جستجوی پیشرفته
بازدید
14166
آخرین بروزرسانی: 1394/09/10
خلاصه پرسش
امامان معصوم(ع) گاه در مهمانی‌های حاکمان جور حاضر شده و از غذایشان می‌خوردند. آیا این اموال، حرام نبود؟!
پرسش
ائمه معصومین(ع) گاهی در مهمانی‌ها مجبور به خوردن اموال خلفای زمان خود می‌شدند و با توجه به داستان عقیل برادر حضرت علی(ع) و مراجعه او به معاویه، مشخص می‌شود مال خلفا کاملاً حلال نبوده است. آیا می‌توان گفت ائمه سهم خود از بیت المال را می‌خوردند؟
پاسخ اجمالی
برای این پرسش، پاسخ‌های متعددی وجود دارد که به برخی از آنها اشاره می‌شود.
1 .  مشخص نبود که تمام اموالی که در اختیار حاکمان جور بوده حرام باشد، چه بسا آنان اموال شخصی حلالی هم داشتند.
2 . هنگام اجبار و یا تقیه، یا مصالحی دیگر، غذای حرام نیز حلال خواهد شد. على بن یقطین که از اصحاب امام کاظم(ع) و وزیر هارون الرشید بود، به امام(ع) نوشت، دلم از این کارگزارى سلطان می‌گیرد، اگر اجازه دهید از او بگریزم. امام کاظم(ع) جواب داد، به تو اجازه نمی‌د‌‌هم از کارشان خارج شوی، اما تقواى خدا را پیشه کن‏.[1]
3 . هر حکومت - چه عادل و چه ظالم - درآمدهایی دارد که به مناسبت‌هایی آن اموال را در جامعه تزریق می‌کند و اگر بخواهیم آن اموال را به صورت مطلق حرام بدانیم، نظام جامعه در معرض متلاشی شدن قرار خواهد گرفت.
بر این اساس، توصیه‌ای از امامان وجود ندارد که هر دریافتی از حکومت ظالم را رد کنید بلکه امام على(ع) می‌فرماید: خسرو (پادشاه ایران) براى رسول خدا(ص) هدیّه فرستاد و آن‌حضرت پذیرفت. همچنین قیصر روم براى رسول خدا(ص) پیشکشى فرستاد و ایشان نیز قبول فرمود، و پادشاهان اگر چیزى براى آن‌حضرت به ارمغان می‌فرستادند ایشان می‌پذیرفتند.[2]
مقوقس،[3] قاطری به پیامبر(ص) بخشیده بود که «دلدل» نام داشت و به آن «شهباء» نیز می‌گفتند که حضرت آن‌را به امام علی(ع) بخشید بعد، به امام حسن(ع) بعد از آن‌حضرت، به امام حسین(ع) رسید، سپس آن قاطر پیر و کور شد.[4]
امام حسن و امام حسین(ع) با آنکه در نهان و آشکار از معاویه انتقاد می‌کردند، اما هدایای او را می‌پذیرفتند.[5]
4 . دریافت و مصرف بیت المال مسلمانان در واقع در حوزه اختیارات امامان معصوم بود و آنچه آنان از خلفا می‌گرفتند، اموالی غصبی بود که به صاحبان اصلی‌اش برمی‌گشت.
5 . در همین راستا، شیعیان نیز می‌توانند در مواردی، از پرداختی‌های حکومت‌های ظالمانه بهره‌مند شوند. امام باقر(ع) فرمود: اشتغال در بخش‌هایی از کارهای موجود در نظام حکومتی ظالمان را مجاز دانستیم که دستمزدش نیز بر شیعیان ما حلال است، اما آن کارهایی که اجازه‌اش را نداده‌ایم، دستمزدش نیز حرام خواهد بود. ‏[6]
 

[1]. حمیری، عبدالله بن جعفر، قرب الإسناد، ص 305 - 306، قم، مؤسسة آل البیت ع ‏، چاپ اول‏، 1413ق‏.
[2]. صدوق، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، محقق، مصحح، غفارى، على اکبر، ج ‏3، ص 300، قم، دفتر انتشارات اسلامى‏، چاپ دوم، 1413ق.
[3]. حاکم مصر در زمان پیامبر اسلام(ص) بود.
[4]. ابن شهر آشوب، محمد، مناقب آل أبی طالب ع، ج ‏1، ص 169، قم، علامه‏، چاپ اول‏،، 1379ق.
[5].  قرب الإسناد، ص 92‏.‏
[6]. طوسی، محمد بن حسن، تهذیب الأحکام، محقق، مصحح، خرسان، حسن الموسوى‏، ج ‏4، ص 138، تهران، دار الکتب الإسلامیه‏، چاپ چهارم‏، 1407ق‏.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    666736 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    476127 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    474820 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    433038 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    398809 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    397985 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    357075 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    351338 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    341736 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    312706 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...