جستجوی پیشرفته
بازدید
10734
آخرین بروزرسانی: 1389/10/06
خلاصه پرسش
خواندن کتاب های اشخاصی مانند دکتر علی شریعتی چگونه است؟
پرسش
خواندن کتاب های اشخاصی مانند دکتر علی شریعتی چگونه است؟
پاسخ اجمالی

در مورد دکتر شریعتی و کتاب های ایشان دیدگاه های متعددی مطرح شده است و در این رابطه موافقین و مخالفین ایشان آرای ضد و نقیضی بیان نموده اند امّا مقام معظم رهبری با نگاه منصفانه در مورد ایشان می گوید:

به نظر من شریعتی یک چهره همچنان مظلوم است و این به دلیل طرفداران و مخالفان او است؛ یعنی از شگفتی های زمان و شاید از شگفتی های شریعتی این است که هم طرفداران و هم مخالفانش نوعی همدستی با هم کرده اند تا این انسان دردمند و پر شور را ناشناخته نگهدارند و این ظلمی در حق او است.

شریعتی بر خلاف آنچه که درباره او گفته می شود و هنوز هم عده ای خیال می کنند، نه فقط ضد روحانیون نبود، بلکه عمیقاً مؤمن و معتقد به رسالت روحانیت بود. او می گفت که روحانیت یک ضرورت است، یک نهاد اصیل و عمیق و غیرقابل خدشه است، و اگر کسی با او مخالفت کند یقیناً از یک آبشخور استعماری تغذیه می شود. اینها اعتقادات او بود و در این هیچ شک نکنید این از چیزهائی بود که جزء معارف قطعی شریعتی بود، اما در مورد روحانیت او تصورش این بود که روحانیون به رسالتی که روحانیت بر دوش دارد به طور کامل عمل نمی کنند.

پاسخ تفصیلی

در مورد دکتر شریعتی و کتاب های ایشان دیدگاه های متعدد و گوناگونی مطرح شده است و در این رابطه موافقین و مخالفین ایشان آرای ضد و نقیض و گاهی تند و در حد افراط بیان نموده اند، اما در این میان برخی نیز راه میانه ای را رفتند و با نگاه منصفانه به این مسئله نگریستند که از جمله آنان مقام معظم رهبری است و ما در این جا به بیان سخنان ایشان بسنده می کنیم:

به نظر من شریعتی بر خلاف آنچه که همگان تصور می کنند، یک چهره همچنان مظلوم است و این به دلیل طرفداران و مخالفان اوست؛ یعنی از شگفتی های زمان و شاید از شگفتی های شریعتی این است که هم طرفداران و هم مخالفانش نوعی همدستی با هم کرده اند تا این انسان دردمند و پر شور را ناشناخته نگهدارند و این ظلمی در حق اوست.

مخالفان او به اشتباهات دکتر شریعتی تمسک می کنند و این موجب می شود که نقاط مثبتی که در او بود را نبینند، بی گمان شریعتی اشتباهاتی داشت و من هرگز ادعا نمی کنم که این اشتباهات کوچک بود، اما ادعا می کنم که در کنار آنچه که ما می توانیم اشتباهات شریعتی نام بگذاریم، چهره شریعتی از برجستگی ها و زیبائی ها هم برخوردار بود. پس ظلم است اگر به خاطر اشتباهات او برجستگی های او را نبینیم. من فراموش نمی کنم که در اوج مبارزات که می توان گفت مراحل پایانی قیل و قال های مربوط به شریعتی محسوب می شد. امام در ضمن صحبتی بدون این که نامی از کسی ببرند، به وضع شریعتی و مخالفت هایی که در اطراف او هست، اشاره ای کردند، نوار این سخن همان وقت از نجف آمد و در فرو نشاندن آتش اختلافات مؤثر بود. در آنجا امام بدون این که اسم شریعتی را بیاورند اینجور بیان کرده بودند (چیزی نزدیک به این مضمون): نباید به خاطر چهار تا اشتباه در کتاب هایش او را بکوبیم . این صحیح نیست این دقیقاً نه تنها در مقابل شخصیت دکتر شریعتی، بلکه در مقابل هر شخصیتی، موضع درست را نشان می داد و ممکن بود او اشتباهاتی بعضاً در مسائل اصولی و بنیانی تفکراسلامی داشته باشد.

