جستجوی پیشرفته
بازدید
4797
تاریخ بروزرسانی 1393/11/13
خلاصه پرسش
آیا اطلاق ولایت در فقیه به معناى مستبد بودن او در حکومت نیست؟
پرسش
آیا اطلاق ولایت در فقیه به معناى مستبد بودن او در حکومت نیست؟
پاسخ اجمالی

«ولایت مطلقه فقیه» یک اصطلاح خاصّ فقهى است که به حوزه اعمال ولایت و کسانى که تحت ولایت قرار دارند (مولّى علیهم) نظر دارد و محدودیت در این زمینه‌ها را انکار می‌کند، ولى این مصطلح هرگز به معناى نفى هرگونه محدودیت و ضابطه‌اى در اعمال ولایت از سوى فقیه نیست. فقیه نمی‌تواند بدون هیچ معیارى، تنها به میل و اراده خویش در هر زمینه، نسبت به هر کسى حکم کند.

پاسخ تفصیلی
«فقیه» در اعمال ولایت محدود به حدودى است و هر چند می‌تواند در هر زمینه و نسبت به هر کس حکم صادر کند، ولى در صدور این حکم می‌باید مصلحت، تزاحم و نظام‌هاى اسلامى را در نظر گیرد.[1]
پس «ولایت مطلقه فقیه» یک اصطلاح خاصّ فقهى است که به حوزه اعمال ولایت و کسانى که تحت ولایت قرار دارند (مولّى علیهم) نظر دارد و محدودیت در این زمینه‌ها را انکار می‌کند، ولى این مصطلح هرگز به معناى نفى هرگونه محدودیت و ضابطه‌اى در اعمال ولایت از سوى فقیه نیست و هیچ فقیهى از آن، این معنا را اراده نکرده است، بلکه اعتقادات ما چنین چیزى را نسبت به امامان معصوم(ع) ‏نیز نمی‌پذیرد که آن بزرگواران بدون هیچ ضابطه و میزان و ملاکى می‌توانستند حکم کنند. از این بالاتر عدلیه اعتقاد دارند: خداوند نیز به گزاف و بدون ضابطه، حکم نمی‌کند. پس چگونه ممکن است فقیه بتواند بدون هیچ معیارى تنها به میل و اراده خویش در هر زمینه نسبت به هر کسى حکم کند؟!
متأسفانه، جهل یا تجاهل نسبت به این مطلب باعث شده، گروهى «ولایت مطلقه فقیه» را با «حکومت مطلقه» که در مباحث سیاسى مطرح است، یکسان گمان کنند و آنچه در آن زمینه گفته شده، به مبحث ولایت فقیه سرایت دهند. در حالی‌که «حکومت مطلقه» حکومتى است که حاکم در آن هیچ‌گونه محدودیتى در اعمال حکومت ندارد و ملزم نیست هیچ ملاک و میزان و ضابطه‌اى را رعایت کند. اما فقیه، ملزم به رعایت موازین خاصى در اعمال ولایت است.[2]
منبع برای مطالعه بیشتر:
هادوى تهرانى، مهدى، ولایت و دیانت، قم، مؤسسه فرهنگى خانه خرد، چاپ دوم، 1380ش.
 

