جستجوی پیشرفته
بازدید
5533
آخرین بروزرسانی: 1393/08/12
خلاصه پرسش
در سوره بقره می‌خوانیم: هر زمان که میوه‌‏اى بهشتی، به بهشتیان داده شود، مى‌‏گویند این همان است که قبلاً به ما روزى شده بود. این آیه نشانگر چه واقعیتی است؟
پرسش
سلام علیکم؛ در قرآن بیان شده است که وقتی مردم می‌خواهند وارد بهشت شوند، خواهند گفت که یک چنین چیزهایی را قبلا دیده‌اند. بفرمایید که منظور از آن مطلب چیست؟
پاسخ اجمالی
قرآن کریم درباره قیامت و توصیف نعمت‌هاى بهشتی که مؤمنان از آن بهره‌مند خواهند شد می‌فرماید: «وَ بَشِّرِ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا ... قالُوا هذَا الَّذِی رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ»؛[1] به کسانى که ایمان آورده، و کارهاى شایسته انجام داده‌‏اند، بشارت ده که باغ‌هایى از بهشت براى آنها است که نهرها از زیر درختانش جاری است. هر زمان که میوه‌‏اى از آن، به آنان داده شود، می‌‏گویند: «این همان است که قبلا به ما روزى شده بود. (ولى اینها چقدر از آنها بهتر و عالی‌تر است)». و میوه‌‏هایى که براى آنها آورده می‌شود، همه (از نظر خوبى و زیبایى) یکسانند. و براى آنان همسرانى پاک و پاکیزه است، و جاودانه در آن خواهند بود.
در این‌جا مانند آیات فراوان دیگر، ایمان و عمل صالح به عنوان دو ارزش مطرح مى‌‏شوند که همواره باید در کنار هم و توأمان باشند و هر یک به تنهایى کارساز نیست. به عبارت دیگر؛ می‌توان گفت که ایمان به منزله روح و عمل صالح به منزله جسم است و خداوند مشترىِ آن عمل شایسته‌‏اى است که ناشى از ایمان به او باشد و گرنه ارزش معنوى ندارد. همچنین ایمانى که منشأ اعمال صالحه نباشد ارزشى ندارد و ایمان بدون عمل نمی‌تواند نجات بخش انسان باشد.
در این‌که حقیقت ایمان چیست؟ و آیا عمل، جزء مفهوم ایمان است و یا حقیقت دیگرى است، رجوع کنید به مفهوم ایمان، ۱۲۰، درجات ایمان‏، ۲۶۷۱۶.    
به هر حال خداوند در این آیه کسانى را که ایمان و عمل صالح داشته باشند به چهار نعمت بهشتى مژده می‌دهد. البته حقیقت نعمت‌هاى بهشتى براى ما روشن نیست، ولى براى تفهیم نسبى و ترسیم دورنمایى از آن، در قرآن و احادیث، نعمت‌هاى بهشتى را با نعمت‌هاى این دنیا مقایسه می‌‏کند و با زبانى که براى ما قابل فهم باشد آنها را می‌‌‏آورد.
آن چهار نعمتى که خداوند در این آیه به عنوان پاداش ایمان و عمل صالح به ذکر آنها پرداخته است عبارت‌اند از:
1. باغ‌هایى که از زیر درختان آن نهرها جارى است: جریان آب علاوه بر این‌که درختان و گل‌ها و گیاهان را سیراب می‌کند، خود یک حالت چشم نواز و با صفایى دارد که به تنهایى براى یک تماشاگر لذت بخش است، در بهشت نیز این لذت وجود دارد.
2. میوه‌‏هاى بهشتى: بهشتیان از میوه‌‏هاى گوناگونى استفاده خواهند کرد. یکى از خصوصیات میوه‌ هاى بهشتى این است که آنها نوع نامرغوب ندارند و همه آنها در طعم و رنگ و حجم مثل هم هستند و نمی‌توان یکى را بر دیگرى ترجیح داد؛ لذا هر بار که بهشتیان از میوه‌‏اى استفاده می‌کنند می‌گویند که این همان است که پیش از این خوردیم و میوه‌‌هاى شبیه به هم به آنها داده می‌شود.
