بازدید
797
آخرین بروزرسانی: 1398/07/30
خلاصه پرسش
با آن‌که پیامبر اسلام(ص) فرمود: «اسلام ترور را جایز نمی‌داند» و نیز تعرّض به زنان را روا نمی‌دانست؛ چرا مسلمانان در زمان حضرتشان «عصماء بنت مروان» را در حال شیردادن به بچه‌اش کشتند؟
پرسش
با توجه به این‌که پیامبر(ص) فرمود: «لاتقتلوا امراة»، پس چرا حضرتشان(ص) دستور دادند زنی را به قتل برسانند؟
پاسخ اجمالی

برخی از گزارش‌های تاریخی حاکی از آن است که زنی به نام«عصماء بنت مروان»،[1] از قبیله «بنی ‌امیة بن عدی»،[2] و همسر «یزید بن زید خطمى»[3]که شاعر بود، در هجو اسلام و مسلمانان شعر می‌گفت و به آزار رسول خدا(ص) و یارانش می‌پرداخت و آنان را دشنام می‌داد و دشمنان حضرتشان را با اشعار خود تحریک می‌کرد.[4]

علاوه بر این، او پارچه‌‌های آلوده به خون حیض را به داخل مسجد پرتاب می‌کرد؛[5] و ...

او فردی بود که آرامش را از جامعه سلب کرده بود و با اموری؛ مانند نهی از منکر و مجازات‌های کوچک، صحنه را خالی نمی‌کرد.

لذا برخی از مسلمانان بدون آن‌که از پیامبر(ص) اجازه بگیرند، به دنبال کشتن او بودند. «عمیر بن عدی» او را کشت و سپس نزد پیامبر(ص) آمد و به ایشان خبر داد و گفت از انتقام قبیله او هراسان است که پیامبر(ص) به ایشان فرمود نگران نباشد.[6]

اما در نقل دیگر، پیامبر(ص) از یاران خود خواست تا ایشان را از دست آزارهای آن زن نجات دهند. «عمیر بن عدى بن خرشه خطمی» شبانه بر «عصماء» وارد شد در حالی‌که که برخی از فرزندانش در خواب بودند و فرزندی در آغوش او در حال شیر خوردن بود. عمیر ابتدا فرزند شیرخوار را از آغوش او گرفته و به کناری گذاشت و سپس او را کشت و از آن‌جا خارج شد و نماز صبح را در کنار پیامبر(ص) خواند و به آن‌حضرت(ص) گفت: اى رسول خدا من «عصماء» را کشتم، اما از آن‌جا که از پیامدهای این قضیه می‌ترسید، پیامبر(ص) به ایشان فرمود: «لا ینتطح فیها عنزان»؛ (در این باره دو بز با هم شاخ به شاخ نخواهند شد) و این سخن آن‌حضرت(ص) ضرب المثلی شد که اول بار از ایشان(ص) شنیده شد. سپس پیامبر(ص) به کسانی که در اطراف ایشان(ص) بودند فرمود: اگر کسی بخواهد به کسی که خدا و رسول او را یاری کرده است، نگاه کند، به عمیر نگاه کند. عمر بن خطاب گفت: به این شخص نابینا نگاه کند که خدا را اطاعت کرده است. پیامبر(ص) فرمود به او نابینا نگویید، بلکه او بصیر و بینا است. سپس «عمیر» نزد «بنی‌خطمه» که در حال دفن «عصماء» بودند، بازگشت و گفت: من دختر «مروان» را کشتم، و اگر بخواهید با من در این باره جنگ کنید، با شما می‌جنگم تا کشته شوم و یا شما را نیز به قتل برسانم. اتفاقاً از این‌روز بود که اسلام در «بنی‌‌خطمه» گسترش یافت.[7]

در مورد این گزارش‌ها ابتدا باید گفت که نمی‌توان این ماجرا را با تمام شاخ و برگ‌هایش به عنوان اتفاقی قطعی دانست و با فرض پذیرش این نقل، باید گفت برخورد شدید پیامبر(ص) با این زن تنها به دلیل حفظ امنیت و ثبات جامعه بود، و گرنه واضح است که بر اساس آموزه‌های اسلام تا آن‌جا که امکان دارد نباید از ترور استفاده کرد: «ألْإِسْلَامَ قَیدَ الْفَتْک‏»؛[8] اسلام ترور را جایز نمی‌‌داند.