[2]. از این‌رو، «ادوارد جنکس» در «کتاب حقوق انگلیس» معتقد است که مبدأ الزام (Compulsion) هنگامى به استبداد و اقتدار لجام گسیخته منتهى نمی‌شود که همراه با نظم و انتظام (Order) باشد. و هنگامى این نظم تحقق می‌یابد که ضابطه‌اى براى قانون‌گذارى وجود داشته باشد. ر.ک:Edward Jenks The Book Of English John, Law Murray, London, 1949, P.4.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • آفرینش حیوان از چیست؟
    6501 آفرینش انسان و جهان 1393/01/30
    به آیات یا روایاتی که صراحت در نوع خمیرمایه آفرینش حیوانات داشته باشد دست نیافتیم، ولی آیاتی در قرآن وجود دارد که به نحوی آب را در آفرینش موجودات (دست کم موجودات زمینی) مؤثر می‌داند. الف. «وَ جَعَلْنَا مِنَ الْمَاء کُلَّ شَیْءٍ حَیٍّ»؛[1] و ...
  • آیا می‌توان بدون وضو و با غسل احتیاطیِ جنابت، نماز خواند؟
    10745 شک در جنابت 1393/05/05
    تا انسان یقین به حالت جنابت نداشته باشد، انجام غسل جنابت اعتباری ندارد، لذا برای نماز خواندن نمی‌توان به غسل احتیاطی اکتفا نمود. پس بر فرض سؤال نمازهایی که با این غسل خوانده شده باید قضا شود، ولی برخی از فقها[1] می‌گویند نمازهای گذشته ...
  • انحرافات جنسى کدامند و راه های درمان آنها چیست؟
    15412 درمان رذائل اخلاقی 1386/12/02
    غریزه جنسی یکی از مهم‌ترین غرایز بشر و عامل بقای نسل آدمی است. اسلام ارضای غریزه جنسی را تنها در پرتو ازدواج امری پسندیده به حساب آورده و بر آن تأکید ورزیده است تا انسان‌ها نیازهای جنسی خود را از طریق روابط زناشویی با همسر خویش ارضا کنند. انحراف جنسی از ...
  • حکم آموزش اسب سواری برای زنان چیست؟
    11998 حقوق و احکام 1391/02/13
    اگر اسب سوارى دختران و بانوان مفسده ای نداشته و همراه عمل حرامی مثل لمس مرد نامحرم و یا بی حجابی نباشد، به خودی خود اشکالی ندارد، اما اگر شیوۀ برگزاری آن به گونه­ای باشد که همراه با عمل حرامی بوده  و یا منافی با عفت ...
  • تفاوت‌های معنویت در اسلام و مسیحیت؟
    18109 جامعیت اسلام 1388/01/05
    ارزش و اعتبار معنویت در هر دین، نسبتی مستقیم با ارزش و اعتبار آن دین دارد. منابع دینی مسیحیت دارای آموزه های خلاف عقل است به طوری که حتی مسیحیان نیز به آن اعتراف دارند. معنویتی که بخواهد از چنین منابعی نشأت بگیرد دارای انحرافات بسیاری می شود. ...
  • برای غلبه بر دشمن چه دعاهایی وارد شده است؟ کدام مجرب تر است؟
    52972 دستور العمل ها 1389/03/06
    همان گونه که می دانیم مقابله با ظلم و بی عدالتی و برخورد با ظالمانوظیفه همگان است. جهاد در راه خدا، دفاع فرهنگی، امر به معروف و نهیاز منکر و ... از مصادیق و موارد این مقابله هستند. نوع دیگر از این مبارزه و نبرد دعا برای نابودی و ...
  • خدا در آیاتی از قرآن کریم، شرک‌ورزیدن بدون دلیل را نکوهش می‌کند. آیا این بدان معناست که اگر فردی با ارائه دلیل، مشرک شد، سزاوار نکوهش نیست؟!
    567 تفسیر 1395/03/20
    همانگونه که در پرسش آمده، ‌در آیاتی از قرآن، مشرکان با این عبارت توبیخ شده‌اند که چرا شما بدون هیچ دلیلی مشرک می‌شوید؟![1] در یکی از این آیات، خداوند چیزهایى که حرام کرده را برمی‌شمارد که یکی از آن موارد، شرک است: «قُلْ إِنَّما ...
  • با مقدر بودن روزی چرا برای وسعت آن دعا می کنیم؟
    13378 اخلاق 1387/10/25
    هر چند ما رزق و روزی را منحصر در داشتن ثروت و سایر نعمت های دنیوی نمی دانیم، اما خداوند کریم مقدر نموده ­است که اولا: سطح برخورداری افراد از رزق و روزی دنیوی متفاوت باشد تا وسیله­ای برای امتحان بشر به­ وجود آید، و ثانیا: انسانها ...
  • آیا امام هادی(ع) فرزندی به نام سید محمد داشته‌اند؟ آیا امروزه ساداتی هستند که نسبشان به سید محمد برسد؟
    5909 تاريخ بزرگان 1391/07/29
    جناب سید محمد یکی از فرزندان امام هادی(ع) است که کنیه‌ی ایشان ابوجعفر می‌باشد. وی در میان فرزندان امام هادی(ع) از چنان جایگاهی برخوردار بود که گمان می‌رفت، امام یازدهم باشد. مشهور آن است که نسل امام هادی(ع) از دو فرزند ایشان؛ یعنی امام حسن ...
  • چرا در باب افعال صیغۀ امر فتحه می گیرد؟
    9013 علوم قرآنی 1388/12/19
    مطابق قواعد و دستورات علم صرف در زبان عربی طریقۀ ساختن فعل امر بدین صورت است: ساختار فعل امر از فعل مضارع معلوم است؛ به این صورت که نخست حرف مضارع از اوّل آن حذف می شود، آن گاه اگر اولین حرف آن دارای حرکت باشد همان فعل ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    698065 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    454159 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    317757 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    300632 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    282849 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    265233 حقوق و احکام 1387/12/04
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: [1] حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): اگر ناخن کاشته شده قابل برداشتن نبوده یا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقّت باشد ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    251306 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    245782 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    241111 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    179158 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

حامیان ما

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

5994  نفر