3. همسران پاکیزه: در بهشت همسرانى داده خواهد شد که از هر گونه پلیدى و زشتى پاک و پاکیزه‌‏اند و انسان از دیدن آنها و زندگى با آنها لذت زاید الوصفى می‌‏برد. اینها همان حوریان هستند که ذکر آنها در آیات دیگر آمده است. ر . ک: حور العین بهشتی و ازدواج، ۷۸۹؛ حور العین برای مقربان و اصحاب یمین، ۳۶۸۳۵.
4. جاودانگى: در بهشت هر نعمتى هر چند هم مهم باشد اگر دوام و بقاء نداشته باشد، بى‌ارزش است و انسان در عین برخوردارى از آن غصه از دست دادن آن‌را خواهد خورد و لذت یک نعمت ناپایدار به رنج دورى آن نمی‌‏ارزد. ولى در بهشت نعمت‌ها همیشگى و جاودانه است و این خود لذتى مضاعف است.[2]
اما برای جمله «قالُوا هذَا الَّذِی رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ» مفسران احتمالاتی را مطرح کرده‌اند:
1. چون میوه‏‌هاى بهشت هر چند از درخت چیده شوند خداوند آن‌را دوباره سر جایش بر می‌گرداند، روى این اصل اهل بهشت وقتى که میوه‌‌اى را می‌خورند و همان را در جایش می‌بینند به اشتباه می‌افتند و با تعجب می‌گویند این همان است که قبلاً نصیب و روزى ما شده بود.[3]
2. مراد آیه این است که اینها قبلاً (در دنیا) روزى آنان بوده است.[4]
3. معناى آن این است که: این میوه‌ها شبیه میوه‌هایى است که قبلاً در بهشت از آن بهره‌مند بودیم، به عبارتی می‌دانند که این میوه‌های جدید غیر میوه‌های گذشته است، ولی چون مانند آنها از رنگ، بو، طعم و نیکویى وصف ناشدنی برخوردارند ، میوه‌های جدید را به میوه قدیم تشبیه می‌کنند.[5]
البته هیچ مانعى ندارد که همه این مفاهیم و تفاسیر منظور باشد؛ چرا که الفاظ قرآن داراى بطون و معانی مختلف است. و در بحث استعمال لفظ در اکثر از معنا ثابت شد که این امر به هیچ وجه اشکال ندارد.[6]
جمله «وَ أُتُوا بِهِ مُتَشابِهاً» نیز به چند وجه تفسیر شده است.
1. میوه‌هاى بهشت از نظر رنگ شبیه و مثل هم بوده ولى طعم و مزه آنها فرق دارد.[7]
2. همه میوه‌هاى بهشت از حیث خوبى مثل و شبیه هم هستند و پست و نامرغوب در آن وجود ندارد.[8]
3. برخى از میوه‌هاى بهشت مانند میوه‌هاى دنیا هستند. اما میوه‌هاى بهشتى بهتر و خوشبوتر است.[9]
4. به علت شباهت قسمتى از میوه‌هاى بهشت از نظر خصوصیات و لذّت به قسمت دیگر؛ لذا کلمه «مُتَشابِهاً» گفته شد.[10]
5. به جهت سنخیّت و شباهت همه میوه‌هاى بهشتى با هم، تعبیر به «متشابه» شده است.[11]
 

[1]. بقره، 25.
[2]. ر. ک: جعفری، یعقوب، کوثر، ج ‏1، ص 101- 103، بی جا، بی تا.
[3]. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، بلاغی‏، محمد جواد، ج ‏1، ص 162، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش.(این تفسیر از ابى عبیده و یحیى بن کثیر نقل شده است).
[4]. همان.(ابن عباس و ابن مسعود چنین می‌گویند).
[5]. همان.(این نظر حسن بصرى و واصل بن عطا است).
[6]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‏1، ص 140، تهران، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، 1374ش
[7]. همان.(ابن عباس و مجاهد).
[8]. همان.(قتاده و حسن بصرى).
[9]. همان.(عکرمه).
[10]. همان.(ابى مسلم).
[11]. همان.
ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    922218 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    610212 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    543599 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    449995 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    433478 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    385473 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    383177 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    371649 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    337246 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    324929 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...