بازدید
2500
آخرین بروزرسانی: 1398/05/30
خلاصه پرسش
در کدام مسائل و احکام فقهی، اختلاف نظر وجود نداشته و تمام مراجع، فتوایی مشابه دارند؟
پرسش
در کدام مسائل و احکام فقهی، اختلاف نظر وجود نداشته و تمام مراجع، فتوایی مشابه دارند؟
پاسخ اجمالی

ادامه پاسخِ  114667(در این احکام، مجتهدان اختلاف نظر ندارند)

 

احکام وضو

  1. کسی که در کارهای وضو و شرایط آن، مثل پاک بودن و غصبی نبودن آب یا وجود مانع در اعضای وضو، خیلی شک می‌کند، نباید به شک خود اعتنا نماید، بلکه لازم است مثل مردم عادی رفتار کند.
  2. کسی که شک دارد وضو گرفته یا نه؟ باید وضو بگیرد، ولی اگر می‌داند وضو گرفته و شک کند که وضوی او باطل شده یا نه؟ بنا می‌گذارد که وضوی او باقی است. البته چنانچه بعد از ادرار کردن، استبرا نکرده و وضو گرفته باشد و بعد از وضو رطوبتی از او بیرون آید که نداند ادرار است یا چیزی دیگر، وضوی او باطل است.
  3. کسی که می‌داند وضو گرفته و مُبطلی هم انجام داده(مثلًا ادرار کرده)، اما نمی‌داند کدام جلوتر بوده است، چنانچه پیش از نماز یا در بین آن باشد، باید دوباره وضو گرفته و نماز بخواند.
  4. اگر فرد بین نماز شک کند که وضو گرفته یا نه؟ نماز او باطل است و باید وضو گرفته و مجددا نماز بخواند.[1]
  5. اگر فرد بعد از نماز شک کند که وضو گرفته یا نه؟ نماز او صحیح است، ولی برای نمازهای بعد باید وضو بگیرد.[2]
  6. اگر فرد بعد از نماز شک کند که قبل از نماز وضوی او باطل شد یا بعد از نماز؟ نمازی که خوانده صحیح است.[3]
  7. فرد مسلوس که به جهت بیماری، ادرار او قطره قطره می‌ریزد، یا مبطون که نمی‌تواند از بیرون آمدنِ مدفوع یا باد معده جلوگیری کند، چنانچه بداند که از اول وقتِ نماز تا آخر وقت آن، به مقدار وضو گرفتن و نماز خواندن مهلت پیدا می‌کند، باید نماز را در همان وقت بخواند و اگر مهلت او به مقدار کارهای واجب نماز است، باید در آن وقت، فقط کارهای واجب نماز را به‌جا آورد و کارهای مستحب، مانند اذان و اقامه و قنوت را ترک نماید.
  8. اگر فرد به مقدار وضو و نماز مهلت پیدا نمی‌کند و در بین نماز چند دفعه ادرار از او خارج می‌شود، یک وضو برای او کافی است و اگر به جهت بیماری، در بین نماز چند مرتبه مدفوع یا باد معده از او خارج می‌شود و تکرار وضو در بین نماز هم برای او دشوار است، برای هر نماز یک وضو کافی است.
  9. کسی که بی‌اختیار، ادرار یا مدفوع از او خارج می‌شود، برای نماز لازم است به شکلی، از آلودگی جاهای دیگر بدن جلوگیری نماید و - اگر مشقت ندارد - احتیاط آن است که پیش از هر نماز محل خروج ادرار و مدفوع را آب بکشد.
  10. فرد مسلوس یا مبطون لازم است در پی درمان خویش باشد و پس از بهبود بیماری لازم نیست نمازهایی را که در وقت بیماری مطابق وظیفه‌اش خوانده است، قضا نماید.

 

موارد وجوب وضو و احکام آن

  1. در موارد زیر وضو گرفتن واجب است:

الف) برای خواندن نمازهای واجب، غیر از نماز میت.[4]

ب) برای به‌جا آوردن سجده و تشهّد فراموش شده.

ج) برای انجام طواف واجب خانۀ کعبه، در حج یا عمره.

د) اگر نذر یا عهد کرده یا قسم خورده باشد که وضو بگیرد.

ه) اگر نذر کرده باشد که جایی از بدن خود را به خطّ قرآن برساند؛ مثل نذر برای بوسیدن قرآن.

و) برای آب کشیدن قرآنی که نجس شده یا بیرون آوردن آن از محل آلوده، اگر مجبور باشد دست یا جای دیگر بدن خود را به خطّ قرآن برساند.

