جستجوی پیشرفته
بازدید
177
آخرین بروزرسانی: 1399/03/28
خلاصه پرسش
چرا امام علی(ع) در زمان حکومت خود، فرمان خلیفه‌ی دوم مبنی بر منع نگارش حدیث را لغو نفرمود؟
پرسش
چرا در زمان حکومت امام علی(ع) فرمان منع کتابت حدیث لغو نشد؟ و این فرمان تا دوره حکومت عمر بن عبدالعزیز ادامه یافت؟
پاسخ اجمالی

بر اساس شواهد تاریخی، در زمان خلیفه‌ی دوم فرمان منع نگارش حدیث صادر شد و او بود که از نوشته شدن احادیث به شدت منع می‌کرد. اما آزادسازی تدوین و نگارش احادیث بعد از حدود صد سال و به طور رسمی با فرمان عمر بن عبدالعزیز(از خلفای اموی) به ابوبکر بن عمرو بن حزم آغاز شد، هنگامی که سنن و احادیث پیامبر اسلام(ص)در معرض تلف و نابودی قرار گرفته بود.[1]

اما در دوره حکومت امام علی(ع) احادیث پیامبر اسلام(ص) هم‌چنان به صورت شفاهی نقل می‌شد، اما برخی راویان سخن خود امام را به نگارش درمی‌آوردند:

  1. زید بن وهب: که از اصحاب خاص امام علی(ع) بود[2] و کتاب «خطب امیرالمؤمنین(ع) علی المنابر فی الجمع و الأعیاد و غیرها» را نگاشت.[3]
  2. عبیدالله بن ابو رافع: او کاتب امام علی(ع) بود[4] و کتاب «قضایا امیرالمؤمنین(ع)» را نوشت.[5]

اما این‌که چرا امام علی(ع) با وجود در دست داشتن حکومت، به صورت رسمی لغو ممنوعیت نگارش احادیث پیامبر اسلام(ص) را اعلام نفرمود، می‌توان دلایلی را برای آن در نظر گرفت، مانند:

  1. امام علی(ع) حدود پنج سال حکومت کرد که مصادف با چند جنگ مهم بود؛[6] لذا امام(ع) فرصت پرداختن به برخی امور دیگر را پیدا نمی‌کرد. اگر نگارش احادیث پیامبر(ص) آزاد شده و مدیریتی در ارتباط با آن وجود نداشت، امکان جعل احادیث به صورت گسترده - آن هم با استناد به فرمان امام - وجود داشت.
  2. بیست و پنج سال بعد از رحلت پیامبر اسلام(ص) بود که خلافت حضرتشان به مسیر اصلی خود بازگشت. امام علی(ع) بعد از رسیدن به خلافت ظاهری، تصمیم داشت تا تمام بدعت‌هایی را که در این مدت به‌وجود آمده بود را از بین ببرد،[7] اما با توجه به زمان نسبتاً طولانی که مردم با رفتارها و آدابی خو گرفته بودند که آنها را آداب رسول خدا(ص) و خلفای او می‌دانستند؛ امکان عملی مبارزه سریع و فراگیر با این آداب برای امام(ع) وجود نداشت؛ و اتفاقات و اختلافاتی در جامعه پدید می‌آمد، مانند آنچه هنگام مبارزه حضرتشان با نماز بدعت‌آمیز تراویح رخ داد.[8]

 


[1]. «منع کتابت حدیث و فرمان عمر بن عبدالعزیز»، 42417؛ «منع نشر حدیث و تشویق پیامبر اسلام(ص) به نگارش حدیث»، 4820.

[2]. حلی، حسن بن علیّ بن داود، الرجال، ص 164، دانشگاه تهران، ‏چاپ اول‏، 1342ش.

[3]. طوسى، محمد بن حسن‏، فهرست کتب الشیعة و أصولهم و أسماء المصنّفین و أصحاب الأصول، ص 202، قم، ستاره‏، چاپ اول، 1420ق‏.

[4]. الرجال، ص  112.

[5]. فهرست کتب الشیعة و أصولهم و أسماء المصنّفین و أصحاب الأصول، ص  306.

[6]. «علل وقوع جنگ صفین و نهروان»، 14676؛ «انحرافات خوارج»، 7299؛ «دلایل جنگ جمل»، 158.

[7]. «شیعه و خواندن نماز با دست باز، تکتف»، 229؛ «حی علی خیر العمل»، 20111.

[8]. «مخالفت امام علی(ع) با بدعت‌ها»، 51539؛ «نماز تراویح در مذهب اهل بیت (ع)»، 6313؛ «بدعت‌های خلیفه دوم»، 53893؛ «فلسفه برگزار نکردن نماز تراویح»، 26484؛ «نماز تراویح و تقیه»، 7286.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    925831 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    616445 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    548319 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    452234 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    439486 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    387979 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    384940 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    376256 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    338507 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    326905 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...