بازدید
530
آخرین بروزرسانی: 1398/03/09
خلاصه پرسش
معجزات نه‌گانه حضرت موسی(ع) که در قرآن از آنها یاد شده، چیست؟
پرسش
معجزات نه گانه حضرت موسی(ع) که در قرآن به آن اشاره شده است، چیست؟
پاسخ اجمالی
با بررسی آیات قرآن کریم مشاهده میکنیم معجزاتى که حضرت موسى(ع)[1] برای بنی اسرائیل و فرعونیان آورده، بیش از نه معجزه است[2] که برخى از آنها عبارتاند از: انداختن عصا و تبدیل شدن آن به اژدها[3]، خنثی نمودن سحر ساحران دربار فرعون،[4] روشن شدن و درخشندگى در بین انگشتان آنحضرت(ع) هنگام بیرون آوردن دست از گریبان،[5] غرق شدن فرعونیان در رود نیل[6] و نجات پیروان حضرت موسى(ع) از رود نیل،[7] زدن عصا بر سنگ در بیابان و جوشیدن چشمه‏هاى آب به اذن خداوند،[8] ارسال طوفان، ملخ، شپش، قورباغه‏ها، تبدیل شدن آبها به خون،[9] قرار دادن کوه طور بر سر یهود،[10] رفع لکنت زبان آنحضرت(ع)؛[11] سایه انداختن ابر بر سر بنیاسرائیل؛[12] زنده شدن ماهی حضرت موسی و همراه او و حرکت در دریا؛[13] نزول من و سلوی از طرف خداوند بر قوم بنی اسرائیل؛[14] زنده کردن مقتول بنی اسرائیل؛[15] خشکسالی و کم شدن ثمرات.[16]
اما در آیاتی مانند آیه «وَ لَقَدْ آتَینا مُوسى‏ تِسْعَ آیاتٍ بَینات‏»،[17] تنها به نُه معجزه از معجزات آنحضرت(ع) اشاره شده است که این امر اشکالی ایجاد نمیکند؛ زیرا بیان یک عدد خاص دلالت بر نفی زائد از آن ندارد.[18] به عبارت دیگر این نه معجزه میتواند تنها ناظر به معجزاتی باشد که در مقطع خاصی - مانند قبل از هلاکت فرعونیان و ... - رخ داده است.
از طرفی قرآن کریم نخواسته تا مصادیق دقیق معجزات نه‏گانه را بیان کند، شاید به آن دلیل که اگر مخالف مصادیق مندرج در تورات بود، با تکذیب یهودیان مواجه میشد و آنان هرگز حاضر نمیشدند گفتارى را از قرآن که مخالف با تورات باشد را بپذیرد؛ لذا به تکذیب قرآن مبادرت مینمودند،[19] اما اعلام برجسته بودن نُه معجزه به تنهایی مخالفتی با تورات به شمار نمیآمد.
با توجه به مقدمات بالا باید گفت؛ در اینکه مراد قرآن کریم از این نه معجزه موسی(ع)، دقیقاً چه معجزاتی از حضرتشان بوده، میان مفسران اختلاف نظر است و روایاتی نیز وجود دارد که مصادیق این معجزات را بیان میکند:
1. در روایاتی از امام باقر(ع) و امام صادق(ع) مصادیق این نه معجزه چنین تبیین شده است:
حمله ملخها، حمله شپشها، حمله قورباغهها، تبدیل آبها به خون، وقوع طوفان، شکافته شدن دریا، سنگ، تبدیل عصا به اژدها و در نهایت نورانی شدن دست حضرتشان.[20]
2. در روایتی از امام رضا(ع) نیز به همان مصادیق روایت قبل اشاره شده است، جز آنکه به جای دو معجزه سنگ و طوفان، از دو معجزه دیگر که یکی بلند شدن کوه و دیگری نزول من و سلوی بود، یاد شده است.[21]
3. بیضاوی نیز علاوه بر موارد بالا احتمال داده که خشکسالی و کمبود محصولات کشاورزی نیز از مصادیق این نشانههای نهگانه باشند.[22]
4. رفع لکنت زبان حضرت موسی(ع) نیز از سوی پارهای از مفسران به عنوان یکی از این آیات معرفی شده است.[23]
5. طمسه (دعای موسی و آمین گفتن هارون و استجابت دعوت آنان) نیز از سوی برخی مفسران به عنوان یکی از این آیات اعلام شده است.[24]
6. بر اساس پارهای از روایات، برخی معتقدند که این آیات ناظر به نُه فرمان و دستور است. پیامبر(ص) فرمودند: «نشانههای نهگانه حضرت موسی(ع) عبارت بود از شرک نورزیدن به خدا، اسراف نکردن، زنا نکردن، نکشتن دیگران، استفاده نکردن از سحر و جادو، ربا نخوردن، تهمت نزدن به زنان محصنه، فرار نکردن از جنگ است؛ مخصوصاً یهود که نباید تجاوز کنند.[25] این روایت میتواند تفسیری باطنی از آیات باشد.
البته در تورات معجزات نه‏گانه حضرت موسی(ع) عبارتاند از: تبدیل شدن عصای آنحضرت(ع) به اژدها، تبدیل شدن آب رود نیل به خون، بلای قورباغه، بلای شپش، مرگ حیوانات، سرمایى سوزان چون آتش که از هر جا عبور میکرد نباتات و حیوانات را نابود ساخت، ملخ، تاریکی، مرگ عمومی بزرگان(پسران بزرگ) بنی اسرائیل و حیوانات بیان شده است.[26]
 

[2]. طباطبائی، سید محمد حسین‏، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 13، ص 218، قم، دفتر انتشارات اسلامی‏، چاپ پنجم‏، 1417ق.
[3]. طه 20.
[6]. اعراف 136.
[7]. اعراف 138.
[8]. شعراء 63.
[12]. اعراف 160.
[13]. کهف 61.
[14]. اعراف 160؛ طه 80.
[15]. بقره 67 -73.
[16]. اعراف 130.
[17]. اسراء 101.
[18]. فخرالدین رازی، ابوعبدالله محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج 21، ص 414، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ سوم، 1420ق.
[19]. المیزان فى تفسیر القرآن، ج ‏13، ص 218.
[20]. شیخ صدوق، خصال، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ج 2، ص 423-424، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1362ش.
[21]. قطب الدین راوندی، سعید بن عبد اللّٰه، الخرائج و الجرائح، ج 1، ص 115 – 116، قم، مؤسسه امام مهدی(عج)، چاپ اول، 1409ق.
[22]. بیضاوی، عبدالله بن عمر، انوار التنزیل و اسرار التأویل، تحقیق، المرعشلی‏، محمد عبد الرحمن، ج 3، ص 268، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ اول، 1418ق.
[23]. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، بلاغی‏، محمد جواد، ج 6، ص 684 - 685، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش.
[24]. طبری، ابو جعفر محمد بن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، ج 15، ص 114، بیروت، دار المعرفة، چاپ اول، 1412ق.
[25]. فخرالدین رازی، ابوعبدالله محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج 21، ص 414، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ سوم، 1420ق.
[26]. تورات، سفر خروج، المیزان فى تفسیر القرآن، ج ‏13، ص 218.
 
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    892224 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    554519 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    429860 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    418844 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    394799 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    370941 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    348940 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    329561 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    316532 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    311934 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...