علاوه بر این‌که توصیه پیامبر(ص) در مورد خودداری از کشتن و آسیب‌رساندن به زنان، تنها در ارتباط با زنان غیر نظامی است که نقش چندانی در نبرد نداشته‌اند، نه آن‌که اگر مثلاً زنی شمشیر به دست بر شما حمله‌ور شد، چون زن است، به او هیچ آسیبی نرسانید!

در ضمن، این‌ بخش از گزارش که هنگام کشته‌شدن او، فرزندان یتیمش در کنارش بوده و او مشغول شیر دادن به یکی از آنها بود، در بسیاری از منابع کهنی که کشته شدن او را گزارش کرده‌اند، وجود ندارد.[9]و از این رو شاید از اسرائیلیاتی باشد که برای تخریب چهره اسلام  به اصل داستان افزوده شده باشد.

در ضمن، اگر فردی برای جامعه خطرناک بوده و حتماً باید کشته شود و فرصت اندکی نیز وجود دارد، می‌توان در چنین شرایطی نیز او را کشت. به عنوان نمونه، اگر زنی با در دست داشت نوزادی با کمربند انفجاری به سمت جمعیت گسترده‌ای حرکت کند، نباید برای کشتن او و فرزندش تردید کرد.

البته این زن تا آن حد خطرناک به نظر نمی‌رسید؛ از این‌رو در همان منابعی که وجود فرزند شیرخواره را در آغوش او گزارش کرده‌اند، آمده است که او ابتدا فرزند را از آغوش زن گرفت و به کناری گذاشت و سپس او را کشت: «فنحّى الصّبی عنها».[10]

 

[1]. «دلیل دستور قتل کعب بن اشرف توسط پیامبر اسلام(ص)»، 33850؛ « دستور پیامبر اسلام(ص) به قتل کعب بن زهیر»، 70047؛ «موارد جواز قتل در قانون و شرع»، 69577.

[2]. ابن هشام،عبد الملک، السیرة النبویة، تحقیق، السقا، مصطفی، الأبیاری، ابراهیم، شلبی، عبد الحفیظ، ج 2، ص 636، بیروت، دار المعرفة، چاپ اول، بی‌تا.

[3]. همان، ج ‏2، ص 637.

[4]. واقدی، محمد بن عمر، کتاب المغازی، تحقیق، مارسدن جونس، ج 1، ص 172، بیروت، مؤسسة الأعلمی، چاپ سوم، 1409ق.

[5]. صالحی دمشقی‏، محمد بن یوسف، سبل الهدی و الرشاد فی سیرة خیر العباد، ج 6، ص 21، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1414ق.

[6]. ابن عبدالبر، یوسف بن عبد الله‏، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، تحقیق، البجاوی، علی محمد، ج 3، ص 1218، بیروت، دار الجیل، چاپ اول، 1412ق.

[7]. کتاب المغازی، ج ‏1، ص 172 – 174.

[8]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 7، ص 375، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.

[9]. الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج ‏3، ص 1218؛ ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، الاصابة فی تمییز الصحابة، تحقیق، عبد الموجود، عادل احمد، معوض، علی محمد، ج 4، ص 599، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1415ق.

[10]. سبل الهدی و الرشاد فی سیرة خیر العباد، ج 6، ص 21؛ ابن جوزی، عبد الرحمن بن علی‏، المنتظم،‏ محقق، عطا، محمد عبد القادر، عطا، مصطفی عبد القادر، ج 3، ص 135، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1412ق.

نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • آیا در قرآن به «پُل صراط» اشاره شده است؟
    27841 علوم قرآنی 1385/06/21
    اگر چه لفظ «پل صراط» در قرآن نیامده اما در برخی روایات، به این لفظ تصریح شده است؛ مثلاً، امام صادق (ع) در تفسیر کلمه ی مرصاد، در آیه 14 سوره ی فجر، آن را پلی دانسته اند که از جهنم می ...
  • چه رابطه‌ای میان توبه و خیر و برکت وجود دارد؟
    3419 درایه الحدیث 1394/03/05
    امام علی(ع) در موضوع رابطه توبه و ابتلاى الهى می‌فرماید:‏ «خداوند، بندگانش را هنگام ارتکاب کارهاى ناپسند به کمبود میوه‌ها، دریغ داشتن برکات، و بستن درهای خیرات دچار می‌کند، باشد که توبه کارى توبه کند، گناه‌کاری دل از گناه قطع نماید، پند گیرنده‌ای پند گیرد و خوددارى ‌کننده‌ای از ...
  • آیا زن حامله می تواند به زیارت قبور رود؟
    5133 Laws and Jurisprudence 1389/07/14
    پاسخ های دریافتی از دفاتر مراجع عظام به این شرح است:دفتر حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مد ظله العالی):مانعی ندارد.دفتر حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):مانعی ندارد.دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):اشکالی ندارد.دفتر حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):مانعی ...
  • آیا اهل کتاب (خصوصاً مسیحیان) پاک هستند؟
    7539 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    پاسخ حضرت آیت الله هادوی تهرانی در فرض مذکور به شرح ذیل می باشد: اهل کتاب پاک هستند و هر کس بر وی عنوان مسیحی یا یهودی و امثال آن صدق کند چنین می باشد و لو معتقد به أقانیم ثلاث (تثلیث یاTrinity) باشد که اکثریت مسیحیان معاصر چنین ...
  • آیا امام زمان(عج) بر اساس «جفر احمر» رفتار می‌کند که این رفتارشان متفاوت با رویکرد حضرت على(ع) است که بر اساس «جفر ابیض» رفتار می‌کرد؟
    1871 حدیث 1395/11/23
    در روایاتی درباره جفر ابیض و جفر احمر و ارتباط آن با امام زمان(عج) می‌خوانیم: 1. از امام صادق(ع) پرسیده شد: یابن رسول الله، آیا حضرت قائم(عج) رویکردی مانند رویکرد علی بن ابی‌طالب(ع) دارد؟ حضرت فرمود: «نه، همانا على(ع) با آنچه که در "جفر ابیض"(سفید) بود، رفتار کرد ...
  • نام عمامه‌ای که پیامبر اسلام(ص)در غدیر بر روی سر مبارک امام علی(ع) قرار دادند، چیست؟
    9894 غدیر خم 1392/02/21
    نام عمامه‌ای که پیامبر گرامی اسلام(ص) در روز عید غدیر آن‌را به سر امام علی(ع) بست، «سحاب» نام داشت. علامه امینی(ره) روایات متعددی در این باره از شیعه و اهل سنت نقل کرده است که پیامبر اکرم(ص) عمامه خود (موسوم به سحاب) را بر سر امام على بن ...
  • آیا ورود غیر مسلمانان به مساجد و یا حرم معصومان(ع) ممنوع است؟چرا؟
    4342 احکام مساجد و مکانهای مقدس 1396/05/05
    مسجد حریم خصوصی - عبادی مسلمانان بوده و حرمت آن باید توسط جوامع غیر مسلمان نیز پاس داشته شود؛ بر این اساس بیشتر مراجع تقلید، ورود کفار به مساجد و حرم‌ امامان معصوم(ع) را جایز ندانسته‌اند، ولی برخی از فقها[1] معتقدند، اگر ورود آنها ...
  • آیا زندانی کردن بدهکاری که به واسطه مهریه همسرش محکوم شده و هیچ مال و درآمدی ندارد شرعی می‌‌‌باشد؟
    8743 برخی احکام 1392/11/08
    مهریه یکی از طلب‌های ویژه‌ای است که بر عهده مرد بوده و غالباً نیز عند المطالبه است. بنابر این، هر وقت زن درخواست کند بر مرد واجب است آن‌را پرداخت نماید؛ زیرا بین مسلمانان، بلکه حتی غیر مسلمانان اختلافی وجود ندارد که بر شخص بدهکار پرداخت بدهی واجب ...
  • چرا حبیب بن مظاهر جدای از شهدای دیگر در بالای سر دفن شد؟
    4882 اهل بیت و یاران 1396/05/07
    آنچه در گزارش‌های موجود در کتب کهن مانند -ارشاد شیخ مفید (م 413ق)- وجود دارد، غیر از امام حسین(ع)، حضرت ابوالفضل(ع) و حضرت علی اکبر(ع)، جایگاه دقیق دفن شهیدان کربلا گزارش نشده است. البته گزارش است که شهدا در پیرامون حضرتشان چه بالا سر و چه پایین سر ...
  • ارتباط حارث اعور با امام علی(ع) چگونه بود؟
    883 رجال الحدیث 1397/07/03
    ««حارث ‌بن عبدالله ‌بن کعب ‌بن اسد بن خالد (یخلُد) بن حوث[1] همدانی» یکی از یاران شناخته‌شده امام علی(ع) است. در برخی منابع، نام پدر وی را «عبید» نیز گفته‌اند. [2] در برخی منابع رجالی کهن، از شخصی به نام ...

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    902108 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    565811 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    491645 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    425300 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    405256 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    374020 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    360148 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    344942 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    325289 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    315780 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...