جستجوی پیشرفته
بازدید
1685
آخرین بروزرسانی: 1400/10/19
خلاصه پرسش
آیا مردان تنها وظیفه دارند که محبت اهل‌بیت(ع) را به همسرانشان بیاموزند و از آموزش دیگر مفاهیم دینی به آنها خودداری کنند؟!
پرسش
امام صادق(ع) فرمود: "به زنان محبت على(ع) را الهام کنید و آنان را ابله و پاکدل واگذارید." در این حدیث حتی از تعلیم معرفت اهل بیت به زنان سخن گفته نشده و آنان را در این حد نمی‌داند، بلکه از فعل "الهام کردن" استفاده می‌کند که بسیار عجیب است! ضمن این که آن خوب بودن و عدم انحرافی که از سر بی‌اطلاعی و محدود نگاه داشته شدن باشد چه ارزشی دارد؟! گویی زنان صرفا برای ادای نقش همسری و مادری آفریده شده‌اند و خاصیت دیگری ندارند، پس به مردان توصیه می‌کند آنان را در حدی نگه دارید که صرفا این وظیفه را برایتان انجام دهند و پا را فراتر نگذارند.
پاسخ اجمالی

نخست باید گفت؛ هم مردان و هم زنان در برابر ایمان خود به صورت کامل مسئول‌اند و هرکدام باید جداگانه پاسخ‌گوی عقاید و رفتار خود باشند، و این واقعیتی است که بارها در قرآن کریم و روایات بر آن تأکید شده است.

نکته‌ی بعد آن‌که در برخی شرایط، مردان و یا زنان نمی‌توانند همسری که کاملا هم‌عقیده آنان باشد را بیابند.

 با ذکر این مقدمه می‌پردازیم به پرسش مطرح شده و می‌گوییم؛ در تعدادی از روایات که زمان صدورشان، زمان اختناق و تقیّه بود، سفارش شده است که در زمان انتخاب همسر، تنها این‌که دختر مورد نظر، دوست‌دار امام علی(ع) باشد و مانند ناصبیان دشمن حضرتشان نباشد کافی است، و نیازی نیست تا او تبدیل به یک شیعه خالص شود؛ از این‌رو امام صادق‌(ع) فرمود: «أَلْهِمُوهُنَّ حُبَّ عَلِی ع وَ ذَرُوهُنَّ َّ بَلْهَاء»؛[1]

ترجمه‌ی آزاد این حدیث آن است که با شیوه‌ای رفتار نمایید تا محبت امیرالمؤمنین(ع) در دلشان جا گیرد و آنان را بیشتر از این وارد مسائل اختلافی نکنید.

این روایت بدون سند بوده و از این جهت دچار ضعف است؛ اما با توجه به این‌که در کتاب‌های معتبر روایی بیان شده و با آموزه‌های دینی مخالفت ندارد، می‌توان آن‌را پذیرفت.

گفتنی است؛ با فرض قبول روایت نیز باید توجه داشت که واژه‌ی «بلهاء» موجود در آن، از ریشه «بله» و به معنای غفلت است و به کسی گفته می‌شود که باطن وی پاک و از شر و بدی غافل است؛ نه به معنای کسی که ابله بوده و عقل او کم است.[2]

در نتیجه معنای روایت این است که ضرورت ندارد شما تمام عقاید خود را به همسرانتان تحمیل کنید و آنان را تبدیل به یک شیعه خالص نمایید، بلکه همین مقدار که آنان دشمن امام علی(ع) نباشند، عفت خود را حفظ کنند و در موضوعات اختلافی بی‌تفاوت باشند کفایت می‌کند. به عبارت دیگر، از آنانی باشند که قرآن از آنان با عنوان «مستضعف» یاد کرده، کافی است زندگی خود را با آنان ادامه دهید و یا با این‌گونه زنان ازدواج کنید.

در همین ارتباط، زراره که از یاران ویژه‌ی ائمه(ع) بود، به امام باقر(ع) گفت: سن من بالا رفته و هنوز موفق به ازدواج نشدم(مورد مناسبی را نیافتم). نظر شما در مورد ازدواجم با این مردم (اهل‌سنتی که قائل به امامت شما نیستند) چیست؟ امام(ع) فرمود:

«... إِنْ کنْتَ فَاعِلًا فَعَلَیک بِالْبَلْهَاءِ مِنَ النِّسَاءِ قُلْتُ وَ مَا الْبَلْهَاءُ قَالَ ذَوَاتُ الْخُدُورِ الْعَفَائِف‏ .... وَ لَکنَّ الْعَوَاتِقَ اللَّوَاتِی لَا ینْصِبْنَ کفْراً وَ لَا یعْرِفْنَ مَا تَعْرِفُون‏»؛[3] اگر قصد ازدواج داری، به تو سفارش می‌کنم که با زن‌‌های بلهاء ازدواج کنی. زراره پرسید: مرادتان از زن‌های بلهاء چه کسانی هستند؟! حضرت‌شان(ع) فرمود: زنان باحجاب و عفیف ... که نه کافرانه دست به دشمنی بر می‌دارند و نه به تمام آنچه را که شما بدان معتقدید، معتقدند.

البته واضح است که معنای این روایات هرگز آن نیست که زنان قابلیت پیشرفت و درک و فهم بیشتری را ندارند، بلکه بدان معنا است که شوهر وظیفه‌ای ندارد تا بیش از اندازه خاصی در این مورد دخالت کند و همین که همسرش به صورت عامدانه دشمن حقیقت نیست، برای ادامه زندگی کفایت می‌کند.


[1]. شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ج 3، ص 442، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، 1413ق.

