جستجوی پیشرفته
بازدید
14735
تاریخ بروزرسانی 1386/12/25
 
کد سایت fa2310 کد بایگانی 1674 نمایه فرمانبرداری زنان در برابر مردان
طبقه بندی موضوعی اخلاق عملی|زن
خلاصه پرسش
چرا در اسلام مادامی که زن از همسرش اطاعت کند زن قابل تمجید و ستایش است؟
پرسش
چرا در اسلام مادامی که زن از همسرش اطاعت کند زن قابل تمجید و ستایش است؟
پاسخ اجمالی

زندگی زناشویی قوام، تحکیم و استمرارش به محبت، دوستی، تفاهم، احترام متقابل و به رسمیت شناختن و رعایت حقوق همدیگر است. دین اسلام برای آن که محیط و اجتماع کوچکِ خانواده قوام پیدا کند و تداوم یابد، برای هر یک از زن و شوهر حقوقی در نظر گرفته و در مقابل این حقوق وظایفی را نیز برای آنان تعیین کرده است؛ چرا که خداوند هر جا حقی در نظر گرفته، تکلیفی را هم مقرر نموده است.

آن چه که مربوط به بحث ماست وظایفی است که همسران (زن و مرد) در قبال همدیگر دارند و آن وظایفی است که خدا برای انسان ها تعیین فرموده است بنا بر این انجام وظایف و تکلیف به اطاعت از خدا بر می گردد؛ مثلا اگر کسی به پدر و مادر مشرک و کافر خود خدمت کند و از ایشان (در غیر معصیت خدا) اطاعت کند این شخص قابل ستایش و تمجید است و عملش ستودنی است نه از آن جهت که از پدر و مادر کافر اطاعت کرده بلکه از آن جهت که در راستای اطاعت خدا گام برداشته و در جهت اطاعت از خدا از ایشان اطاعت نموده است. خداوند در قرآن می فرماید: "آنچه را رسول خدا براى شما آورده بگیرید(و اجرا کنید)، و از آنچه نهى کرده خوددارى نمایید[i]" بنابر این اگر زنی به خاطر فرمانبرداری از شوهرش قابل تمجید است، بدان جهت است که جامعه کوچک خانواده مثل سایر جوامع نیاز به مدیری دارد که برای اداره جامعه خانواده، باید حرف آخر را بزند و البته به دلیل ویژگی هایی که مرد دارد این وظیفه به مرد واگذار شده است از این رو، اطاعت زن از شوهر (در حدی که شرع مشخص نموده) در راستای تلاش او برای دوام زندگی و در حقیقت اطاعت از خدا ارزیابی می گردد لذا قابل تمجید و ستایش است. البته باید توجه داشت که واگذاری این مسئولیت به مردان دلیل برتری مردان بر زنان نیست علاوه در این جهت فرقی بین زن و مرد نیست؛ یعنی هر یک از زن و مرد که وظایفش را بهتر انجام دهد، در حقیقت بیشتر از خداوند متعال اطاعت کرده و از این رو قابل تمجید و ستایش است.



[i] حشر 7.

پاسخ تفصیلی

ذات حق تعالی زن و مرد را از جهت جسمی و روحی به گونه ای آفرید که بدون هر یک نه پیدایش و بقای آنان امکان پذیر است و نه نیازهای جسمی و روحی هر یک، بدون دیگری به طور کامل بر آورده می شود و نه تکامل روحی و دینی هر یک به صورت فردی و اجتماعی امکان پذیر است. گویا هر یک پاره ای از یک موجود کامل اند و بدون هم ناقص و نسبت به هم مکمل اند [1] .

اطاعت از شوهر در راستای اطاعت از خدا

بنده کامل و مؤمن بنده ای است که در مسیر اطاعت خدا بوده و از خداوند فر مانبرداری کند؛ به عبارت دیگر جایگاه و رتبه انسانی و ایمانی هر شخص بستگی به میزان اطاعت او از خداوند متعال دارد. از این جهت فرقی بین زن و مرد، بزرگ و کوچک (مکلف) نیست از نظر اسلام همه افراد جامعه دو دسته تکلیف دارند: فردی و اجتماعی.

1. تکالیف و وظایفی که شامل عبادات و اخلاقیات فردی مثل نماز (فرادی) روزه، حج، راستی، صداقت و... می شود.

