جستجوی پیشرفته
بازدید
109
آخرین بروزرسانی: 1400/02/11
خلاصه پرسش
آیا کتابت و نگارش قرآن از ابتدا مورد توجه پیامبر(ص) و ائمه(ع) بود، یا آن‌که بر حفظ قرآن و خواندن از روی حافظه تأکید می‌شد؟ آیا به خواندن از روی حافظه می‌توان قرائت قرآن گفت؟
پرسش
آیا کتابت قرآن از ابتدا و اساس مورد توجه پیامبر اسلام(ص) و حضرت علی(ع) بود و برایشان این امر، مهم بود و موضوعیت داشت، یا حفظ و شفاهی‌خواندن آن کافی بود؟ همچنین ریشه‌ی «قرء» آیا صرفا به معنای خواندن چیزی مکتوب و نوشته‌شده است، یا دلالت بر حفظ و شفاهی هم می‌کند؟
پاسخ اجمالی

آیات قرآن کریم در زمان‌ها و شرایط مختلفی نازل شد و ممکن بود در هر مقطع، افراد مختلفی در کنار رسول خدا(ص) حضور داشته باشند که دارای توانایی‌های مختلفی بوده و با توجه به توانایی‌های که داشتند به حفظ و ضبط قرآن در ذهن و قلب و یا به صورت کتابت و نگارش و یا هر دو صورت اقدام نمایند. با توجه به روایات، مشخص می‌شود که نگارش قرآن - علاوه بر حفظ آن - دارای ارزش است؛ از همین‌رو امام علی(ع) نیز تمام آن‌را نگاشت.[1]

حضرتشان ‏فرمود: «هیچ آیه‌‏اى از قرآن بر رسول خدا(ص) نازل نشد، مگر آن‌که آن‌را بر من می‌خواند و املا می‌فرمود و من آن‌را با خط خود می‌نوشتم و تأویل و تفسیر و ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه آن‌را نیز به من می‌آموخت و از خداى تعالى خواست که فهم و حفظ آن‌را به من تعلیم دهد و هیچ آیه‏اى از کتاب خدا را فراموش نکردم ...‏».[2]

علاوه بر این در آموزه‌های دینی به نگارش هر دانشی توصیه شده است که شامل قرآن نیز خواهد شد:

پیامبر(ص) فرمود: «قَیِّدُوا الْعِلْمَ بِالْکِتَاب»؛[3] علم را با نوشتنش، در بند کنید.

و نیز فرمود: «مؤمن هنگامى از دنیا برود و یک ورقه که علم و دانشى بر آن نوشته شده باشد، از خود به یادگار بگذارد، آن ورقه روز قیامت به صورت حائلى میان او و آتش دوزخ‌ در مى‌آید، و خداوند متعال به پاداش هر حرفى که بر روى آن ورقه نوشته شده است، شهرى که هفت بار وسیع‌تر از دنیا است، به او مى‌دهد.[4]

البته با توجه به این‌که قرائت لزوما به معنای خواندن از روی نوشته نیست،[5] می‌توان قرآن را از حفظ نیز تلاوت نمود که آن هم دارای ارزش خاص خود خواهد بود.[6]

 

 


[1]. «منظور از قلم و دانشی که خداوند به انسان آموخت»، 77102؛ «جمع آوری قرآن توسط رسول خدا»، 1625؛ «جمع آوری قرآن»، 5028؛ «جمع‌آوری و تنظیم قرآن»، 71.

[2]. شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ج 1، ص 284، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ دوم، 1395ق؛ «کاتبان وحی»، 88506.

[3]. ابن شعبه حرانی، حسن بن علی، تحف العقول عن آل الرسول(ص)، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ص 36، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، 1404ق؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی، منیة المرید، محقق، مصحح، مختاری، رضا، ص 340، قم، مکتب الإعلام الإسلامی، چاپ اول، 1409ق؛ خطیب بغدادی، احمد بن علی، تقیید العلم، باب ذکر ما روی عن النبی، «قیدوا العلم بالکتابة».

[4]. شیخ صدوق، امالی، ص 37، بیروت، اعلمی، چاپ پنجم، 1400ق.

[5]. فیروز آبادى، محمد بن یعقوب‏، القاموس المحیط، ج 2، ص 157، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1415ق؛ سعدی، ابو جیب، القاموس الفقهی لغة و اصطلاحا، ص 297، دمشق، دار الفکر، چاپ دوم، 1408ق.

[6]. «منع نشر حدیث و تشویق پیامبر اسلام(ص) به نگارش حدیث»، 4820.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    698999 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    480632 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    478909 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    442099 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    400987 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    400567 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    360123 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    356729 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    348781 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    313333 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...