  1. رساندن جایی از بدن به خطّ قرآن برای کسی که وضو ندارد، حرام است، ولی تماس بدن با ترجمه آن اشکالی ندارد.
  2. اگر کودک یا فرد دیوانه بدون وضو دست به خطّ قرآن بزند، جلوگیری از کار او واجب نیست، اما اگر کاری کند که بی‌احترامی به قرآن باشد، باید از آن جلوگیری کرد.
  3. لمس اسم خداوند متعال -به هر زبانی باشد- برای کسی که وضو ندارد، حرام است.[5] و -بنابر احتیاط واجب- لمس نام پیامبر(ص) و امامان(ع) و حضرت زهرا(س) نیز -اگر بگونه‌ای باشد که بی‌احترامی شمرده شود- همین حکم را دارد. [6]
  4. اگر انسان پیش از وقت نماز، به قصد قربت یا طهارت یا اگر نزدیک وقت نماز است به قصد آمادگی برای نماز، وضو بگیرد یا غسل کند، اشکال ندارد و صحیح است.
  5. کسی که یقین دارد وقت نماز داخل شده، اگر نیت وضوی واجب کند و بعد از وضو بفهمد وقت داخل نشده، وضویش صحیح است.
  6. هر گاه انسان به نیت قربت یا طهارت و یا در موارد مستحب، وضو بگیرد، هر کاری که برای آن وضو لازم است، می‌تواند انجام دهد، حتی اگر واجب باشد؛ مثلًا می‌تواند با آن وضو نماز بخواند.

 

موارد استحباب وضو

داشتن وضو و تکرار آن مستحب است، ولی در موارد زیر بر آن تأکید شده است:

الف) جهت خواندن نماز میت.

ب) جهت رفتن به قبرستان و زیارت اهل قبور.

ج) جهت رفتن به مسجد و حرم معصومین.

د) جهت همراه داشتن قرآن.

هـ) هنگام خواندن و نوشتن قرآن.

و) هنگام تماس بدن با جلد یا حاشیۀ قرآن.

ز) هنگام آماده شدن برای خواب.

 

مُبطلات وضو

چیزهایی که وضو را باطل می‌کند عبارت‌اند از:

1 و 2. خارج شدن ادرار و مدفوع.

  1. خارج شدن باد معده و روده از مخرج مدفوع.
  2. خوابی که به واسطۀ آن چشم نبیند و گوش نشنود؛ پس اگر چشم نبیند ولی گوش بشنود، وضو باطل نمی‌شود.
  3. چیزهایی که عقل را از بین می‌برد، مانند دیوانگی، مستی و بی‌هوشی.
  4. خروج خون استحاضه در بانوان.
  5. کاری که به‌واسطه آن، غسل واجب می‌شود، مانند جنابت.[7]

 

احکام وضوی جبیره

  1. چیزی که با آن زخم و عضو شکسته را می‌بندند و دارویی که روی زخم و مانند آن می‌گذارند جبیره نامیده می‌شود.
  2. اگر در یکی از اعضای وضو زخم، دُمل یا شکستگی باشد، چنانچه روی آن باز است و خون نداشته و آب برای آن ضرر ندارد، باید به طور معمول وضو بگیرد. هم‌چنین اگر روی آن بسته باشد، ولی باز کردن آن بدون مشقت ممکن است و آب هم برای آن ضرر ندارد، باید روی آن‌را باز کند و وضو بگیرد.
  3. اگر زخم، دُمل یا شکستگی در صورت و دست‌ها بوده و روی آن باز است و آب ریختن روی آن ضرر دارد، جهت انجام وضو، شستن اطراف آن کافی است، ولی اگر کشیدن دست تَر بر روی آن ضرر ندارد، واجب است دست تر بر آن کشیده شود.[8]
  4. اگر زخم، دُمل یا شکستگی در جلوی سر یا روی پاها بوده و روی آن باز است، در صورت امکان، باید اطراف آن‌را مسح نمود و اگر امکان نداشت و گذاشتن پارچه هم روی آن ممکن نباشد،[9] باید به جای وضو، تیمم کرد.
  5. اگر نمی‌شود روی زخم را باز کرد، ولی زخم و چیزی که روی آن گذاشته شده پاک است - و یا اگر نجس است قابل پاک شدن است - و رساندن آب به زخم نیز ممکن بوده و ضرر و مشقت ندارد، برای وضو باید آب را به روی زخم رساند.[10] در غیر این صورت، اگر آب برای زخم ضرر دارد، یا رساندن آب به روی زخم ممکن نیست و یا زخم نجس است و نمی‌شود آن‌را آب کشید، باید وضوی جبیره گرفت؛ به این صورت که اگر جبیره پاک است روی آن‌را مسح کند و اگر جبیره نجس است یا نمی‌شود روی آن‌را دست تَر کشید، پارچه پاکی را روی آن گذاشته و دست تَر روی پارچه بکشد.
  6. اگر جبیره، بیشتر اعضای وضو را فرا گرفته باشد، نظر موافق با احتیاط آن است که هم وضوی جبیره گرفته شود و هم تیمّم صورت گیرد.
  7. کسی که در کف دست و انگشت‌ها جبیره دارد و در موقع وضو دست تر روی آن کشیده است، می‌تواند سر و پا را با همان رطوبت مسح کند.
  8. اگر در صورت یا دست‌ها چند جبیره باشد، باید بین آنها را شُست و اگر جبیره‌ها در سر یا روی پاها است و به اندازۀ مسح واجب باز است همان‌جا مسح می‌شود و الا باید بین آنها را مسح کرد و در جاهایی که جبیره است باید به دستور جبیره عمل شود.
  9. اگر جبیره تمام پهنای روی پا را گرفته، ولی مقداری از طرف انگشتان و مقداری از طرف بالای پا باز است، برای انجام وضو لازم است روی جبیره و جاهایی از روی پا که باز است مسح شود.
  10. اگر جبیره بیشتر از معمول اطراف زخم را گرفته و برداشتن مقدار زیادی ممکن است، برای انجام وضو باید آن مقدار را برداشت و وضوی جبیره‌ای گرفت.[11]
  11. اگر در اعضای وضو زخم، جراحت و شکستگی نیست، ولی به جهت دیگری آب برای آنها ضرر دارد، باید تیمم کرد.
  12. اگر به دست‌(مچ به پایین) و پیشانی چیزی چسبیده[12] که برداشتن آن ممکن نیست، یا به قدری مشقّت دارد که نمی‌شود تحمل کرد، برای انجام وضو و غسل، باید به دستور جبیره عمل نمود؛ یعنی باید اطراف آن‌را شست و روی آن‌را دست کشید.
  13. کسی که وظیفۀ او تیمم است، اگر در بعضی از اعضای تیمّم زخم، دمل یا شکستگی باشد باید مانند وضوی جبیره‌ای، تیمّم جبیره‌ای نماید.
  14. غسل جبیره‌ای، در احکام، مانند وضوی جبیره‌ای است.[13]
  15. کسی که برای انجام نماز، وظیفه‌اش وضو یا غسل جبیره‌ای است، چنانچه بداند که تا آخر وقت، عذرش برطرف نمی‌شود، می‌تواند در اوّل وقت نماز بخواند.
  16. کسی که نمی‌داند وظیفه‌اش تیمّم است یا وضوی جبیره‌ای لازم است، هر دو را به جا آورد.
  17. نمازهایی که انسان با وضو و غسل جبیره‌ای خوانده و تا آخر وقت عذرش باقی مانده، صحیح است و نیاز به تکرار ندارد.