[2]. حمیری، نشوان بن سعید‌،شمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم‌، محقق، عمری، حسین بن عبد الله، اریانی، مطهر بن علی، عبدالله‌، یوسف محمد، ج 1، ص 627، دمشق، دار الفکر، چاپ اول، 1420ق. ر. ک: «اکثر بهشتیان از بُله»، 48503.

[3]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 2، ص 402، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • چرا باید نماز را به زبان عربی بخوانیم؟
    89600 نماز 1385/11/24
    برای روشن شدن پاسخ، ابتدا باید منظور از سؤال روشن شود، اگر منظور این است که به جای عربی زبان دیگری جایگزین شود، این سؤال برای افراد بی‌گانۀ از آن زبان نیز مطرح است! و اگر منظور این است که چرا باید نماز را فقط به زبان عربی ...
  • آیا در کتب اربعه شیعی، حدیثی در ارتباط با حفظ قرآن وجود دارد؟!
    17262 حدیث 1394/07/21
    در نزد شیعه، چهار کتاب اصلی وجود دارد که به آنها کتب اربعه گفته می‌شود. این چهار کتاب، سه مؤلف دارد؛ یعنی دو کتاب از این چهار کتاب، توسط یک نفر جمع‌‌آوری شده است. با توجه به این‌که سه کتاب از این چهار کتاب بیشتر شامل روایات فقهی ...
  • آیا در میان اندیشمندان دینی نوعی فردوسی ستیزی وجود دارد؟
    7927 نقش اندیشمندان دینی 1393/01/20
    در مورد شاعران مسلمانی که در ادبیات فارسی نقش چشمگیری داشته‌­اند، نه باید راه افراط را پیموده و نه از سر تفریط قدم برداشت. در این زمینه، نمایه «مولوی اعتقادات و انتقادات»، سؤال 6419 مطالعه شود. فردوسی نیز استثنایی از این کلیت نیست. واضح است که او ...
  • هرمنوتیک چیست و چه ارتباطی با نسبی گرایی دارد؟
    67924 هرمنوتیک 1387/02/14
    واژه هرمنوتیک داراى دو اصطلاح است:أ- اصطلاح عام: در این اصطلاح، این واژه هر گونه تحقیقى را که در باره تفسیر متن صورت بگیرد، شامل می‌‏شود، از این رو هرمنوتیک، تمام نحله‌‏ها را در این زمینه در بر می‌گیرد و ...
  • اگر به نذر عمل نشود، وظیفه‌ چیست؟
    31325 عهد، نذر و سوگند 1395/09/15
    چنانچه نذر مذکور، مطلق بوده و زمانی برای آن تعیین نشده‌ است، به نحوی که اگر الان آن‌را انجام دهد، مخالفت با نذر به شمار نمی‌آید، باید طبق نذر عمل کند و چیز دیگری بر عهده وی نیست. اما اگر نذر، زمان خاصی داشته و از روی عمد ...
  • چرا در آیه «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ» و نیز سه آیه بعد از آن، کلماتی که با «نفس» مرتبطند، تماماً مؤنث‌اند؟
    23043 صرف و نحو 1394/04/23
    «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ؛ ارْجِعی‏ إِلى‏ رَبِّکِ راضِیَةً مَرْضِیَّةً؛ فَادْخُلی‏ فی‏ عِبادی‏؛وَ ادْخُلی‏ جَنَّتی‏».[1] همانگونه که در پرسش مطرح شد، تمام کلمات مرتبط با واژگان «نفس»، کلماتی مؤنث‌اند. «أیتها»، «المطمئنة»، «ارجعی»، «ربّکِ»، «راضیة»، «مرضیة»، «فادخلی» و «ادخلی». دلیل برخورد با واژه‌هایی چون «نفس» به ...
  • برادران حضرت یوسف(ع) دچار چه نوع ضعف‌هاى اخلاقى بودند؟
    21034 تفسیر 1392/07/16
    از مهم‌ترین رذایل و ضعف‌های اخلاقی برادران یوسف(ع) حسادت، تکبّر، تهمت و دروغ آنان بود. منشأ این رذائل و ضعف‌های اخلاقی برادران یوسف، نقصان شخصیتی آنها بود و آنان برای توجیه رفتار ناشایستشان به فرافکنی پرداخته و پدر را مقصّر می‌شمارند. برادران یوسف بجای این‌که دلیل محبت بیشتر ...
  • چرا در آیه وضو، «مرافق» به صورت جمع آمده، اما «کعبین» به صورت تثنیه است؟
    25239 تفسیر 1392/10/23
    آیه وضو که بیان کننده کیفیت وضو ساختن است، در آیه ششم سوره مائده آمده است که در آن خداوند می‌فرماید: «اى کسانى که ایمان آورده‌‌اید! هنگامى که به نماز می‌‌ایستید، صورت و دست‌‌ها را تا آرنج‌‌ها بشویید! و سر و پاها را تا مفصل‌‌ها [برآمدگى پشت پا] ...
  • حکم مایع لزجی که گاهی در خواب از شخص خارج می گردد چیست؟
    20076 Laws and Jurisprudence 1388/08/07
    در خصوص حکم خود ارضایی و راه های نجات از آن می توانید به نمایه های: استمنا و راه نجات از آن سؤال شماره 326 (سایت: 1887)، راه نجات از استمناء سؤال شماره 1028 (سایت: 1083)،
  • زندگی‌نامه‌ی برید بن معاویه عجلی را بیان نمایید.
    2771 تاريخ بزرگان 1399/09/12
    برید بن معاویه عجلی،[1] عربی،[2] از اصحاب امام باقر(ع)[3] و امام صادق‌(ع)[4] است. کنیه وی اباالقاسم بود[5] و به همراه زرارة بن اعین، معروف ابن خربوذ مکی، ابوبصیر اسدی، فضیل بن یسار و محمد بن مسلم ...

پربازدیدترین ها