2. این قسم که بیشتر اعمال بندگان و مکلفین را به خودش اختصاص می دهد شامل عبادات، معاملات، اخلاقیات که وظیفه شخص در قبال خانواده (اعم از فرزند، همسر، پدر، مادر و...) و بیرون از خانواده (مثل همسایه، دوستان، همکاران و...) را مشخص می کند، می شود.

آن چه که مربوط به بحث ماست وظایفی است که همسران (زن و مرد) در قبال همدیگر دارند و آن وظایف را خدا برای انسان ها تعیین فرموده است بنا بر این انجام وظایف و تکلیف به اطاعت از خدا بر می گردد؛ مثلا اگر کسی به پدر و مادر مشرک و کافر خود خدمت کند و از ایشان (در غیر معصیت خدا) اطاعت کند این شخص قابل ستایش و تمجید است و عملش ستودنی است نه از آن جهت که از پدر و مادر کافر اطاعت کرده بلکه از آن جهت که در راستای اطاعت خدا گام برداشته و در جهت اطاعت از خدا از ایشان اطاعت نموده است بنابر این اگر زنی به خاطر فرمانبرداری از شوهرش قابل تمجید است می شود گفت که این به خاطر آن است که جامعه کوچک خانواده مثل سایر جوامع نیاز به مدیری دارد و خداوند برای اداره جامعه خانواده او را انتخاب نمود   " مردان، سرپرست و نگهبان زنانند" [2] که باید حرف آخر را بزنند. بر این اساس، اگر قیمومیت زندگی زناشوئی به مرد واگذار شده از آن روی است که قیام و دوام زندگی به این بستگی دارد و زن با اطاعت از شوهر (در حدی که شرع مشخص نموده) در حقیقت از خدا اطاعت نموده که این قابل تمجید و ستایش است.   

البته باید توجه داشت که از سویی، واگذاری مدیریت خانواده به مردان بر اساس مصالح و خصوصیاتی بوده است که در مردان وجود دارد و از سویی دیگر، وجود این ویژگی ها در مردان که موجب این حکم شده است دلیل برتری مردان بر زنان نیست. [3]

به عبارت دیگر، خدای متعال با توجه به آفرینش زن و مرد و تفاوت های روحی و جسمی آن دو، حقوق و تکالیف [4] زناشویی و خانوادگی خاصی به صورت مشترک و خاص برای هر یک قرار داده است تا تأمین کننده نیازهای دنیوی و اخروی هر یک به صورت کامل باشد.

در زیر به برخی از این وظایف اشاره می شود:

وظایف زن و مرد در قبال هم دیگر

الف. زن و مرد وظیفه دارند در زندگی مشترک خانوادگی و زناشویی، نسبت به هم خوش رفتار، خوش رو و خوش گو باشند و از هر گونه بدرفتاری، ترش روی و بدگویی دوری نمایند.

ب. زن و مرد باید در پیشبرد و تحکیم زندگی خانوادگی، همکاری و همراهی داشته باشند و معیار این همکاری هم بنابر راهنمائی شرع و انتظار عرف، فرهنگ، زمان، مکان و موقعیت آن دو است. از باب نمونه،‌ اگر عرف خانه داری، بچه داری، شیردهی بچه را به عهده زن می داند و کارهای بیرون خانه را به عهده مرد می داند، ‌هر دو در این امور محوله،‌ همکاری نمایند.

 ج. زن و مرد، هر دو موظف اند در حد توانایی و مقتضای عرف زمان و مکان و موقعیت در رشد و پرورش فرزند، کوشش نمایند.

 د. زن و مرد نباید رابطه نامشروع با فرد دیگری داشته باشند.

  وظایف زن در قبال مرد

الف. پذیرش ریاست شوهر: اگر در زندگی زناشویی و خانوادگی مشکلی و مسئله ای پیش آمد، حل آن با نظر نهایی شوهر است،‌البته این وظیفه شوهر، نباید خارج از حسن معاشرت و معاضدت،‌ شرع و قانون باشد و باعث سوء استفاده شوهر شود .

ب. تبعیت از مرد در محل اقامت و مسکن، مگر این که این اختیار را شوهر به زن واگذار کرده باشد و یا خلاف شأن اجتماعی زن باشد و یا ضرر جانی و جسمی برای زن داشته باشد.

