جستجوی پیشرفته
بازدید
469
تاریخ بروزرسانی 1396/02/26
 
کد سایت fa78936 کد بایگانی 96384 نمایه پرداختن به کارهای گوناگون
طبقه بندی موضوعی حدیث
خلاصه پرسش
«من أومأ الی متفاوت خذلته الحیل» آنکه به کارهای گوناگون بپردازد، تلاشهایش به نتیجه نخواهد رسید! آیا این فراز از نهج البلاغه با واقعیات همخوانی دارد، زیرا افرادی را می‌بینیم که به کارهای متفاوت پرداخته و در تمامشان موفقند؟!
پرسش
با سلام. حضرت علی(ع) در نهج البلاغه می‌فرمایند: کسى که به کارهاى گوناگون پردازد، خوار شده، پیروز نمی‌گردد. منظور این حدیث چیست؟
پاسخ اجمالی
جمله «مَنْ أَوْمَأَ إِلَى مُتَفَاوِتٍ خَذَلَتْهُ الْحِیَل»، در بخش حکمت‌‌های نهج البلاغه آمده است.[1] شارحان نهج البلاغه در مورد معنا و مقصود این جمله احتمالات متعددی را بیان کردند:
1. مراد از متفاوت، امور متضادی است که از نظر عرف و عادت قابل جمع نباشند؛ مقصود این است که هر کس بخواهد بین اموری که در نظر عرف و عادت متضاد هستند، جمع نماید به این هدف نمی‌رسد و تلاش او به نتیجه نخواهد رسید.[2] به عنوان نمونه، شغل رانندگی وسایل نقلیه سنگین مانند اتوبوس و کامیون با تصدی شغلی در داروخانه از دیدگاه عرف شغلهای همخوانی به شمار نمی‌آید زیرا صاحب شغل اول همواره در سفر است، اما صاحب شغل دوم برای رشد و پیشرفت کارش باید سفرهای خود را به حداقل برساند.
خداوند در نکوهش برخی شاعران می‌فرماید: آیا نمی‌بینی که آنان در هر وادی سرگردانند؟![3] به عبارتی آنان نتوانسته‌اند هدف از کار هنری خود را مشخص کرده و هر بار به راهی رو می‌آورند.
2. منظور از متفاوت دنیا و آخرت است؛ یعنی هرکس بخواهد بین دنیا و آخرت جمع کند [که از هر دو به صورت کامل و یکسان بهره‌مند باشد] نمی‌تواند و موفق نمی‌شود؛ حیله و تدبیر او را یارى نمی‌کند.[4]
3. مقصود این است که هر کس دو امر متفاوت(حق و باطل) را پایه عقیده‌‌ای قرار دهد، کار بیهوده انجام داده و توان خود را هدر داده است.[5]
4. منظور از متفاوت، متشابهات قرآن است؛ در این صورت معنای جمله این است: کسی که در معارف دینی توحید، عدل و ... به متشابهات قرآن استدلال کند، حیله و نیرنگ او آشکار و خودش سرشکسته می‌شود؛ یعنی علما متوجه نیرنگ او می‌شوند.[6]
بنابراین نمی‌توان گفت معنای جمله این است که «هر کس به کارهاى گوناگون پردازد، خوار شده و پیروز نمی‌گردد» زیرا مسلم است که خود حضرتشان فرماندهی برخی نبردها را بر عهده داشته، به امر قضاوت پرداخته، در رسیدگی به محرومان جامعه تلاش مستقیم و غیر مستقیم داشته، عبادتهای دشوار را انجام داده و ... و با این وجود در تمامشان نیز موفق بودند.
 

[1]. سید رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة، محقق، صبحی صالح، ص 547، حکمت 403، قم، هجرت، چاپ اول، 1414ق.
[2]. هاشمى خویى، میرزا حبیب الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة و تکملة منهاج البراعة، ج 21، ص 485، تهران، مکتبة الإسلامیة، چاپ چهارم، 1400ق.
[3]. شعراء، 225.
[4]. همان.
[5]. ابن أبی الحدید، عبد الحمید بن هبة الله، شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید، ج 20، ص 5، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، چاپ اول، 1404ق.
[6]. مدنی شیرازی، على خان بن أحمد، الطراز الأول و الکناز لما علیه من لغة العرب المعول، ج 3، ص 278، مشهد، مؤسسة آل البیت (علیهم السلام) لإحیاء التراث، مشهد، چاپ اول، 1384ش.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    735884 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    468397 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    327512 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    319436 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    307927 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    273742 حقوق و احکام 1387/12/04
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: [1] حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): اگر ناخن کاشته شده قابل برداشتن نبوده یا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقّت باشد ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    260188 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    259132 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    256257 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    199994 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

7452  نفر