اما ظلم طرفداران شریعتی به او کمتر از ظلم مخالفانش نبود، بلکه حتی کوبنده تر و شدیدتر هم بود. طرفداران او به جای این که نقاط مثبت شریعتی را مطرح کنند و آنها را تبیین کنند، در مقابل مخالفان صف آرائی هائی کردند و در اظهاراتی که نسبت به شریعتی کردند سعی کردند او را یک موجود مطلق جلوه دهند. سعی کردند حتی کوچکترین اشتباهات را از او نپذیرند.

شریعتی یک چهره پرسوز پیگیر برای حاکمیت اسلام بود، از جمله منادیانی بود که از طرح اسلام به صورت یک ذهنیت، و غفلت از طرح اسلام به صورت یک ایدئولوژی و قاعده نظام اجتماعی رنج می برد و کوشش می کرد تا اسلام را به عنوان یک تفکر زندگی ساز و یک نظام اجتماعی و یک ایدئولوژی راهگشای زندگی مطرح کند.

نباید در این شک کرد که شریعتی یک آغازگر بود. او آغاز گر طرح اسلام با زبان فرهنگ نسل جدید بود. قبل از او بسیاری بودند که اندیشه مترقی اسلام را آنچنان که او فهمیده بود فهمیده بودند و در قالب واژه ها و تغییراتی که برای نسل امروز ما و یا بهتر بگویم نسل آن روز شریعتی، نسلی که مخاطبین شریعتی را تشکیل می داد، گیرایی داشته باشد مطرح کنند. موفق نشده بودند به زبان آنها این حقایق را بیان کنند. جوری که برای آنها قابل فهم باشد این مسائل را بگویند.

شریعتی آغازگر طرح جدیدترین مسائل کشف شده اسلام مترقی بود به صورتی که برای آن نسل پاسخ دهنده به سوال ها و روشن کننده نقاط ابهام و تاریک بود.

شریعتی بر خلاف آنچه گفته می شود درباره او و هنوز هم عده ای خیال می کنند نه فقط ضد روحانیون نبود، بلکه عمیقاً مومن و معتقد به رسالت روحانیت بود. او می گفت که روحانیت یک ضرورت است، یک نهاد اصیل و عمیق و غیرقابل خدشه است، و اگر کسی با او مخالفت بکند یقیناً از یک آبشخور استعماری تغذیه می شود. اینها اعتقادات او بود در این هیچ شک نکنید این از چیزهائی بود که جزء معارف قطعی شریعتی بود، اما درمورد روحانیت او تصورش این بود که روحانیون به رسالتی که روحانیت بر دوش دارد به طور کامل عمل نمی کنند.[1]

در نتیجه در پاسخ به پرسش شما باید گفت: با توجه به این که هر کارشناس و صاحب نظری دیدگاهایش در مورد تخصصی که دارد ارزشمند است و با توجه به این که تخصص مرحوم دکتر شریعتی در جامعه شناسی است؛ از این رو دیدگاه هایی که ایشان پیرامون اسلام ارائه می کنند کارشناسی و تخصصی نیست و احیاناً اشتباهاتی نیز دارد، همان طور که مطالب مفید و سودمند زیادی نیز دارد، بر این اساس تذکر نکاتی در این باره ضروری به نظر می رسد.

1. شایسته است پیش از مطالعه کتاب های ایشان، کتاب های تفسیر قرآن،  نظیر تفسیر نمونه، کتاب های استاد شهید مطهری و ... را مطالعه کنید.

2. مباحثی که در کتاب های ایشان مربوط به اسلام شناسی، تاریخ اسلام و تحلیل مباحث اسلامی وجود دارد؛ مثل نوشته های دانشمندان دیگر غیر از معصومان (ع) به عنوان امر مسلّم و قطعی محسوب نکنید و در صورت مخالفت با دیدگاه های دانشمندان اسلامی آن را از اندیشمندان و مؤسسات دینی مورد پرسش قرار دهید.