ج. تبعیت از مرد، در خروج از منزل و ورود دیگران به منزل،‌ در حد عرف، مگر این که برای انجام تکالیف دینی مثل حج واجب و یا برای انجام مداوا، یا ماندن در خانه ضرر جانی، بدنی و شرافتی،‌برای زن داشته باشد.

د. تبعیت از مرد در اصل شاغل بودن و نوع شغل، در صورتی که خلاف انتظار عرف زمان، مکان و موقعیت و جنسیت زن باشد.

ه. زن آرایش برای شوهرش نماید و برای غیر شوهرش بوی خوش استفاده نکند و الاّ نماز او مورد قبول واقع نخواهد شد. [5]

وظایف مردان در برابر زنان:

1. رفتار نیکو با زنان:

الف. دوستی با زنان از اخلاق انبیا بود. [6]

ب. اظهار دوستی با زنان، هرگز از یاد آنان نمی رود.

ج. گذشت و بخشش نسبت به زنان، اگر رفتار بدی را مرتکب شدند.

د. خوش رویی و خوش رفتاری با زنان.

ه. ترس از ذات حق تعالی که مبادا، حق زن خود را به جا نیآورد.

2.  الزامات اخلاقی

الف. نگاه به زن به عنوان گل باشد نه خدمت کار، تا طراوت و شادابی آن حفظ شود و کاری فراتر از حد متعارف، از زن خواسته نشود.

ب. مشورت با زن در امور مهمه زندگی.

ج. رعایت اخلاق و حقوق هم بستری با زن.

3. وظایف مالی و پرداخت نفقه:

الف. تهیه غذا، در حد متعارف زمان، مکان و موقعیت متناسب زن.

ب. تهیه پوشاک، در حد متعارف زمان،‌ مکان و موقعیت متناسب زن.

ج. تهیه وسایل بیشتر و بهتر زندگی ، پوشاکی، خوراکی، به ویژه در ایام عید.

د. تهیه وسایل آرایشی و تزیینی، در حد متعارف زمان،‌ مکان و موقعیت متناسب زن.

ه. تهیه مسکن،‌ در حد متعارف زمان، مکان و موقعیت متناسب زن.

و. تهیه لوازم منزل در حد متناسب زمان،‌ مکان و موقعیت متناسب زن.

ز. تهیه خدمتکار، اگر شأن اجتماعی و خانوادگی زن اقتضا دارد یا اگر مریض است [7] .

اینها اجمالی از وظایف مشترک زن و مرد و وظایف اختصاصی هر کدام بود خداوند در قرآن می فرماید: "آنچه را رسول خدا براى شما آورده بگیرید(و اجرا کنید)، و از آنچه نهى کرده خوددارى نمایید [8] " و هر کدام از زن و مرد که بیشتر وظایفشان را انجام دهند، در حقیقت بیشتر از خداوند متعال اطاعت کردند پس از این جهت قابل تمجید و ستایش هستند و فرقی بین زن و مرد نیست.



[1] استاد مصباح یزدی، جزوه حقوق زن در اسلام، جلسه 209، ص 2096.

[2] نساء 34.

[3] نمایه: قرآن و قوامیت مردان بر زنان، سؤال 267 (سایت: ۱۸۸۱).

[4] بقره،233؛ نساء،4؛ نحل، 72 و 21 ؛روم و آیات دیگر قرآن مربوط به حقوق و تکالیف زن و مرد.

[5] حلیة المتقین، فصل 6، ص 76 – 79.

[6] طباطبایی یزدی، عروة الوثقی، ‌ج 2،‌کتاب نکاح، ص 626.

[7] اقتباس: نمایه: وظایف زنان در برابر مردان، سؤال 850 (سایت: ۹۲۵).

[8] حشر 7.

نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • اولین مجتهد چه کسی بوده و قبل از رسیدن به درجه ی اجتهاد از چه کسی تقلید می کرده است؟
    14642 بیشتر بدانیم 1385/12/24
    در مکتب اسلام اجتهاد یک موضوع مهم و با سابقه است. از دیدگاه شیعه، اجتهاد از عصر معصومین (ع) تا به امروز در میان اصحاب ایشان رواج داشته است و دستخوش تحولات فراوانی گردیده و پیشرفت های زیادی داشته است.رسول اکرم (ص) برخی از صحابه مانند مصعب بن عمیر ...
  • چرا باید از یک مرجع به خصوصی تقلید کرد. این مسأله از طریق احادیث چگونه اثبات می شود؟
    12727 بیشتر بدانیم 1387/04/30
    اگر مطمئن باشید که هر یک از مجتهدین در قسمتی از فقه از دیگران اعلم بوده و یا دست کم هم طراز آنان می باشند، تقلید از چند نفر مانعی نخواهد داشت. ...
  • معنای کلمات سراج، وهّاج، معصرات و الفاف را که در قرآن آمده، چیست؟
    10679 تفسیر 1391/12/20
    1. «وَ جَعَلْنا سِراجاً وَهَّاجاً»؛[1] و چراغى روشن و حرارت‌بخش آفریدیم! «سراج»، به معنای چراغ،[2] هر چیز روشن کننده و نور دهنده[3] است. این کلمه اسم ثلاثی مزید است و در قرآن کریم چهار مرتبه به ...
  • آیا علوم تجربی می‌توانند پاسخ‌گوی پرسش از ماهو باشند؟
    3809 کلیات 1391/11/03
    پرسش از ماهو در حقیقت پرسش از ماهیت است؛ تعریف کامل ماهیت یک چیز متوقف بر شناخت جنس و فصل است؛ وظیفه اصلی علوم تجربی درک روابط اجزای درونی یک چیز یا روابط او با اشیای دیگر است؛ از این رو، شناخت ماهیت و پیدا کردن جنس و ...
  • آنچه در قرآن کریم به عنوان اصلاح از آن یاد شده معنایش چیست؟
    1177 تفسیر 1395/06/14
    واژه «اصلاح» از ریشه «صلح» در لغت به معنای مسالمت و سازش است.[1] راغب آن‌را از بین بردن نفرت میان مردم، معنا کرده است.[2] این ریشه با مشتقاتش؛ مانند الصالحات، صالحا، صالحین، الصالحون و...، 180 مرتبه در قرآن به کار ...
  • برای کدام فردا تلاش کنم فردای نان یا فردای حساب؟
    8702 هدف آفرینش 1386/11/18
    خداوند متعال همه جهان را برای انسان و در خدمت انسان آفریده و انسان را برای رسیدن به کمال (مقام والای عبودیت) خلق نموده است. چنانکه در قرآن می فرماید: "ما جن و انس را برای عبادت خلق کردیم" به همین دلیل تلاش انسان از دیدگاه دین باید ...
  • ارث زن در چه صورتی با مرد مساوی است ؟
    18694 ارث 1387/06/03
    به طور کلی در دو صورت ارث زن و مرد مساوی هست: 1ـ ارث پدر و مادر(در اکثر موارد)  2ـ ارث خویشاوندان مادری میت.و بالا بودن تعداد کارمندان زن، موجب تساوی یا عدم تساوی ارث زن و مرد نمی گردد. بله ما این گفته را می پذیریم که برای ...
  • حکم روزه سکوت چیست؟
    36577 روزه و رمضان 1390/01/24
    در آیه 26 از سوره مریم، خداوند به حضرت مریم می فرماید که بگو:« من براى خداوند رحمان روزه‏اى نذر کرده‏ام بنا بر این امروز با هیچ انسانى هیچ سخن نمى‏گویم!» ظاهر آیات فوق نشان ...
  • چرا باید در تعطیلات و ارتباطات بین المللی تابع غرب باشم؟
    3616 حکومت دینی در نظام بین الملل 1390/04/11
    کاربر محترم:همان گونه که در پرسش اشاره شده است، بسیاری از مسائلی که امروزه در زمینه تجارت و غیر از آن در دنیا اتفاق می افتد، به جوامع و کشورها تحمیل شده است و اختصاص به نظام جمهوری اسلامی ندارد؛ مانند جهانی بودن ارزهایی چون دلار و یورو ...
  • چرا مؤلف کتاب «الغیبه» ملقّب به نعمانی است؟
    4271 تاريخ بزرگان 1391/02/10
    مؤلّف کتاب الغیبه، محمّد بن ابراهيم ملقّب به كاتب‏ نعمانى‏ است. او از محدّثان شيعه إماميّه بوده که در اوائل قرن چهارم هجرى می زیست. او نزد شیخ كلينى صاحب كتاب ارزشمند «كافى» به آموختن حديث پرداخت و بخش عمده دانش خود را از او گرفت و ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    879156 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    541774 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    421048 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    406439 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    366723 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    329817 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    311470 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    307392 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    306948 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    298200 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

5291  نفر