، ص 278، قاهره، دار الکتب المصریة، چاپ دوم، 1384ق.

[4]. ر. ک: 2791؛ 2800؛ 82686؛ 27147.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    917550 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    593829 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    526852 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    446096 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    425983 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    380847 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    378801 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    364921 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    334979 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    322952 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...