بازدید
18125
آخرین بروزرسانی: 1389/11/07
خلاصه پرسش
در اعتقادات ما معصوم (ع) باید از هر گونه عیب ظاهری و باطنی به دور باشد، حال با توجه به این مطلب آیا روایاتی که در باره کوتاهی قد، علی (ع) وارد شده است صحیح است؟
پرسش
آیا احادیثی که می گویند قد امام علی (ع) کوتاه بود درست است و آیا کوتاهی قد عیب محسوب نمی شود، در صورتی که ما شنیده بودیم که معصوم از هر عیب ظاهری هم مبرا است.
پاسخ اجمالی

آنچه که به عنوان یک اصل کلی باید مورد توجه قرار گیرد، این است که معصوم (ع) باید از هر گونه عیبی چه در خلق و خوی، و چه در شمایل و صفات ظاهری، به دور باشد تا سبب تنفر و دوری مردم از او نشود، و صفاتی که در روایات در باره حضرت علی (ع) آمده، به دلیل قراینی که در خود روایات وجود دارد و توضیح آن خواهد آمد عیب نبوده؛ در ضمن، بلندی و کوتاهی قد، در صورتی که به حد متعارف باشد عیب نیست.

پاسخ تفصیلی

برای روشن شدن موضوع، مسئله مورد پرسش را در سه محور بررسی می کنیم:

1. آیا آنچه که در باره کوتاهی قد حضرت امیر (ع) گفته می شود، صحیح است یا خیر؟

2. در صورت صحت، آیا کوتاهی قد برای انسان عیب محسوب می شود؟

3. بعضی از خصوصیات ظاهری که در روایات برای معصومین ذکر شده است، و ممکن است عیب محسوب شود، توجیه آن چیست؟

اکنون این مسائل را به ترتیب یاد شده بررسی می کنیم:

یک. قبل از این که به جواب مسئله اول بپردازیم، لازم است دانسته شود، برخی از ویژگی هایی که برخی آن را عیب می پندارند، در واقع عیب نیست؛ مثلاً معروف است که امام علی (ع) "الانزع البطین" بوده، که بعضی آن را ترجمه به کچلی و بزرگی شکم کرده اند که ما چون معمولا بزرگی شکم را ناشی از پر خوری می دانیم، دنبال توجیهی برای مسئله هستیم.

اما واقعیت امر این است که "مراد از انزع کمی مو در جلو سر می باشد و مراد از بطین، مقدار کمی جلو آمدگی در قسمت شکم می باشد، نه چاقی به وجود آمده از پرخوری و امام علی (ع) از غذاهای خشن و به مقدار کم استفاده می کرد".[1]

سخنی از حضرتشان در نهج البلاغه بیان می دارد که "من از دنیای شما به دو لباس کهنه و دو قرص نان اکتفا کرده ام".[2]

با توجه به این مقدمه، باید گفت در روایات مربوط به ویژگی های بدنی حضرت علی (ع)، عباراتی چون "ربع القامة"[3] و "ربعة من الرجال"[4] وجود دارد که برخی این عبارت را به کوتاهی قد آن حضرت ترجمه کرده اند.

این ترجمه به دلیل آنچه در کتب لغت آمده، صحیح نیست، بلکه به معنای چهار شانه بودن ایشان است.

به این عبارت از کتاب لغوی "لسان العرب" توجه فرمایید:

"وَتَرٌ مَرْبوعٌ یقال: أَراد رُمْحاً مَرْبوعاً لا قصیراً و لا طویلا"[5]؛ یعنی شمشیری که نه بلند است و نه کوتاه.

در دیگر کتب لغوی نیز به همین معنا اشاره شده است.[6]

دو. بر فرض قبول کوتاهی قد حضرتشان، نکته ای که توجه بدان لازم است، آن است که کوتاه بودن قد، زمانی عیب به شمار می آید که خارج از حد متعارف بوده و یا این که همراه با نقص های ظاهری دیگری باشد که جذابیت معنوی انسان تحت الشعاع آن عیب قرار گیرد.

در غیر این حالت کوتاهی قد اساساً عیب محسوب نمی شود؛ چون خداوند افراد مختلف را با خصوصیات فردی گوناگون خلق کرده است و طبیعی است که انسان ها در ویژگی های ظاهری با یکدیگر متفاوت باشند و نمی توان فردی را جهت رنگ چهره، کوتاهی قد، نوع صدا و ... مورد نکوهش قرار داد.

سه. آنچه در ارتباط با شمایل ظاهری معصومان گفته شده، عبارت است از این که خصوصیات جسمی آنها نباید به گونه ای باشد که سبب نفرت و دوری مردم از آنان شود؛ به این جهت که آنان پیشوایان مردم هستند و لازمه دعوت عمومی آنان این است که جذابیتشان حفظ شود.

این مسئله همان گونه که در روایات بدان اشاره شده است، مخصوص امام معصوم (ع) نبوده، بلکه افرادی که به نوعی در ارتباط مستقیم دینی با مردم هستند، باید از عیوبی که باعث تنفر آنان می شود به دور باشند و به همین جهت در خصوصیات فردی امام جماعت در روایات آمده است که او باید از امراضی چون جذام و پیسی به دور باشد.[7]



[1] تبریزی، جواد، صراط النجاة، ج 10، ص 426، م 1197،بیتا.

[2] سید رضی، ابو الحسن محمد، نهج البلاغة، ص 417، نامه 45،انتشارات هجرت، قم، 1414هـ. ق.

[3] مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج 35، ص 2، موسسة الوفاء، بیروت، 1404هـ. ق.

[4] همان،ج 35، ص 4.

[5] ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج 8، ص 101،نشر ادب الحوزة، قم، 1405 هـ. ق.

[6] ابن اثیر، محمد الجزری، النهایة، ج 2، ص 190، موسسه اسماعیلیان، قم، 1364هـ. ش.

[7] بحارالانوار، ج 16، ص 408.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    897986 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    561038 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    471135 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    422685 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    400895 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    372739 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    356036 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    337973 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    322370 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    314095 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...