بازدید
39260
آخرین بروزرسانی: 1391/08/21
خلاصه پرسش
حقوق متقابل استاد (معلم) و شاگردان (دانش آموزان، دانشجویان) کدام است؟
پرسش
استاد (معلم) و شاگردان (دانش آموزان، دانشجویان) نسبت به همدیگر چه حقوقی دارند؟
پاسخ اجمالی

استاد و شاگرد وظایف و حقوق متعددی بر گردن یکدیگر دارندکه می توان آنها را به دو قسمت تقسیم کرد: 1- وظایف معلم نسبت به شاگرد که شامل وظایف اخلاقی تربیتی و وظایف علمی آموزشی است. 2- وظایف شاگرد نسبت به معلم و استاد.

 

پاسخ تفصیلی

وظایف و حقوق استاد بر شاگرد و بالعکس را می توان به دو قسمت تقسیم کرد:

 

اول:.وظایف معلم نسبت به شاگرد که در دو بخش طبقه بندی می شود:

 

الف: وظایف اخلاقی ،تربیتی که عبارتند از:

 

1. لطف و محبت نسبت به شاگرد.[1]

 

2.فروتنی و نرمش نسبت به شاگردان.[2]

 

3.تفقد از احوال دانشجویان و شاگردان.[3]

 

4.اطلاع از نام و مشخصات شاگرد.[4]

 

5.احترام به شخصیت شاگرد و اعتراف به اهمیت افکار او.[5]

 

6.رعایت مساوات در توجه و محبت به شاگردان.[6]

 

7.رعایت سابقه شاگردان.[7] و توجه به مزایای آنها (در علم و شایستگی).[8]

 

8.معرفی معلمان شایسته به شاگردان.[9]

 

9. نشستن آمیخته با نزاکت و ادب.

 

10.متانت و وقار در جلسه درس.[10]

 

11.ایجاد حس مسئولیت و انضباط در شاگردان.

 

12.رفق و مدارا با شاگرد و اهتمام به پرسش های او.[11]

 

13.محبت و التفات و گشاده رویی نسبت به شاگردان تازه وارد.[12]

 

14.اعتراف به عجز و ناتوانی در مسائلی که بدانها احاطه ندارد.[13][14]

 

15.تذکر لغزش ها و اشتباهات تدریسی ،قبل از پایان یافتن درس. [15]

 

16.درنگ نمودن در جلسه، پس از پایان گرفتن درس.[16]

 

17.تعیین مبصر و نماینده برای شاگردان.[17]

 

18.پایان دادن درس ها با نصایح اخلاقی و دعا.[18]

 

ب.  وظایف علمی و آموزشی که عبارتند از:

 

1. گام به گام پیش بردن شاگردان به لحاظ علمی و عملی.[19]

 

2.ایجاد شوق و دلبستگی به علم ودانش در شاگردان. [20]

 

3. کوشش در تفهیم مطالب با رعایت استعداد شاگرد.[21]

 

4.ذکر ضوابط و قواعد کلی علوم ضمن تدریس آنها.[22]

 

5.تشویق شاگردان به اشتغالات علمی و تحریص بر تکرار دروس.[23]

 

6.طرح مسائل دقیق و پرسش از شاگردان.[24]

 

7.استفاده از بهترین قواعد و روش تدریس و تفهیم به شاگردان.

 

8.رعایت ترتیب منطقی علوم و دانش ها.[25]

 

9.رعایت اعتدال و اقتصار در بیان و توضیح مطالب.[26]

 

10.توجه به فضای مناسب کلاس (به دور از هر گونه عوامل آزار دهنده).[27]

 

11.توجه به مصالح شاگردان در تعیین وقت تدریس.[28]

 

12.توجه به صدا و بیان به هنگام تدریس.[29]

 

13. حفظ نظم جلسه درس.

 

دوم:.حقوق معلم بر شاگرد عبارتند از:

1.ارج نهادن به استاد و تجلیل از مقام علم و دانش.[30]

 

2.تواضع و فروتنی در برابر استاد.[31]

 

3.دوری کردن از صحبت آمرانه با استاد.

 

4.با احترام یادکردن از استاد.

 

5.سرمشق گرفتن از استاد.

 

6.سپاسگزاری از ارشاد و هشدار های استاد.

 

7.تحمل تندی های احتمالی استاد.

 

8.در انتظار استاد و شرفیابی به محضر او.

 

9. عدم ایجاد مزاحمت برای اشتغالات استاد.

 

10.آراستن و پیراستن برون و درون به هنگام ورود بر استاد.

 

11.عدم تحمیل وقت تدریس بر استاد.

 

12.عدم مزاحمت برای استراحت استاد.

 

13.نشستن با نزاکت و ادب در محضر استاد.

 

14.مراقبت از حالات و رفتار خود در محضر استاد.

 

15.تنظیم صدا و گفتار و تلطیف آن در محضر استاد.

 

16.جبران و تدارک کمبودهای سخن استاد با اشارات لطیف.

 

17.پیشی نگرفتن شاگرد به پاسخ پرسش ها در محضر استاد.[32]

 

18.تمرکز حواس و استماع دقیق به سخنان استاد.

 

19.ارج نهادن به توضیحات استاد.

 

20.عدم تکرار سؤال های فرساینده و تلف کننده فرصت.

 

21.سؤال به موقع از استاد.

 

22.طرح سؤالات خوشآیند و دل نشین.

 

23.دوری نکردن از سؤال و پرسش به خاطر شرم و حیا.

 

24.شهامت شاگرد در اعتراف به عدم درک مطالب علمی.

 

25.حفظ حریم استاد در همه حال.

 

26. دوری کردن از بدگویی استاد.[33]

 

27. دفع هرگونه اتهام ناروا از ساحت استاد.[34]

 

28.عیب های استاد را بپوشاند و مناقب و خوبی های او را ظاهر نماید.[35]

 

29.با دشمنان او مجالستی نداشته باشد و دشمنان او را دوست خود نداند.[36]

 

30.بخاطر خدا از او علم بیاموزد.[37]

 

31.رعایت سکوت در مجلس درس.[38]

 

برای اطلاع بیشتر به کتاب «آداب تعلیم و تربیت در اسلام» ترجمه دکتر سید محمدباقر حجتی مراجعه فرمایید.

 



[1] . شهیدثانی،منیة،190.

[2] .همان،ص191و192.

[3] .همان،ص194.

[4] .همان،ص195.

[5] .همان،ص199.

[6] .منیةالمرید،ص208.

[7] .همان،ص199.

[8] .همان ،ص209.

[9] .همان،ص202.

[10] .منیةالمرید،ص206.

[11] .همان،214

[12] .همان،214.

[13] .همان215.

[14] .همان،214.

[15] .همان،218.

[16] .همان،220.

[17] .همان،220.

[18] .همان،219.

[19] .شهیدثانی،منیة،ص189.

[20] .همان،ص189.

[21] .همان ،ص211.

[22] .همان،ص197.

[23] .همان،ص198.

[24] .همان،ص198.

[25] .شهیدثانی،منیةالمرید ،ص211.

[26] .همان،ص212.

[27] .همان،212.

[28] .همان،212.

[29] .همان.

[30] .ابومنصور،معالم الدین  و ملاذالمجتهدین،ص43.

[31] .همان.

[32] .همان.

[33] .همان.

[34] .همان.

[35] .همان.

[36] .همان.

[37] .همان.

[38] .همان.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    898136 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    561223 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    471690 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    422746 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    401040 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    372793 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    356177 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    338223 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    322449 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    314148 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...