 

این پاسخ به تدریج تکمیل خواهد شد...

 

 

 

 

[1]. آیت الله شبیری: البته اگر فرد احتمال ‌دهد، در حال شروع نماز، به لزوم وضو برای نماز توجه داشته، نمازش صحیح است.

[2]. عده‌ای از فقها می‌گویند: این در صورتی است که فرد احتمال ‌دهد پیش از نماز به حکم لزوم وضو برای نماز توجه داشته است.

[3]. آیت الله شبیری: اگر احتمال ‌دهد، در حال شروع نماز، به لزوم وضو برای نماز توجه داشته، نمازش صحیح است.

[4]. البته در نمازهای مستحب نیز، وضو شرط صحت است.

[5]. نظر گروهی از مراجع در این مسئله مبنی بر احتیاط واجب است.

[6]. گروهی از فقها لمس بی‌وضوی نام چهارده معصوم(ع) را -بنابراحتیاط- به طور مطلق(بی‌احترامی باشد یا نباشد) جایز نمی‌دانند.

[7]. در مورد باطل شدن وضو با مسّ میت، بین فقها اختلاف نظر است؛ هم‌چنین حضرات آیات خویی و سیستانی در مورد مبطل هفتم فقط غسل جنابت را مطرح نمودند.

[8]. آیات عظام شبیری و بهجت: (علاوه بر آن لازم است پارچه پاکی روی آن گذارده و روی پارچه را هم دست تر بکشد).

[9]. در صورتی که گذاشتن پارچه روی آن ممکن است، گروهی از فقها می‌گویند لازم است پارچه را گذارده و روی آن‌را مسح نماید و برخی در این صورت نیز تیمم را لازم دانسته‌اند.

[10]. آیات عظام خویی، تبریزی و سیستانی: (و در صورتی که آب برای زخم ضرر ندارد، ولی رساندن آب به روی زخم ممکن نیست، یا زخم نجس است و نمی‌شود آن را آب کشید و یا باز کردن زخم موجب مشقت و ضرر است، باید فرد تیمّم کند).

[11]. و اگر برداشتن مقدار زیادی ممک ن نیست، بیشتر مراجع معتقدند غیر از وضوی جبیره لازم است تیمم هم انجام شود.

[12]. بیشتر مراجع: (اگر در اعضای وضو و غسل چیزی چسبیده...).

[13]. البته، گروهی از فقها معتقدند، غسل جبیره‌ای را فقط به صورت ترتیبی می‌توان انجام داد.

نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    902493 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    566247 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    492904 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    425687 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    405593 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    374145 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    360435 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    345300 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    325593 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    315901 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...