3. این مطالبی که بیان شد یک اصل کلی می باشد که در مورد بقیه شخصیت ها نیز می توان به همین روش عمل نمود.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • آفرینش حیوان از چیست؟
    13373 آفرینش انسان و جهان
    به آیات یا روایاتی که صراحت در نوع خمیرمایه آفرینش حیوانات داشته باشد دست نیافتیم، ولی آیاتی در قرآن وجود دارد که به نحوی آب را در آفرینش موجودات (دست کم موجودات زمینی) مؤثر می‌داند. الف. «وَ جَعَلْنَا مِنَ الْمَاء کُلَّ شَیْءٍ حَیٍّ»؛[1] و ...
  • در کجای قرآن به تعلیم و تربیت فرزندان اشاره دارد؟
    31791 تفسیر
    همه آیات قرآن به طور مستقیم و غیر مستقیم در مقام تربیت انسان است. یکی از بخش های مهم تربیت، تربیت فرزند است که قرآن در سوره های متعدد و در ضمن بیان سرگذشت انبیا و فرزندان آنان (نوح، ابراهیم، یعقوب ، یوسف و...) به مسائل تربیت فرزند (اهمیت، ...
  • تذییل در جمله به چه معنا است؟
    5774 بیشتر بدانید
    تذییل در لغت به معنای «دامنِ‌ دار کردن» و «مطلبی را در پایین صفحه کتاب نوشتن» است.[1] در اصطلاح فَنّ بلاغت؛ تذییل در جمله؛ یعنی آوردن جمله‌ای مستقل به دنبال جمله اول که با آن، هم‌معنا است تا تأکیدی برای منطوق و مفهوم جمله ...
  • رقبه به چه معنا است؟
    11619 General Terms
    «رقبه» در لغت به معنای «گردن» است و در عرف برای «بردگان» اسم شده است.[1] این واژه در چهار آیه از قرآن مجموعاً شش بار آمده است که در همه آنها سخن از آزادی بردگان است. به عنوان نمونه این کلمه را در آیه ...
  • آیا صحیح است که خداوند کفر را می‌بخشد اما شرک را نمی‌بخشد؟
    5797 تفسیر
    1. در این زمینه باید گفت که «کفر» اقسام مختلفی دارد، و «شرک» نیز یکی از اقسام آن محسوب می‌شود. همچنین اینگونه نیستکه «کفر» به طور مطلق بخشودنی باشد و آیاتی مانند آیات 137 و 168 سوره نساء وجود دارد که صراحتاً اعلام می‌کند ...
  • آیا در بین نماز جماعت، اقتدا به امام، حتما باید در حال قیام یا رکوع باشد؟
    10256 گوناگون
    اقتدا به امام در بین نماز جماعت، باید در حال قیام یا رکوع امام باشد. البته در تشهد آخر نماز به نیت رسیدن به ثواب جماعت می توان اقتدا نمود، و در حالت تجافی نشست، اما رکعتی برای مأموم به حساب نمی آید؛ یعنی بعد از ...
  • آیا استفاده از ضمیر جمع مذکر برای همسر حضرت ابراهیم(ع) دلیل بر این نیست که مراد از ضمیر جمع مذکر در آیه تطهیر، همسران پیامبر هستند؟
    10745 قرآن و امامت
    یکی از دلایل اینکه مراد از آیه تطهیر زنان پیامبر نیستند این نکته است که در این آیه از ضمیر مذکر استفاده شده است؛زیرا لحن گفتار خداوند در این آیه عوض مى‏شود و بعد از تعداد زیادى ضمیر جمع مؤنث که خطاب به زنان پیامبر (ص) ...
  • شیوه تبلیغ اسلام چگونه بوده است؟
    24080 زبان دین
    تبلیغ به معنای رساندن پیام است و از آنجا که رسالت همه انبیاى الهى بویژه پیامبر گرامی اسلام (ص) هدایت انسان ها از تاریکى ها به سوى نور بوده است تبلیغ در اسلام به عنوان وسیله اى که پیام خدا را به بندگانش مى رساند اهمیّت بسیار دارد. روش های ...
  • آیا کسانی که مسلمان یا شیعه نیستند به جهنم می‌روند؟
    39466 جهنمیان
    مردمى که به دین اسلام ایمان نیاورده‌اند، دو گروه‌اند:گروهى که اصطلاحاً به جاهل مقصر و کافر معروف‌اند؛ یعنى اسلام به آنها رسیده و به حقانیت آن پى برده‌اند، اما با لجاجت و سرکشى حاضر به پذیرش حق نیستند. این گروه مستحق عذاب و خلود در آتش‌اند.گروهى که اصطلاحاً ...
  • چرا در پایان خطبه‌ی فدکیه، حضرت زهرا(س) گفتار خود را خطاب به انصار ایراد می‌فرمایند؟
    6200 مبانی شیعه
    حضرت زهرا(س) پس از آن‌که سخنان مستدل و عتاب آمیزی خطاب جمع حاضر در مسجد و شخص ابوبکر ایراد فرمودند، روی سخن را به سمت انصار کرده[1] و برای بیدار کردن و توجه دادن آنها به عمق جریان، مطالب دیگری را متذکر شد. عطف ...

پربازدیدترین ها